Ninh Thuận loay hoay trong quản lý quỹ đất và giải phóng mặt bằng

NDĐT - Ngày 13-11, UBND tỉnh Ninh Thuận tổ chức Hội nghị chuyên đề về công tác quản lý, phát triển quỹ đất và giải phóng mặt bằng, nhằm tìm giải pháp khắc phục những tồn tại để cải thiện môi trường thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nhiều vấn đề đặt ra vẫn chưa có phương án tối ưu.

Thứ Tư, ngày 13/11/2013 - 10:11

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận Đỗ Hữu Nghị, toàn tỉnh hiện có bảy loại đất mà cấp huyện, xã cần phải định diện cụ thể để chọn giải pháp xử lý phù hợp thì mới tạo sự chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, phát triển quỹ đất và giải phóng mặt bằng, gồm: đất quy hoạch và giải phóng mặt bằng làm khu dân cư, đất chưa sử dụng, đất công ích, đất thuộc các dự án đã thu hồi nhưng chưa giao cho nhà đầu tư khác, đất đã được giải phóng của các khu, cụm công nghiệp, đất của các dự án hạ tầng hoặc của các dự án khác, nhưng là đất thu hồi thêm ngoài ranh giới dự án, đất nhận chuyển nhượng của người dân.

Những năm qua, Ninh Thuận đã thuê hai Tập đoàn Monitot (Mỹ) và Arup (Anh) lập quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội và quy hoạch chi tiết tuyến ven biển. Tuy nhiên, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch, phát triển quỹ đất còn nhiều vướng mắc, làm cho một số dự án chậm triển khai, phần do nhà đầu tư thiếu quyết tâm, thiếu năng lực tài chính, một phần là do ngân sách tỉnh ít, chưa phân bổ được vốn bồi thường giải phóng mặt bằng, vì vậy chưa tạo được quỹ đất sạch theo quy hoạch.

Ninh Thuận có bốn khu công nghiệp và bảy cụm công nghiệp được quy hoạch đã gần chục năm, với tổng diện tích là 2.500 ha, nhưng do cơ sở hạ tầng yếu kém, chưa đồng bộ, cho nên đến thời điểm này mới chỉ có hai cụm công nghiệp được đầu tư hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng và giao đất, cho các tổ chức, cá nhân thuê đất tổ chức sản xuất kinh doanh với quy mô nhỏ, chưa hình thành được các khu sản xuất tập trung, làm cho việc thu hút nhà đầu tư không đạt như mong muốn.

Các khu dân cư, khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn được quy hoạch rộng khoảng 300 ha gắn liền với các khu du lịch, khu công nghiệp có tổng diện tích hơn 20 nghìn ha cũng được triển khai, nhưng đến nay tiến độ vẫn đang ì ạch.

Từ năm 2006 đến nay, Ninh Thuận triển khai thu hồi đất, giải phóng mặt bằng gần 6 nghìn ha đất với tổng số tiền bồi thường gần 1.800 tỷ đồng để thực hiện 250 dự án, nhưng đến thời điểm này, do thiếu kinh phí để bồi thường, cho nên mới giải phóng mặt bằng được 3.566 ha, số còn lại, tỉnh loay hoay mãi, vẫn chưa tìm được giải pháp xử lý.

Lãnh đạo huyện Thuận Nam, phản ánh, tại xã Cà Ná, đất các dự án thu hồi rồi nhưng chưa giao cho nhà đầu tư khoảng 1000 ha. Trước đây, có hộ đã nhận tiền bồi thường, nhưng cũng có hộ chưa, tỉnh nên làm rõ ranh giới và tiến hành cấp lại quyền sử dụng cho người dân, vì đang xảy ra tình trạng nhiều hộ đã nhận tiền bồi thường, nhưng do dự án không triển khai, người dân quay lại lấn chiếm, làm cho công tác quản lý rất khó khăn.

“Một dự án khác là dự án điện gió tại xã Phước Minh, rộng 23 ha, vốn khoảng 12 tỷ đồng đã có quyết định bồi thường, nhưng chưa thấy triển khai dự án, đề nghị tỉnh sớm giải quyết vấn đề này”- Phó Chủ tịch UBND huyện Thuận Nam bức xúc nói.

