Năm 1970, khi vừa 20 tuổi, anh sinh viên Trần Văn Tuấn lên đường nhập ngũ và vào chiến đấu ở chiến trường miền Đông Nam Bộ trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Rồi từ đây, anh sẽ gắn bó suốt cuộc đời mình với mảnh đất này, và rồi từ đây, anh sẽ đi vào con đường văn học với những sáng tác ban đầu là các vần thơ giàu cảm xúc của một người lính viết trong lửa đạn.
Sau năm 1975, thống nhất đất nước, Trần Văn Tuấn về công tác tại báo Văn nghệ Giải phóng, sau đó là báo Sài Gòn Giải phóng, và một điều rất đáng quý ở anh, là khi chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam nổ ra, năm 1979 Trần Văn Tuấn lại tình nguyện trở lại quân đội, trong đội hình những chiến sĩ Quân khu 7 cầm súng ra mặt trận chiến đầu… Tình yêu Tổ quốc cùng tình yêu văn học sau này sẽ làm nên nhiều tác phẩm văn học xuất sắc cho cuộc đời của anh…
Từ buổi đầu cầm bút đến nay, anh đã có hơn 30 tác phẩm là các tập truyện ngắn, tiểu thuyết và trường ca. Có thể kể đến các tiểu thuyết: Từ một chuyến tàu, Ngày thứ bảy u ám, Ngươi đàn bà bị săn đuổi, Một câu chuyện của 6 năm 6 ngày, Người có trái tim bên phải và Rừng thiêng nước trong… Trong đó, có nhiều tác phẩm xuất sắc đoạt các giải thưởng lớn như: Giải thưởng Bộ quốc phòng, Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, Giải thưởng văn học Nhà nước, Giải thưởng văn học ASEAN…
Phải nói, với một nhà văn, được bấy nhiêu giải thưởng văn học cao quý như thế, trong đó, có cả giải thưởng văn học khu vực, đã kể như một sự thành đạt lớn, một niềm hạnh phúc, kiêu hãnh, mà như nữ nhà văn Bích Ngân đánh giá, là đã khẳng định một tên tuổi, một uy tín văn chương lớn của nhà văn Trần Văn Tuấn. Đây chính là một trong những lý do mà tại Đại hội Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh khóa 6, khi mới giã từ cương vị Phó Tổng Biên tập báo Sài Gòn Giải phóng, Trần Văn Tuấn đã được toàn thể hội viên Hội Nhà văn Thành phố tín nhiệm bầu vào chức vụ Phó Chủ tịch thường trực của Hội, và đến kỳ Đại hội Hội Nhà văn Thành phố khóa 7 cách đây chưa lâu, một lần nữa anh lại được bầu vào Ban Chấp hành Hội và sau đó được bầu vào cương vị Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí minh. Một vinh dự lớn, cũng là một trọng trách lớn với anh…
Tân chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh Trần Văn Tuấn, như ghi nhận của nhiều hội viên, đương nhiên không chỉ là một nhà văn tài năng, một uy tín văn chương, có thể làm cho các hội viên tự hào khi thủ lĩnh văn học của mình là một nhà văn như thế. Nó gợi nhớ đến các nhiệm kỳ Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố là những nhà văn tài năng như: Anh Đức, Nguyễn Quang Sáng, Lê Văn Thảo… Dường như giới văn học là vậy, thủ lĩnh của họ trước hết phải là những tài năng, những tên tuổi, những người có thể làm cho họ tự hào, tin cậy… để có thể quy tụ, động viên họ cùng vươn lên trên con đường văn học và phấn đấu nhiều hơn cho những mùa quả ngọt, những tác phẩm văn chương xuất sắc cho Thành phố và cho nước nhà…
Đương nhiên, là thủ lĩnh, là ngọn cờ, là Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh thì chỉ tài năng và uy tín văn chương là chưa đủ. Cần thêm là ở tấm lòng, ở cách sống như thế nào để có thể chinh phục, quy tụ, chăm sóc được anh em nhà văn, trước hết là gần 500 hội viên Hội Nhà văn Thành phố, để họ có sức sáng tạo tốt hơn, có nhiều tác phẩm văn học xuất sắc hơn. Điều đáng quý ở Trần Văn Tuấn là tấm lòng của anh với bạn bè văn chương, với đồng nghiệp báo chí lúc nào cũng chân thành, cởi mở và đặc biệt là ở cách sống giản dị, trong sáng, không vụ lợi của anh. Trải qua nhiều cương vị công tác từ trước tới nay, đã hàng chục năm qua, Trần Văn Tuấn luôn sống như thế và chắc chắn giờ đây, trên cương vị Chủ tịch Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh, anh sẽ càng phát huy hơn để luôn giữ được sự quý mến, trân trọng, tin cậy của tập thể anh em nhà văn vốn rất nhạy cảm về khía cạnh tư cách, đạo đức của người lãnh đạo trực tiếp của mình…
Chúng ta tin tưởng ở Trần Văn Tuấn, tin tưởng ở Ban Chấp hành mới của Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh, với những Phó Chủ tịch năng động như Phan Hoàng, Phạm Sỹ Sáu sẽ mang lại một sức sống mới cho hoạt động sáng tác và văn học Thành phố.
