Nợ công của Việt Nam vẫn “an toàn”

Trước dự báo: cuối năm 2011, mức nợ công của Việt Nam sẽ ở mức 54,6% GDP, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội nhìn nhận đây là mức cao và cần thiết có những cảnh báo. Tuy nhiên, một số ý kiến lại cho rằng, nợ công của Việt Nam hiện vẫn ở mức an toàn.

Theo Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ, ở các nước đã phát triển như Châu Âu được tính theo phương pháp tỷ lệ theo “giá trị dòng tiền”, còn Việt Nam tính theo phương pháp “giá trị danh nghĩa”.

Một số ý kiến đại biểu cho rằng, vấn đề bội chi ngân sách kéo dài liên tục trong nhiều năm qua vẫn chưa có xu hướng cân bằng, từ đó kéo theo nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài liên tục gia tăng.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) cho biết, đến cuối năm 2011, nợ công Việt Nam dự tính ở mức 54,6% GDP. Theo đại biểu Ngân, đây là mức rất cao và cần có những cảnh báo, trong khi nợ công các nước như Thái - Lan là 44%, Indonesia là 39,7%, Philippin là 47,3%.

Cách đây ba năm, các nước Châu Âu cũng nói “nợ công an toàn” - vậy mà họ đang vỡ nợ! - đại biểu Ngân thắc mắc- “như vậy tư tưởng nợ công an toàn của Chính phủ đã làm cho 63 tỉnh, thành phố và 49 cơ quan trung ương năm nào cũng chi vượt dự toán ngân sách!”

Trong báo cáo của Chính phủ, tính đến 31-12-2010, tỷ lệ nợ Chính phủ là 45,7% GDP, nợ nước ngoài là 42,2% và nợ công là 57,3%.

Theo báo cáo kế hoạch trình Quốc hội, nợ công ước đến ngày 31-12-2011 là 54,6%; đến ngày 31-12-2012 nợ công ước tính là 58,4%. Và chỉ số này được tính trên cơ sở dự kiến kịch bản tăng trưởng 6%. Nếu như kịch bản tăng trưởng đạt được 6,5% thì tỷ lệ nợ công này sẽ giảm thấp hơn đáng kể.

Ông Vương Đình Huệ cho biết, về cơ cấu nợ công trong tổng nợ công của Việt Nam, nợ ODA chiếm 75%, “vay ưu đãi” khác là 19%, “vay thương mại” là 7%. Trong 75% nợ ODA thời gian vay rất dài và lãi suất ưu đãi.

Như vay ngân hàng thế giới (World Bank) thời hạn vay là 40 năm, ân hạn 10 năm và lãi suất chỉ có 0,75%, vay ADB thời hạn là 30 năm, ân hạn 10 năm, lãi suất 1%, vay Nhật Bản thời hạn vay 30 năm, ân hạn 10 năm, lãi suất từ 1% - 2%, thông thường là 1% còn một số khoản cao hơn chỉ 2%.

Vì vậy, theo ông Huệ, khi so với các quốc gia, cần chú ý cơ cấu này, nhất là đối với nợ công tại các quốc gia đã phát triển và các quốc gia đã thoát khỏi ngưỡng nghèo. Ở những quốc gia này, theo ông Huệ, nợ công phần vay thương mại rất nhiều.

Báo cáo tại Quốc hội cho biết, nợ nước ngoài của Việt Nam chiếm 58% và đang có xu hướng giảm trong cơ cấu, còn nợ trong nước là 42% và có xu hướng đang tăng lên. Người đứng đầu ngành tài chính cho “đây là một xu hướng tốt, giảm được lệ thuộc vào nước ngoài và chủ động hơn trong việc vay nợ”.

Ông Huệ cũng cho biết, các khoản vay ODA và ưu đãi đang giảm dần, trong khi vay thương mại đang có xu hướng tăng lên, Chính phủ đã tính toán kỹ vấn đề này để có chiến lược, kế hoạch quản lý nợ công thích hợp cho từng giai đoạn.