Ngày mới trên quê hương Mường Mô

Nằm giữa vùng sông nước mênh mông của lòng hồ thủy điện Lai Châu, Mường Mô hôm nay đã khoác lên mình một diện mạo mới, từng bước thoát khỏi những khó khăn của giai đoạn đầu tái định cư để hướng tới phát triển ổn định, bền vững.

Cách đây hơn 10 năm, Mường Mô là một trong những bản thuộc vùng di dân tái định cư phục vụ công trình Thủy điện Lai Châu. Tháng 6/2014, cùng với 747 hộ dân của 8/9 bản của xã, người dân bản Mường Mô chấp hành chủ trương di dời, nhường đất cho công trình trọng điểm quốc gia. Việc di chuyển không chỉ thay đổi nơi ở, mà còn là cuộc dịch chuyển lớn về sinh kế, tập quán sản xuất và tổ chức đời sống cộng đồng.

Ông Điêu Văn Hêm (68 tuổi) vẫn nhớ rõ những ngày đầu đặt chân đến nơi ở mới: Đất đai chưa quen, phương thức sản xuất còn nhiều bỡ ngỡ, cuộc sống không tránh khỏi lo toan. Tuy nhiên, nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước thông qua các chương trình, dự án đầu tư về đất ở, đất sản xuất, giao thông, điện, nước, trường học..., người dân từng bước ổn định đời sống. Từ chỗ trông chờ vào hỗ trợ, đồng bào chủ động tìm cách vươn lên, xây dựng sinh kế bền vững trên miền đất mới.

Theo Trưởng bản Mường Mô Phan Văn Dươi, tinh thần đoàn kết cộng đồng là yếu tố quan trọng giúp bản vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu. Khi hệ thống giao thông nội xã được bê-tông hóa, việc đi lại và giao thương thuận lợi hơn, nông sản từng bước có đầu ra, không còn bị “kẹt” giữa núi rừng như trước.

Hiện nay, kinh tế bản Mường Mô được phát triển trên cơ sở khai thác hiệu quả lợi thế đất đai và mặt nước lòng hồ. Bản duy trì và mở rộng chăn nuôi đại gia súc, trồng cây ăn quả và nuôi cá lồng. Nhiều hộ mạnh dạn đầu tư các mô hình kinh tế tổng hợp, mang lại thu nhập ổn định. Tiêu biểu như gia đình anh Vàng Văn Chanh, anh Khoàng Văn Hưởng với mô hình trang trại tổng hợp, mỗi năm sau khi trừ chi phí đầu tư, gia đình có thu nhập gần trăm triệu đồng tiền lãi.

Cùng với đó, các loại cây trồng như quế, tre và mô hình nuôi cá lồng trên lòng hồ đang trở thành hướng sinh kế chủ lực của người dân. Gia đình anh Hoàng Văn Ém là một điển hình khi vừa đầu tư nuôi cá lồng, vừa trồng 1,5 hecta quế. Nhờ thay đổi phương thức sản xuất, gia đình anh Ém có nguồn thu ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm, đời sống ngày càng cải thiện, con cái được học hành đầy đủ.

Khởi sắc về kinh tế đã kéo theo những đổi thay rõ nét trong diện mạo nông thôn với những ngôi nhà sàn truyền thống được xây dựng kiên cố hơn; nhiều hộ lựa chọn mô hình nhà sàn cải tiến, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa đáp ứng yêu cầu sinh hoạt hiện đại. Bên cạnh đó, từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, hằng năm mỗi hộ dân trong bản được hưởng lợi bình quân khoảng 15 triệu đồng. Thu nhập bình quân đầu người của bản hiện đạt hơn 35 triệu đồng/người/năm, cao hơn mức thu nhập bình quân của xã (28 triệu đồng/người/năm).

Nhận thức về giáo dục của người dân Mường Mô có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện xã có 32 sinh viên đang theo học tại các trường đại học trong và ngoài tỉnh, phần lớn là con em bản Mường Mô. So với các thế hệ trước, đây là bước tiến rõ nét, phản ánh sự thay đổi trong tư duy khi tri thức được coi là con đường bền vững để thoát nghèo và phát triển lâu dài.

Phát huy lợi thế nằm ven lòng hồ Thủy điện Lai Châu, Mường Mô đang được định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp và bản sắc văn hóa dân tộc Thái. Một số hộ dân đã chủ động chỉnh trang nhà sàn, cải tạo vườn tược, từng bước thử nghiệm các mô hình dịch vụ trải nghiệm, mở ra hướng phát triển mới cho địa phương.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ngô Hồng Kiên khẳng định, những đổi thay ở Mường Mô hôm nay không chỉ được đo bằng những con đường mới, những mô hình kinh tế hiệu quả hay những ngôi nhà kiên cố, mà quan trọng hơn là niềm tin của người dân vào chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước; là sự đồng thuận giữa ý Đảng và lòng dân trong hành trình xây dựng cuộc sống mới. Từ vùng đất từng in dấu những cuộc di dời lịch sử, Mường Mô đang từng bước hướng tới tương lai phát triển hài hòa, bền vững.