Vốn là dân lâm nghiệp, Đỗ Duy Hà đã chứng kiến sự săn đuổi ráo riết loại gỗ quý này của bọn lâm tặc. Từng đầu mẩu - không kể lõi hay xô, thậm chí là thứ mục mủn đều được săn mua triệt để. Anh nghĩ, với sự săn lùng ráo riết như hiện nay thì chỉ một, hai năm tới loại gỗ quý này chắc chắn sẽ tuyệt chủng...
Quyết tâm nhân giống gỗ quý
Cái tâm của một người gắn với nghiệp rừng đã đưa Đỗ Duy Hà đến quyết định: Phải tìm cách nhân giống để giữ lấy cây gỗ quý này. Ở Tây Nguyên quả huỳnh đàn chín vào mùa khô. Tìm được cây có quả bây giờ rất khó. Hạt huỳnh đàn khi rơi xuống đất nếu không tách khỏi vỏ và gieo ngay là mất khả năng mọc mầm. Điều này giải thích vì sao huỳnh đàn không mọc gần nhau thành cụm như nhiều loại cây khác...
Hà chợt nhớ ra người anh họ ở Quảng Bình có mấy cây huỳnh đàn trồng trong vườn nhà đã trên chục năm. Hà gọi điện cho anh bày tỏ ý định muốn trồng huỳnh đàn và được anh gửi hạt vào ngay.
Hạt huỳnh đàn bao trong quả, nhỏ và mảnh như hạt táo, rất khó bóc; phải tẩn mẩn cả nửa tháng mới tách hết 4kg hạt. Chưa có tài liệu nào hướng dẫn ươm giống cây này nên anh phải làm theo cách suy đoán. Anh ngâm hạt vào nước ấm 12 giờ rồi vớt ra ủ trong nhiệt độ 37o C. Sau ba ngày hạt nứt mầm với tỷ lệ gần như 100%. Vậy là thành công. Với 4kg hạt, anh đã có một vườn giống huỳnh đàn 25.000 cây.
Nhen lên một phong trào
Nghe tin Hà ươm thành công huỳnh đàn, những người từng tham gia săn gỗ, những người làm nghề rừng lập tức tìm đến. Tận các huyện Kon Chro, An Khê cách Kon Pla hơn 100km cũng biết tin. Một ND ở huyện Đăk Pơ mua luôn 1.000 cây. Ở Kon Chro có người mua 300 cây... Họ cảm ơn anh đã nảy ra một ý tưởng hay.
Hà cho biết, huỳnh đàn hoàn toàn có thể trồng xen với cà phê hoặc làm cây trụ tiêu rất tốt vì đây là loại cây họ đậu, rễ có tác dụng cải tạo đất. Đây cũng là cây gỗ phát triển nhanh. Anh tính toán, chỉ sau 10 năm, nếu cây trồng trên đất tốt đường kính có thể đạt 25cm, mang lại lợi ích kinh tế không nhỏ...
Những ngày này nhiều người vẫn tấp nập tìm đến Hà để mua giống huỳnh đàn. Dù thu được số tiền kha khá, nhưng với anh đây không phải là điều quan trọng. "Thực ra lúc đầu tôi hoàn toàn không có ý định kinh doanh giống huỳnh đàn. Điều mong muốn của tôi chỉ là đánh thức mọi người ý thức giữ gìn và phát triển một tài nguyên quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho quê hương"- Hà tâm sự.
Anh cho biết, sắp tới sẽ nghiên cứu nhân giống huỳnh đàn bằng hom. Nếu phương pháp này thành công, sẽ vừa hạ giá thành; vừa thúc đẩy nhanh phong trào trồng giống cây quý này ở địa phương và cả nước.