Hạ lãi suất cho vay
Có thể nói, ngân hàng đầu tiên "phát pháo" hạ lãi suất cho vay là Ngân hàng Ðầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Từ cuối tháng 12-2011, BIDV đã thực hiện hạ lãi suất cho vay xuống mức thấp nhất 14,5%/năm và mức lãi suất cho vay cao nhất cũng chỉ 17,5%/năm. Theo đó, mức lãi suất cho vay xuất khẩu của BIDV còn 15% cho các bạn hàng truyền thống và có bán ngoại tệ cho ngân hàng, lãi suất cho vay nông thôn không quá 15%/năm và cho vay giải quyết khó khăn bão lụt là 14,5%/năm. Từ tháng 9-2011 đến nay, BIDV đã có đến năm lần hạ lãi suất.
Trong khi đó, gần đây nhất, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) cũng đã áp dụng mức lãi suất cho vay mới với mức giảm từ 1 đến 1,5%/năm cho mọi đối tượng. Theo đó, với vay ngắn hạn: các ngành sản xuất nông - lâm - ngư - diêm, mức lãi suất thấp nhất là 15,5%/năm; vay thu mua chế biến để xuất khẩu nông sản là 14,5%/năm và thu mua, chế biến tiêu dùng trong nước là 16,5%/năm; vay kinh doanh các ngành nghề khác thấp nhất là 17%/năm. Ðối với cho vay trung và dài hạn: các hộ nông dân thấp nhất là 17%/năm, cho vay thu mua chế biến xuất khẩu ở mức 17,5%/năm; cho vay cung ứng, dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp là 18%/năm và các ngành nghề khác là 18,5%/năm. Riêng cho vay dài hạn thấp nhất là 19%/năm.
Trước đó, Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) và Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng đã có quyết định giảm lãi suất cho vay. Theo đó, Vietinbank với mức giảm 0,5%/năm so với mức lãi suất trước đó, với mức cho vay thấp nhất của Vietinbank là 15,5%/năm; một số nhóm khách hàng được ưu tiên như trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, công nghiệp phụ trợ lãi suất cho vay là 16%/năm, doanh nghiệp xuất khẩu là 15,8%/năm và vay tiêu dùng là 17%/năm. Riêng Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam đã giảm 2%/năm đối với lãi suất cho vay. Theo đó, mức lãi suất vay đối với những khách hàng thuộc lĩnh vực công nghiệp phụ trợ, sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp nông thôn (bao gồm hộ gia đình) là 15%/năm, riêng các khách hàng tại TP Hồ Chí Minh, lãi suất cho vay là 14,5%/năm. Hiện, lãi suất cho vay cao nhất của ngân hàng này là 20%/năm áp dụng cho vốn vay đầu tư chứng khoán và bất động sản.
Trong khi đó, Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc tế (VIB) được xem là ngân hàng cổ phần đầu tiên tuyên bố hạ lãi suất. Theo đó, VIB đã dành 4.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn bình quân 1,5%/năm cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu gạo, cà-phê, thủy sản, đồ gỗ, dệt may, thực phẩm và đồ uống... Ngoài ra, VIB còn dành thêm 50 triệu USD cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu với lãi suất ưu đãi. Bà Dương Thị Mai Hoa, Tổng Giám đốc VIB cho biết, việc ưu đãi về lãi suất của VIB nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho các doanh nghiệp ở thời điểm đầu năm, đồng thời đó là một sự chia sẻ về chi phí vốn với doanh nghiệp, song cũng là một cách để VIB tăng cường cạnh tranh thu hút khách hàng.
Báo cáo mới nhất tổng quan về nền kinh tế Việt Nam do Ngân hàng HSBC công bố ngày 20-2 vừa qua cho thấy, tình hình chung của nền kinh tế Việt Nam đang tốt lên. Việc lạm phát đang giảm dần và dự báo ở mức một con số vào cuối năm 2012 tạo cơ hội cho Ngân hàng Nhà nước giảm lãi suất. Còn theo chuyên gia kinh tế Ðinh Thế Hiển, xu hướng giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay là điều chắc chắn, bởi lãi suất cao sẽ khiến doanh nghiệp không thể vay, gây bất lợi đối với doanh nghiệp mà còn cả cho hoạt động tài chính ngân hàng. Hơn nữa, việc Nhà nước đặt mục tiêu giảm lạm phát xuống một con số trong năm 2012 thì không có lý do cho việc lãi suất huy động cao, từ đó lãi suất cho vay sẽ giảm xuống.
