Mặc dù đã có kết luận của Thanh tra huyện Hưng Hà, nhưng đến nay, những sai phạm kể trên chưa được xử lý dứt điểm, gây bức xúc trong nhân dân.
Tùy tiện giao, bán đất công
Chúng tôi có mặt tại xã Tân Hòa khi người dân trong xã đang xôn xao trước thông tin hàng chục lô đất đã được lãnh đạo UBND xã bán trái thẩm quyền sẽ bị thu hồi. Ông Đỗ Khắc Nhất, bà Trần Thị Luật, ở thôn Gạo; bà Hoằng, ông Sửu, ở thôn Riệc; ông Tịnh, ở thôn Me… cho chúng tôi biết, họ được lãnh đạo xã thông báo chủ trương của tỉnh Thái Bình về việc bán đất lấy tiền đầu tư xây dựng hạ tầng cho nên rất tin tưởng. Nhiều hộ do nhu cầu làm nhà ở hoặc làm nơi sản xuất, kinh doanh đã phải vay mượn, thế chấp tài sản… để có tiền mua đất. Khi thực hiện giao dịch với UBND xã, các hộ dân đều nhận được biên lai thu tiền, nhận thửa đất.
Nhiều người đã đầu tư làm nhà ở hoặc nơi sản xuất, kinh doanh ổn định. Một số hộ có diện tích đất 5% được giao trước thời điểm năm 2010 cũng nằm trong diện bị thu hồi (mặc dù huyện không hề có quyết định thu hồi, phương án bồi thường…), nhưng cũng đồng ý giao đất với hy vọng được chuyển đổi sang loại đất khác, có giá trị hơn hoặc phù hợp nhu cầu sử dụng.
Trong thời gian từ năm 2011 đến 2014, chính quyền xã Tân Hòa đã tổ chức quy hoạch ba điểm dân cư tập trung tại các thôn Riệc, Cun, Kênh, Khám với tổng diện tích là 35.958,3 m2. Trong đó diện tích xây dựng nhà ở là 25.079,1 m2, được chia thành 197 lô. Phần diện tích còn lại được quy hoạch cho các công trình phụ trợ, công ích. Tuy nhiên, ngoài diện tích quy hoạch đã được phê duyệt, ông Nguyễn Hữu Tuyền, khi đó là Chủ tịch UBND xã và một số trưởng thôn đã tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng gần 18 nghìn m2 đất để bán cho người dân.
Những cán bộ này thu tiền trái thẩm quyền, sai quy định của tám hộ dân, với tổng số tiền hơn 930 triệu đồng. Trong đó có 872 triệu đồng không nộp vào ngân sách xã, tự ý chi tiêu không đúng mục đích. Lãnh đạo xã cũng tự ý lập, ký tên và nộp tiền vào kho bạc thay cho 28 hộ dân có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất; cố ý hạch toán sai và giữ lại hơn 430 triệu đồng, tiền sử dụng đất của người dân. Số tiền này chỉ được UBND xã nộp lại sau khi có kết luận thanh tra.
Theo chủ trương và kế hoạch của Huyện ủy, UBND huyện Hưng Hà, các nguồn tiền huy động từ việc giao, bán đất tại xã Tân Hòa đã được đầu tư xây dựng một số công trình hạ tầng công cộng trên địa bàn. Những công trình này nhằm hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới (xã Tân Hòa được công nhận đạt xã nông thôn mới năm 2014).
Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, khi xây dựng, hầu hết các công trình này chính quyền xã không tham khảo ý kiến, không có sự giám sát của nhân dân. Một số công trình xây dựng chất lượng kém, xuống cấp, hư hỏng, không phát huy hiệu quả như nhà văn hóa, đường giao thông, hệ thống thủy lợi nội đồng... Có công trình bị chuyển đổi mục đích sử dụng ngay sau khi xã được công nhận nông thôn mới như quy hoạch bãi rác tập trung. Việc này khiến xã Tân Hòa thiếu hụt tiêu chí ngay sau khi được công nhận xã nông thôn mới. Cho đến thời điểm này, bãi rác tập trung vẫn chưa được quy hoạch bổ sung, dẫn đến tình trạng rác thải để bừa bãi, gây ô nhiễm môi trường.
