- Thưa ông, con gà là một trong những vật nuôi truyền thống, gắn bó với tập quán chăn nuôi lâu đời của người Việt Nam, ông có thể chia sẻ với độc giả Báo NDĐT về bức tranh toàn cảnh của ngành chăn nuôi gà trong những năm qua và các định hướng trong năm mới 2017?
Ở Việt Nam, chăn nuôi gà có truyền thống từ rất lâu, hiện nay trên địa bàn cả nước đang lưu giữ những giống gà bản địa rất giá trị. Nó có ý nghĩa cả về mặt tinh thần, cũng như văn hóa và gắn liền với thuần phong mỹ tục của từng địa phương như gà Đông Tảo, gà Hồ, gà Tiên Yên, gà Mía, gà Ri… Có thể nói, những giống gà này đã đi vào sử sách ngành chăn nuôi Việt Nam. Bởi vậy, trong năm Đinh Dậu, ngành chăn nuôi vẫn xác định tiếp tục tập trung phát triển chăn nuôi gà. Có thể nói, ngành gà Việt Nam trong thời gian vừa qua đã có những bước tiến cả về công nghệ, chế độ dinh dưỡng, nên sản phẩm gia cầm nói chung và gà nói riêng ở Việt Nam đã được nâng lên đáng kể, đủ cung cấp cho thị trường trong nước và mục tiêu hướng tới sẽ có một số sản phẩm chúng ta xuất khẩu. Năm 2017 chúng tôi kỳ vọng sẽ là năm thịt gà Việt Nam sẽ được xuất khẩu ra nước ngoài.
Mặc dù vậy, năm nay, ngành chăn nuôi vẫn được xác định là sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn. Nguyên nhân, do tăng trưởng “nóng” năm 2016 sẽ tạo ra một số điểm trễ của sự phát triển trong năm 2017. Bên cạnh đó, năm 2016 vẫn được đánh giá là năm thời tiết có những bất lợi chung cho ngành nông nghiệp, trong đó có chăn nuôi. Ngoài ra, năm 2017 chúng ta tiếp tục hội nhập rất sâu rộng với các nước trên thế giới do đó những sản phẩm nhập khẩu trong đó có sản phẩm thịt gà của các nước sẽ tiếp tục nhập khẩu vào Việt Nam cũng gây ra những hiệu ứng về mặt thị trường. Do đó giá cả trong nước chúng ta sẽ phải chấp thuận theo hướng chung của thị trường trong nước và các nước trên thế giới. Hơn nữa, ngành chăn nuôi đang cần rất nhiều vốn, tuy nhiên việc hỗ trợ vốn cho chăn nuôi thì vẫn ở mức rất thấp. Chính vì thế có một số người chăn nuôi, chủ trang trại muốn mở rộng quy mô về tăng đàn rất khó khăn về vốn.
- Trong năm Đinh Dậu này, theo ông thị trường chăn nuôi gà sẽ diễn biến theo chiều hướng nào? Với vai trò trưởng ngành chăn nuôi ông có trăn trở gì đối với lĩnh vực chăn nuôi gà hiện nay?
Đối với thị trường sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm chăn nuôi vẫn là một trong những điểm quyết định căn cốt của ngành. Năm 2017, các tín hiệu mới về thị trường chăn nuôi đang ở dạng mới bắt đầu có định dạng, còn chủ yếu chúng ta vẫn phải tập trung vào thị trường trong nước. Hiện, thị trường trong nước sản xuất ra đã tương đối đầy đủ, phong phú. Nếu như trước đây mỗi người Việt Nam ăn khoảng 38kg thịt/năm thì trong những năm này đã ăn khoảng 40-45kg thịt/năm, năm 2017 mỗi người dân Việt Nam chỉ ăn khoảng 45-47kg thịt /năm . Như vậy một năm chúng ta chỉ tiêu thụ ở trong nước khoảng 4,5 - 4,8 triệu tấn thịt. Trong khi đó, năng lực sản xuất ngành chăn nuôi đã sản xuất được khoảng sáu triệu tấn. Như vậy, sẽ dẫn đến dư thừa sản phẩm. Nếu chúng ta tính toán thị trường không tốt, trong khi đó các thị trường xuất khẩu chưa có những sản phẩm xuất khẩu với khối lượng lớn thì chắc chắn sẽ có những điểm thừa, tạo nên những những điều rất xấu của ngành chăn nuôi, khiến người chăn nuôi bị lỗ dẫn đến việc người chăn nuôi có thể bỏ trống chuồng, chán nản ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi.