Nhiều ý kiến cho rằng trong giải phóng mặt bằng, do Trung tâm quỹ đất tỉnh, trung tâm đo đạc (Sở Tài nguyên và Môi trường) và các huyện, thành phố chưa có sự phối hợp chặt chẽ, dẫn đến việc đo đạc và quy chủ sử dụng đất không bảo đảm. Các địa phương, nhất là cấp xã thường xác định không chính xác đối tượng, cho nên bồi thường sai đối tượng, sai diện tích vẫn còn. Hiện tại, tình trạng đầu cơ đất xuất hiện ngày càng nhiều.

Phó Chủ tịch UBND huyện Thuận Bắc Võ Chi, kiến nghị: “Cần phân cấp trong quản lý, kêu gọi đầu tư. Tỉnh nên phân cấp cụ thể là dự án đầu tư bao nhiêu tỷ đồng thì huyện cấp. Thuận Bắc hiện có khoảng 60 dự án đầu tư, trong đó có nhiều dự án chỉ 2-3 ha đất, mức đầu tư khoảng 10 tỷ đồng, nhưng lâu nay vẫn chưa làm được, làm ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội ở cấp cơ sở”.

Nhiều năm qua, huyện Ninh Phước được đánh giá là địa phương làm tốt công tác giải phóng mặt bằng. Lãnh đạo huyện này cho biết, để công tác phải phóng mặt bằng nhanh, phải làm tốt khâu kiểm kê, áp giá đền bù. Kiểm kê đến đâu thì công khai giá trị đền bù đất đến đó và kịp thời giải quyết thắc mắc, khiếu nại của người dân. Phải tính toán làm sao để có lợi nhất cho người dân, nhưng bảo đảm theo quy định của pháp luật. Nhờ đó mà trên địa bàn huyện có một số dự án được giao quỹ đất đúng tiến độ và đầy đủ.

Đại diện Sở Xây dựng cho hay, hiện nay, các vùng nông thôn đã có quy hoạch chung, nhưng quy hoạch chi tiết 1/500 thì còn rất yếu kém và chỉ cần sau ba năm không làm được thì nên làm lại quy hoạch. Hiện tại, nguồn vốn làm quy hoạch chung không có, thì lấy đâu ra vốn để quy hoạch chi tiết, cần đẩy mạnh xã hội hóa để tạo, phát triển quỹ đất.

Trong số 47 xã, có 16 xã đã triển khai đề án nhưng thực chất dường như nằm trên giấy. Việc quản lý quy hoạch là trách nhiệm của cơ sở, nhưng hiện nay cấp cán bộ công tác rất yếu, làm cho việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rất chậm.

Theo Cục thuế tỉnh, từ năm 2006 đến nay, Ninh Thuận chưa có quy định cụ thể về việc dành nguồn thu từ đất cho công tác phát triển quỹ đất, vì thế các địa phương rất khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để tạo quỹ đất sạch thu hút đầu tư.

Nhiều năm qua, việc công bố, công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất sau khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt ở cấp cơ sở chưa được quan tâm triển khai đúng mức. Công tác quản lý mặt bằng quy hoạch chưa bảo đảm. Việc sang nhượng đất không thông qua chính quyền còn phổ biến. Kinh phí chi cho bồi thường, giải phóng mặt bằng hàng năm lớn hơn gấp nhiều lần so với nguồn thu từ đất, trong lúc tỉnh chưa tạo được nguồn thu từ đất, cho nên khó tạo được quỹ đất sạch. Bên cạnh đó, năng lực của đội ngũ cán bộ được phân công nhiệm vụ còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao… Đễ giải quyết vấn đề này, cần phải có quy trình cụ thể.

“Công tác giải phóng mặt bằng, trước tiên trách nhiệm từ chính quyền cơ sở, các ngành chỉ là bước chuyên môn mà thôi. Phải công khai minh bạch quyền lợi, trách nhiệm của người dân khi giải phóng mặt bằng. Cán bộ công chức, đảng viên có gia đình có đất trong vùng dự án phải có trách nhiệm giải thích và động viên cho gia đình hiểu được mục tiêu của tỉnh, thì mới mong tạo được chuyển biến trong công tác này” – Phó Chủ tịch Đỗ Hữu Nghị bộc bạch.

NGUYỄN TRUNG