Nam giới và bệnh gout

Người bị bệnh gout thường bị sưng các khớp (cổ chân, khớp gối, cổ tay...) nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn tới teo cơ, hạn chế vận động. Vì vậy, việc phát hiện, chẩn đoán bệnh là vô cùng quan trọng vì nếu bệnh được phát hiện sớm, bệnh lý ở mức độ nhẹ sẽ không cần phải điểu trị, chỉ cần theo dõi, điều chỉnh chế độ ăn uống sinh hoạt của người bệnh.

Đề phòng bệnh khi đến tuổi 40

Theo bác sĩ Lê Anh Thư, bệnh viện Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh, có tới 90-95% nam giới sau 40 tuổi, đặc biệt là giai đoạn 40-60 tuổi bị bệnh gout, 2 - 13,2% trong số đó mắc bệnh do tăng acid uric máu. Tuy nhiên, chỉ khoảng 10% có biểu hiện bệnh gout phải điều trị, hơn 90% bệnh nhân được xác định là tăng acid uric máu đơn thuần, không có triệu chứng lâm sàng nên không cần điều trị mà các bác sĩ sẽ theo dõi và điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt của người bệnh.

Những người bị bệnh gout có thể do tăng acid uric trong máu, cơn gout cấp, viêm một khớp điển hình, có cục u ở quanh khớp do lắng đọng tinh thể urate ở khớp và quanh khớp, ở nhu mô gan, ở ống thận với người bị suy thận mãn hoặc bị sỏi thận... trong đó việc tăng acid uric trong máu được xác định là nguyên nhân chính gây bệnh. Acid uric là sản phẩm cuối cùng của chuyển hoá purin ở người. Đây là acid yếu nên thường bị ion hoá thành muối urate hòa tan trong huyết tương nhưng với một số người vì lý do nào đó nên quá trình tổng hợp các purin tăng, do sự phân huỷ thức ăn chứa nhân purin tăng... làm rối loạn chuyển hoá acid và kéo theo đó là tăng lượng acid uric trong máu nên không thể thải hết ra ngoài qua đường nước tiểu như người bình thường

Bệnh có thể tiến triển từ tuổi dậy thì

Bệnh gout thường chuyển biến qua các giai đoạn: Tăng acid uric máu đơn thuần. Đây là giai đoạn đầu của bệnh và thường bắt đầu từ tuổi dậy thì, có thể kéo dài từ 20-40 năm và nếu không được chẩn đoán và điều trị dẫn tới cơn viêm khớp gout cấp, thường bắt đầu bằng cơn viêm khớp cấp điển hình ở khớp bàn chân ngón 1, khớp cổ chân, khớp gối, cổ tay, khớp khuỷu...

Thông thường, bệnh nhân đột ngột bị đau dữ dội kèm sưng tấy, nóng, đỏ, sung huyết... ở một khớp vào ban đêm. Những triệu chứng này sẽ tăng tối đa trong vòng 24-48 giờ và kéo dài từ 3-10 ngày rồi tự khỏi hoàn toàn. Đây là lý do khiến nhiều người lầm tưởng bị bệnh nhức xương, đau khớp do làm việc nặng nên không chịu đi khám, điều trị. Vì vậy, sau một thời gian, có thể là một tháng, 1 năm, thậm chí là 10 năm, những đợt viêm cấp bắt đầu tái phát trở lại và ngày càng kéo dài, không tự khỏi, không thành các cơn điển hình, biểu hiện ở nhiều khớp và nhiều người bắt đầu có biểu hiện teo cơ, khó vận động. Kèm theo cơn đau trên, người bệnh có thể bị sốt, rét run, mệt mỏi... Nếu người bệnh không được điều trị lại thường xuyên ăn uống quá mức, uống rượu, bị lạnh đột ngột, chấn thương... sẽ càng làm tăng sự lắng đọng của các phân tử acid uric ở các tổ chức gây viêm khớp mãn tính. Lúc này bệnh nhân có thể bị viêm nhiều khớp, có thể viêm các khớp đối xứng làm biến dạng khớp, teo cơ và cứng khớp. Bên cạnh đó, các u cục ở sụn sẽ dần xuất hiện ở vành tai, ở phần mềm cạnh khớp, quanh khớp do nhiều acid uric không được đào thải ra ngoài. Các u cục này có kích thước từ vài mm đến vài cm, dưới lớp da mỏng có thể nhìn thấy cặn trắng nhưng không gây đau, nhiều trường hợp các u cục này vỡ, xì ra một chất trắng như phấn chứa các tinh thể muối urate.

Ở giai đoạn này, người bệnh còn có các bệnh kèm theo: Thiếu máu mãn, suy thận mãn, sỏi thận, cao huyết áp, tiểu đường. Đây là nguyên nhân gây tử vong và giảm tuổi thọ ở bệnh nhân gout.

Điều trị

Mục đích chính là khống chế các đợt viêm khớp gout cấp, làm hạ và duy trì acid uric trong máu đồng thời kiểm soát tốt các bệnh kèm theo với nguyên tắc càng nhanh càng tốt nên bác sĩ thường kê các loại thuốc: Colchinice, Indomethacin (để hạn chế các đợt viêm khớp cấp); Hạn chế các thức ăn chứa nhiều nhân purin (tim, gan, bầu dục, trứng vịt lộn...) và uống thuốc để làm hạ và duy trì lượng acid uric ở mức cho phép.

Theo lời khuyên của các bác sĩ thì dù đây là bệnh do rối loạn chuyển hoá (do gene) nhưng việc dự phòng để phòng bệnh cũng rất quan trọng. Mọi người, đặc biệt là nam giới lứa tuổi hơn 40 nên duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tránh thừa cân, hạn chế uống rượu mạnh và tránh làm việc quá sức, tránh stress; Đồng thời thường xuyên kiểm tra sức khoẻ định kỳ để bác sĩ sớm phát hiện, theo dõi và quản lý những trường hợp tăng acid uric máu đơn thuần và chỉ định phương pháp điều trị với trường hợp có biểu hiện viêm khớp gout cấp.