Riêng sản phẩm gia cầm năm 2017, chúng tôi vẫn kỳ vọng tiếp tục phối hợp các địa phương, các bộ ngành T.Ư chỉ đạo giữ ổn định cơ cấu như hiện nay. Tức là chúng ta để khoảng 60-65% tỷ lệ gà lông màu. Trong đó, có các giống lông màu chủ lực sản xuất trong nước, cũng như nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu trong nước với thị hiếu của người dân Việt. Song song đó là tìm cách giảm giá thành sản phẩm. Nếu chúng ta sản xuất theo chuỗi, thịt gà trắng công nghiệp hiện nay có giá khoảng 22.000 đồng/kg, nếu tiếp tục cải tiến một bước sâu hơn nữa giá có thể xuống 20.000 đồng/kg thì chúng ta hoàn toàn có thể cạnh tranh được với các sản phẩm nhập khẩu. Hiện nay, thịt gà hơi ở đại đa số các trang trại nuôi có giá bình quân từ 26.000-26.500 đồng/kg ở phân khúc trung bình cao, do đó cần tiếp tục tìm mọi cách để giảm giá.
Riêng đối với gà màu, gà thả vườn là phân khúc được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng, người chăn nuôi đang có lợi. Vì thế trong năm 2017 việc phát triển chăn nuôi gà vẫn là một trọng tâm của ngành chăn nuôi. Bên cạnh đó, cũng cần nâng cao chất lượng sản phẩm theo hướng cải tiến các biện pháp giải quyết khâu kỹ thuật bám sát thị trường. Tiến tới năm 2017 kỳ vọng sản phẩm gia cầm của Việt Nam sẽ lần đầu tiên xuất khẩu đến các thị trường các nước khác trên thế giới.
- Được biết, năm Đinh Dậu là năm đầu tiên sản phẩm thịt gà Việt Nam sẽ được xuất khẩu chính ngạch sang một số thị trường “khó tính” như Nhật Bản, EU… vậy đến nay chúng ta đã chuẩn bị được những gì để chinh phục các thị trường đầy tiềm năng này?
Việc xuất khẩu các sản phẩm sang các nước là vô cùng khó khăn, nhất là sản phẩm chăn nuôi. Trong ý tưởng của chúng ta cũng muốn có ý tưởng như vậy và vẫn quyết tâm để thực hiện ý tưởng đó. Tuy nhiên, chúng ta phải có những bước đi chắc chắn và phù hợp. Hiện nay, chúng ta cần có những cam kết về mặt thú y, cam kết về mặt tổ chức sản xuất, cam kết về an toàn thực phẩm, cam kết về an toàn dịch bệnh. Trên cơ sở đó phải được sự kiểm tra và đánh giá của các nước nhập khẩu, các tổ chức nhập khẩu của họ. Mục tiêu của chúng ta đặt ra là như vậy và hiện nay có một số tỉnh đang xung phong làm như Bình Phước, Đồng Nai là những địa phương có số lượng gia cầm lớn và họ đang kiến nghị nhà nước để thực hiện những biện pháp hỗ trợ xuất khẩu. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là bước đầu, chúng ta cần chờ kết quả bước tiếp theo. Nhưng kỳ vọng chúng ta sẽ quyết tâm cao nhất để đáp ứng được nhu cầu của các nước nhập khẩu và đưa sản phẩm thịt gà của Việt Nam vươn ra thị trường thế giới.
