Nam Phi trước bộn bề thách thức

Trong diễn văn nhậm chức, Tổng thống Ra-ma-phô-xa nhấn mạnh các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm. Thực tế, trong hơn 10 năm gần đây, nền kinh tế phát triển nhất châu Phi rơi vào suy thoái nghiêm trọng, có thời điểm xếp cuối bảng trong 21 nền kinh tế mới nổi về dự báo các chỉ số tài chính. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), dù tạm thời thoát khỏi tình trạng suy thoái liên tục, nền kinh tế Nam Phi có thể chỉ đạt mức tăng trưởng 1,3% trong năm 2019, thấp hơn nhiều so mức dự báo 1,8% trước đây.

Thất nghiệp được coi là vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay của Nam Phi. Theo Cơ quan thống kê Nam Phi, trong quý I-2019, tỷ lệ thất nghiệp hiện ở mức 27,6%. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) khuyến nghị các nhà quản lý Nam Phi sớm tiến hành cải cách cơ cấu thị trường lao động và sản phẩm, nhằm thúc đẩy việc làm. Ðể vực dậy nền kinh tế, Tổng thống Ra-ma-phô-xa đứng trước yêu cầu khẩn trương đưa ra các gói kích thích tăng trưởng, áp dụng chính sách tín dụng thuế ưu đãi đối với các công ty đầu tư vào lĩnh vực tạo ra việc làm ổn định. Người dân Nam Phi được khuyến khích sử dụng hàng trong nước, trong khi Chính phủ Nam Phi tăng cường trao đổi thương mại nội khối với các quốc gia châu Phi.

Theo ông M.Bô-lăn, chuyên gia kinh tế châu Phi và Trung Ðông của Bloomberg, dù tổng số vốn đầu tư vào Nam Phi tăng đáng kể trong năm 2018, song chính quyền của ông Ra-ma-phô-xa cần cải thiện môi trường đầu tư, nhằm xóa tan tâm lý bất an cho người dân. Theo IMF, rủi ro lớn đối với tăng trưởng của Nam Phi là lĩnh vực tài chính và hoạt động yếu kém của các doanh nghiệp nhà nước. Kho bạc quốc gia Nam Phi cho biết, chính phủ nước này nhận thức rõ những thách thức, rủi ro đối với nền kinh tế và đang thực hiện các biện pháp nhằm giải quyết tồn đọng.

Không chỉ kinh tế, phân biệt chủng tộc, bất bình đẳng và phân biệt đối xử cũng là những vấn đề mà chính quyền của ông Ra-ma-phô-xa ưu tiên giải quyết. Nam Phi vừa ban hành Kế hoạch hành động quốc gia chống phân biệt chủng tộc, bài ngoại và kỳ thị sắc tộc, đồng thời cam kết ngăn chặn làn sóng tiến công người nước ngoài. Theo Trung tâm Di cư và Xã hội châu Phi (ACMS), riêng năm 2018, có hơn 40 vụ đe dọa và tiến công người nước ngoài tại Nam Phi.

Dù gặp khó khăn, thách thức, song với vai trò là cường quốc ở khu vực, thành viên của BRICS, G20…, Nam Phi có nhiều lợi thế để đạt được các mục tiêu ưu tiên quốc gia, đồng thời thực hiện tốt nhiệm vụ quốc tế và trong khu vực. Thực tế, Nam Phi đã đạt được những tiến bộ ổn định, kể từ lần đầu tham vấn chính sách với IMF hồi tháng 6-2018. Quốc gia miền nam châu Phi ban hành Hiến chương về khai khoáng, Luật cạnh tranh sửa đổi, nhằm tạo sự ổn định về chính sách, giảm tình trạng độc quyền và tạo cơ hội bình đẳng cho các chủ thể trong nhiều lĩnh vực. Ngoại giao kinh tế vẫn sẽ là một hướng ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Nam Phi, nhằm thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, trong đó nổi bật là mục tiêu thu hút 100 tỷ USD đầu tư nước ngoài trong 5 năm, do Tổng thống Ra-ma-phô-xa đưa ra tháng 4-2018.

Tổng thống Nam Phi tuyên bố, chính phủ mới sẽ hoạt động với phương châm cốt lõi là phục vụ nhân dân và cùng nhân dân xây dựng một nước Nam Phi giàu đẹp. Cam kết chấn hưng kinh tế, cải thiện hình ảnh quốc gia, Tổng thống Ra-ma-phô-xa còn nhiều việc phải làm, để đem đến "bình minh mới" cho "Ðất nước Cầu vồng".