Vô tư xài... tiết canh, mắm tôm
Trước những diễn biến phức tạp về bệnh tiêu chảy cấp, ngày 18-3, UBND thành phố Hà Nội đã có công điện khẩn, yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các quận, huyện trên địa bàn thành phố thực hiện ngay các biện pháp phòng, chống dịch.
Trong đó, biện pháp đầu tiên để phòng bệnh là đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, vận động người dân thực hiện bốn biện pháp phòng, chống dịch, bảo đảm giữ vệ sinh ăn uống, không ăn thức ăn tươi sống, uống nước chưa đun sôi, đặc biệt là các loại rau sống, thực phẩm tươi sống... Trên thực tế, việc thực hiện công điện này thế nào?
12 giờ trưa ngày 1-4, khoảng sân trước khu nhà C8 khu tập thể Giảng Võ đông chật khách ăn cháo lòng, tiết canh. Quán cháo lòng-tiết canh Tuấn ở phòng 104, tầng 1, nhà C8, nhưng nhà hàng thường lấn chiếm sân chơi của khu tập thể để bán hàng. Khách hàng phần lớn là các cán bộ, công chức rủ nhau đi ăn trưa. Một tốp năm nhân viên Công ty Lâm Ðạt có văn phòng tại phố Văn Cao, "hồn nhiên" yêu cầu nhân viên mang hai bát tiết canh, một đĩa lòng luộc cùng mắm tôm. "Ðợt dịch tiêu chảy tháng 11 năm ngoái, chúng em phải nghỉ món khoái khẩu này mấy tháng, thấy nhớ ghê. Còn bây giờ thì ăn vô tư rồi, chị ạ".
Vừa ăn, những bạn trẻ này vừa nói với tôi như vậy. Hầu hết, khách hàng đến quán này đều gọi tiết canh. Mấy người đàn ông trung niên ngồi sau bàn nhân viên Công ty Lâm Ðạt, vừa nhậu, vừa khề khà: "Nếu không
Chỉ trong vòng nửa giờ, khoảng 30 bát tiết canh đã bán hết veo. Các chị em phụ nữ, tuy ít dùng tiết canh, nhưng phần lớn vẫn chọn món lòng lợn luộc chấm mắm tôm đi kèm rau sống.
Không chỉ người kinh doanh hám lợi, bỏ qua vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, mà chính những khách hàng chủ quan, phớt dịch, lờ cảnh báo là yếu tố tiếp tay cho người bán "làm tới".
Dạo quanh phố trong nội thành một vòng, chúng tôi thấy một bộ phận không nhỏ người Hà Nội chưa thể từ bỏ thói quen ăn uống mất vệ sinh, nhất là trong thời điểm "nhạy cảm" như thế này.
Buổi trưa, gánh bún đậu rong chọn ngay vỉa hè phố Giảng Võ, đoạn ngay trước cửa báo Gia đình và xã hội, chếch cổng Bộ Y tế, làm nơi bán hàng. Hàng rong cho nên đồ đạc "tác chiến" khá đơn giản, gọn nhẹ, một đôi quang gánh với một bếp dầu, rổ bún, đậu, túi rau sống, chai mắm tôm, với vài chiếc ghế và một xô nước rửa, thế là xong. Ðúng giờ đông khách, người bán hàng luôn tay bốc bún, rán đậu, pha mắm tôm, bốc rau sống cho khách. Chốc chốc, chị lại dừng tay, đứng dậy thu tiền, thu dọn bát đĩa khách vừa ăn xong vứt ra vỉa hè, cho vào xô nước bé con con, mỡ nổi lều bều, rửa qua loa rồi lại dùng ngay.
Khách hàng dường như chẳng để ý đến sự đơn giản đến tạm bợ của cửa hàng, đôi bàn tay để trần đang thoăn thoắt bốc bún, cắt đậu của người bán hàng, lũ ruồi sà xuống bát mắm tôm dậy mùi, họ chỉ cần giải quyết cái dạ dày đang sôi réo rắt, mặc sự mất vệ sinh tiềm ẩn trong từng suất ăn của mình.
Coi thường dịch cúm gia cầm
UBND thành phố Hà Nội đã có quy định về việc phòng, chống dịch cúm gia cầm trên địa bàn, trong đó quy định rõ: cấm chăn nuôi, vận chuyển, kinh doanh, giết mổ gia cầm sống trong khu vực nội thành. Khảo sát tại các chợ Hàng Bè, Hôm-Ðức Viên, Thành Công, Nghĩa Tân vào sáng 1-4, chúng tôi ghi nhận, các chợ đã thực hiện nghiêm túc quy định này. Chỉ các quầy gà đủ điều kiện, có nguồn gốc, có chứng nhận kiểm dịch mới được phép kinh doanh trong chợ.
Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn nhiều trường hợp cố tình phớt lờ quy định của thành phố, ngang nhiên buôn bán gia cầm sống, sản phẩm gia cầm chưa qua kiểm dịch.
Sáng nào đi qua dãy ki-ốt bán chim cảnh phía ngoài chợ Hàng Da, đầu phố Nguyễn Văn Tố, chúng tôi chứng kiến khung cảnh mua bán nhộn nhịp, đông vui tại đây. Chim sẻ, chim ri, chim sáo, chim yến... dễ đến hàng nghìn con, lách chách nhảy nhót trong lồng to, lồng nhỏ.
Một chủ cửa hàng bán chim cảnh cho biết: "Ðợt dịch ba năm trước, Ban quản lý chợ làm nghiêm ngặt, bọn chị phải sơ tán hết hàng về quê. Bây giờ thì bán thoải mái rồi. Ðang là mùa lễ hội, mỗi ngày cửa hàng chị bán được vài chục con chim".
Khu vực cuối đường Hoàng Hoa Thám cũng như vậy, từ cửa hàng số 513 cho đến khu vực nút giao thông Bưởi, chúng tôi đếm sơ sơ có tới bảy, tám cửa hàng bán chim cảnh.
Ngạc nhiên trước sự coi thường dịch bệnh của người chủ bán hàng bao nhiêu, chúng tôi lại càng sửng sốt hơn trước sự buông lỏng quản lý của Ban quản lý chợ, của chính quyền phường trên địa bàn, để mặc cho các hộ kinh doanh ngang nhiên làm trái quy định của Nhà nước ngay giữa trung tâm Thủ đô.
Ở những chợ cóc, tụ điểm chợ trong các khu dân cư, trên các đường phố, gà lông, gà mổ sẵn không qua kiểm dịch được bày bán khá công khai. Người bán hàng vì lợi nhuận mà cố tình bỏ qua việc chấp hành những quy định của thành phố, lại thêm sự chủ quan, coi thường của người tiêu dùng, vô hình chung đã "tiếp tay" cho dịch bệnh có nguy cơ bùng phát.
Ngay sát bên hông chợ Thành Công, khoảng sân chơi khu nhà B6 trở thành chợ cóc ồn ào và náo nhiệt suốt cả ngày. Lồng gà sống của chị Vân tíu tít khách xem và mua hàng. Bếp than, nồi nước cáu két đặt ngay trên sân trở thành khu làm gà lưu động. Lông gà, những chất bẩn sau khi làm đổ lẫn nước thải chảy lênh láng mặt đường đi, mùi hôi hám. Nhiều khách hàng xem chừng vẫn thích loại gà tươi sống, "chỉ mặt, vặt lông" so với gia cầm làm sẵn, để lạnh.
Một khách mua hàng giải thích: "Mua gà sống thì mới chắc biết con nào khỏe, con nào toi. Gà giết mổ sẵn, để đông lạnh chắc chắn không tươi ngon bằng. Hơn nữa, giá gà này bao giờ cũng rẻ hơn so với gà mổ sẵn đã qua giết mổ từ 20.000 đồng - 30.000 đồng/kg".
Cách đó không xa, ngồi ở phía đầu khu nhà, mấy khách hàng đang chọn mua lòng, mề, tràng, trứng, cổ, cánh gà... mầu sắc nhợt nhạt, chẳng biết giết mổ từ bao giờ. Các loại trứng gia cầm chưa qua kiểm dịch lại càng nhiều hơn và dễ dàng tìm thấy ở bất kỳ một chợ lớn, nhỏ nào trong thành phố.
Dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, dịch cúm gia cầm đang diễn biến hết sức phức tạp trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận. Ðề nghị các cấp chính quyền, các cơ quan chức năng của TP Hà Nội kiểm tra, xử lý ngay những hộ vẫn cố tình kinh doanh gia cầm sống, gia cầm và sản phẩm gia cầm không qua kiểm dịch, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các cửa hàng kinh doanh ăn uống không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.
Mặt khác, để tự bảo vệ sức khỏe bản thân và của toàn xã hội trước nguy cơ đại dịch nguy hiểm, người tiêu dùng cần nâng cao ý thức, thực hiện các biện pháp an toàn thực phẩm như không ăn các thực phẩm sống, thực hiện ăn chín uống sôi, giữ gìn môi trường, sử dụng gia cầm và sản phẩm đã qua kiểm dịch...
Nguy cơ bùng phát bệnh dịch trên địa bàn Hà Nội là rất cao, nếu chúng ta lơ là với công tác phòng, chống dịch.
VIỆT HOÀNG