Cùng với sai phạm nêu trên, người dân còn phát hiện một số lãnh đạo xã Tân Hòa gồm: ông Nguyễn Hữu Tuyền, chủ tịch UBND xã; bà Vũ Thị Duyệt, kế toán trưởng; ông Đào Quang Nghĩa, cán bộ địa chính, sử dụng bằng cấp giả phục vụ mục đích cá nhân (nâng lương, đi học, ứng cử…) trong quá trình công tác.
Những việc làm “tự tung, tự tác”, trái quy định của lãnh đạo xã Tân Hòa và cán bộ một số thôn trong xã khiến người dân bức xúc. Việc sử dụng bằng cấp giả để trở thành cán bộ lãnh đạo cũng khiến nhiều đảng viên, cán bộ và nhân dân bất bình. Nhiều người viết đơn tố cáo những cán bộ này lên lãnh đạo Huyện ủy, UBND huyện Hưng Hà. Ngày 8-7-2015, Chủ tịch UBND huyện Hưng Hà đã ban hành Quyết định số 4014/QĐ-UBND, thành lập Đoàn Thanh tra liên ngành, tổ chức thanh tra về công tác quản lý thu, chi tài chính ngân sách; quản lý sử dụng đất đai tại xã Tân Hòa. Đoàn Thanh tra do Chánh Thanh tra huyện Vũ Mạnh Từa, làm trưởng đoàn.'
Thiếu quyết liệt trong xử lý sai phạm
Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Hưng Hà Nguyễn Văn Trường, việc lãnh đạo xã Tân Hòa mắc sai phạm một cách liên tục, có hệ thống và diễn ra trong thời gian dài là do việc vận dụng sai Nghị quyết số104-NQ/HU, ngày 25-1-2010, của Huyện ủy Hưng Hà. Nghị quyết này nhằm thực hiện Quyết định số 372/2003/QĐ-UB, ngày 11-9-2003, của UBND tỉnh Thái Bình về việc định hướng cho các địa phương trong tỉnh tạo “cơ chế sử dụng quỹ đất để tạo vốn xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội”. Nghị quyết số104-NQ/HU có phần hướng dẫn các xã thống kê, xác định quỹ đất có thể chuyển đổi để quy hoạch. Chủ yếu là các loại đất ven thôn, làng canh tác kém hiệu quả; đất nông nghiệp nằm xen kẽ khu dân cư; đất ven làng bị lấn chiếm trái phép chưa xử lý… Nghị quyết này góp phần phát huy nội lực, tranh thủ nguồn lực tại chỗ để các địa phương về đích nông thôn mới và phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân.
Về những sai phạm mang tính điển hình như ở xã Tân Hòa. Kết luận của Đoàn thanh tra liên ngành số 117/KL-UBND, ngày 16-3-2016 chỉ rõ: UBND xã Tân Hòa đã vi phạm Luật Ngân sách nhà nước; cố ý hạch toán sai số tiền sử dụng đất hơn 430 triệu đồng, làm mất 30% nguồn thu của ngân sách cấp trên; chưa chấp hành nghiêm quy định đầu tư xây dựng cơ bản; buông lỏng quản lý trong mua sắm tài sản công, trong thanh quyết toán xây dựng cơ bản…
Nghiêm trọng hơn, trong lĩnh vực quản lý đất đai, UBND xã Tân Hòa đã vi phạm: Luật Đất đai; giao đất, thu tiền trái thẩm quyền; buông lỏng quản lý để tình trạng xây dựng trái phép, chuyển đổi mục đích sử dụng đất tràn lan; tự ý thanh lý bãi rác được quy hoạch xây dựng nông thôn mới và cho cá nhân thuê làm trang trại; tự ý làm sai lệch hồ sơ sử dụng đất, giả mạo chữ ký để làm thủ tục chuyển đổi… Ngoài trách nhiệm của tập thể UBND xã Tân Hòa, Kết luận thanh tra liên ngành cũng chỉ rõ trách nhiệm chính thuộc về ông Nguyễn Hữu Tuyền, Chủ tịch UBND xã; ông Đào Quang Nghĩa, cán bộ địa chính; bà Vũ Thị Duyệt, kế toán và một số cán bộ khác. Kết luận thanh tra liên ngành cũng đề xuất một số biện pháp xử lý, khắc phục, đúng với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan thanh tra.
Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều người dân, biện pháp xử lý của UBND huyện Hưng Hà đối với tập thể và các cá nhân có sai phạm tại xã Tân Hòa là chưa thỏa đáng, thiếu thuyết phục, còn nương nhẹ. Trong đó, ông Nguyễn Hữu Tuyền, Chủ tịch UBND xã chỉ phải nhận hình thức cảnh cáo về Đảng và được điều chuyển sang làm Chủ tịch MTTQ xã; ông Đào Quang Nghĩa được cho về hưu sớm; bà Vũ Thị Duyệt vẫn tiếp tục làm kế toán UBND xã. Đáng nói hơn, đây là ba người sử dụng bằng cấp giả đã bị người dân tố cáo và cơ quan chức năng kết luận đúng.
Riêng ông Nguyễn Hữu Tuyền, mặc dù đã nộp lại tấm bằng giả Cử nhân cao đẳng, chuyên ngành kế toán tổng hợp cho cơ quan công an từ năm 2013 (Kết luận số 116/KL-UBND, ngày 16-3-2016 của UBND huyện Hưng Hà), nhưng trong danh sách giới thiệu Ban Chấp hành Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2016-2020, ông Tuyền vẫn liệt kê tấm bằng nêu trên.
Trên thực tế, ông Tuyền vẫn tiếp tục giữ chức Chủ tịch UBND xã đến giữa năm 2016 mới nhận hình thức kỷ luật cảnh cáo, chuyển công tác. Ngoài ra, UBND huyện Hưng Hà cũng không đề cập khoản nợ xây dựng nông thôn mới hơn 20 tỷ đồng trong nhiệm kỳ ông Nguyễn Hữu Tuyền làm Chủ tịch UBND xã; chính quyền xã vẫn cho phép cá nhân tiếp tục xây dựng, hoạt động sản xuất trên diện tích đã quy hoạch bãi rác thải nông thôn mới. Chưa quy trách nhiệm cụ thể cho cá nhân trong việc khoanh vùng, tự ý chuyển đổi, giao, bán đất trồng lúa tràn lan, trái quy định, làm thất thoát ngân sách và quỹ đất nông nghiệp của Nhà nước. UBND huyện cũng không đề cập đến trách nhiệm của các phòng, ban chức năng trực thuộc UBND huyện trong tham mưu, kiểm tra, giám sát hoạt động của UBND xã Tân Hòa; trách nhiệm trong công tác cán bộ, quản lý, điều hành của lãnh đạo UBND huyện đối với cơ quan, đơn vị, chính quyền cơ sở…
Tính đến nay đã hơn hai năm kể từ khi ban hành Kết luận thanh tra số 117/KL-UBND (ngày 16-3-2016), UBND huyện Hưng Hà chưa xử lý dứt điểm, thỏa đáng, đúng người, đúng việc đối với những sai phạm tại UBND xã Tân Hòa. Điều này khiến dư luận nhân dân trên địa bàn không khỏi thắc mắc và mong mỏi chính quyền cũng như các cơ quan chức năng của huyện Hưng Hà sớm làm rõ.