Tăng huy động vàng
Trong khi cuộc "đua" giảm lãi suất đang bắt đầu thì xuất hiện một cuộc "đua" mới giữa các ngân hàng thương mại: Tăng lãi suất mua chứng chỉ huy động vàng. Theo đó, từ mức huy động dưới 2,5%/năm ở thời điểm cuối năm 2011, thì hiện tại có ngân hàng đã có mức vượt lên đến 4%/năm.
Ngân hàng có mức huy động cao nhất hiện nay là Ngân hàng TMCP Nam Á. Mặc dù không niêm yết cụ thể, nhưng theo một nhân viên giao dịch cho biết nếu gửi một lượng vàng trở lên trong một tháng thì khách hàng sẽ nhận được lãi suất lên đến 4%/năm. Tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn (SCB), mức lãi suất huy động chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn bằng vàng cao nhất là 3,5%/năm, áp dụng cho các kỳ hạn từ ba tháng đến 364 ngày.
Trước đó, Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu (ACB) cũng đã có sự điều chỉnh biểu lãi suất huy động vàng áp dụng cho sản phẩm "Ngày vàng ACB". Theo đó, khách hàng khi tham gia mua chứng chỉ huy động vàng được hưởng lãi suất lên đến 3%/năm, thay cho mức cao nhất trước đó là 2,5%/năm. Bên cạnh đó, ACB cũng đã tăng mạnh lãi suất chứng chỉ huy động vàng ở các kỳ hạn 1, 2 và 3 tháng từ 1,45% - 1,55%/năm lên 2,35% - 2,45%/năm; các kỳ hạn 6, 9 và 11 tháng vẫn giữ nguyên 1,5% - 1,6%/năm.
Ngày 18-2 vừa qua, Eximbank cũng đã công bố chương trình "kỳ hạn vàng, ưu đãi vàng" dành cho khách hàng cá nhân mở mới tài khoản vàng giữ hộ, với số vàng gửi tối thiểu 10 lượng vàng, sẽ được miễn phí giữ hộ và được hưởng lợi tức 3%/năm (với kỳ hạn từ 1 đến 3 tháng) thay cho mức 2,5%/năm trước đó. Nếu không tham gia chương trình này, khách hàng gửi vàng sẽ được hưởng mức lãi suất từ 1,5%/năm cho kỳ hạn 6, 12 tháng, 2%/năm cho kỳ hạn một tháng và 2,1%/năm cho kỳ hạn hai tháng và 2,2%/năm cho kỳ hạn ba tháng. Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng thương mại, cổ phần nhỏ và vừa khác trên địa bàn TP Hồ Chí Minh ngay trong tháng 2 vừa qua cũng đã đẩy lãi suất huy động vàng phổ biến ở mức 2,5-3%/năm; thậm chí nếu cộng thêm các chương trình ưu đãi, lãi suất có thể vượt qua mức 4,5%/năm.
Theo nhận định của tiến sĩ Lê Thẩm Dương, Trưởng khoa Quản trị Kinh doanh, Ðại học Ngân hàng, việc tăng lãi suất huy động vàng của các ngân hàng để tăng lượng vốn huy động, nhằm phục vụ cho chương trình giảm lãi suất của Ngân hàng Nhà nước. Bên cạnh đó, ngân hàng vẫn còn gặp khó về thanh khoản, việc mua vàng như một chiến lược phòng thủ, khi cần có thể dùng để thế chấp và vay trên thị trường liên ngân hàng. Bên cạnh đó, việc Ngân hàng Nhà nước đang có dự định huy động vàng trong dân để làm lợi cho nền kinh tế, trong đó sẽ dùng các ngân hàng như đại lý huy động cũng đã khiến một số ngân hàng huy động vàng để đón đầu xu hướng. Hơn nữa, hiện giá vàng khá ổn định nên người dân cũng có nhu cầu gửi vàng lĩnh lãi do mua đi bán lại cũng khó có lời và điều này đã khiến cho cung cầu gặp nhau.