- Vậy hiện nay điều khó nhất đối với việc xuất khẩu thịt gà là gì, thưa ông?
Cái khó nhất hiện nay là chúng ta phải sản xuất theo mô hình khép kín bảo đảm an toàn tuyệt đối sản phẩm. Chúng ta làm ra nhưng sản phẩm đó phải nằm trong vùng tuyệt đối an toàn về dịch bệnh nhất là các dịch bệnh nhạy cảm như cúm gia cầm H5N1, H7N9, hay các bệnh lây lan giữa vật nuôi và người. Ngoài ra, các sản phẩm đó cũng phải có chất lượng và đồng đều được cơ quan quản lý nước nhập khẩu đánh giá bằng hàng rào kỹ thuật của họ thì mới xuất khẩu được.
Do đó, để làm được những khâu này cần hàng loạt biện pháp và sự cố gắng nỗ lực lớn, đặc biệt là sự tham gia của các doanh nghiệp. Phải có những doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu mối đứng ra như đường đi của sản phẩm tôm, cá tra, xuất khẩu gạo… Sau đó các trang trại sẽ thực hiện theo các doanh nghiệp đó thì mới có thể xuất khẩu được.
- Ông đánh giá như thế nào về tầm quan trọng của các doanh nghiệp, các tập đoàn lớn trong việc đầu tư, phát triển chăn nuôi gà hiện nay?
Năm 2016 là năm bùng nổ về đầu tư của các doanh nghiệp vào lĩnh vực chăn nuôi với mức vốn dự tính 2 tỷ USD. Năm 2017, các doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, ngay từ tháng 1-2017 đã có rất nhiều doanh nghiệp đang cam kết liên kết với một số tỉnh để đầu tư về lĩnh vực chăn nuôi. Trong đó, lĩnh vực được đầu tư nhiều hơn là chăn nuôi lợn. Hiện nay, chúng ta đã có những doanh nghiệp rất lớn như CiPi, Dabaco, Hùng Nhơn, các công ty trách nhiệm hữu hạn như Cao Khanh, Minh Dư, Phùng Dầu Sơn, hay ở khu vực phía bắc có một số công ty ở Quảng Ninh đang đầu tư mạnh vào lĩnh vực này. Tuy nhiên, tình trạng chung vẫn đang ở trạng thái sản xuất khép kín trong nội bộ, cần thiết phải mở rộng lĩnh vực đầu tư này ra kể cả giết mổ, chế biến để có một khâu sản xuất khép kín từ con giống, dinh dưỡng, giết mổ, bảo quản chế biến. Sản xuất ra thực phẩm an toàn đáp ứng được nhu cầu xuất khẩu, cũng như thị trường nội địa, thì lúc đó lĩnh vực đầu tư cho chăn nuôi mới ổn định và phát triển bền vững.
- Để bước vào một năm mới, năm Đinh Dậu, ông có thể chia sẻ một vài điểm sáng trong ngành chăn nuôi gà trong năm vừa qua? Ngành chăn nuôi gà đến nay đã đạt được những “kỷ lục” như thế nào?
Nhìn lại một năm qua, ngành chăn nuôi gia cầm nói chung và ngành chăn nuôi gà nói riêng có ba điểm ấn tượng. Thứ nhất là gà lông màu tiếp tục ổn định và phát triển. Tốc độ tăng trưởng của đàn gà vẫn tiếp tục tăng trưởng chưa có dấu hiệu dừng lại, cho thấy đây là xu hướng phát triển trước mắt trong vòng 5 đến 10 năm tới, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng nội địa. Ấn tượng thứ hai, suốt trong năm 2016 đàn gia cầm hầu như không có dịch bệnh và có thì cũng rất ít, lẻ tẻ chỉ vài vùng và đã được Cục Thú Y dập tắt ngay cho nên đàn gia cầm duy trì phát triển đến khi được thu hoạch. Đây cũng là một trong những điểm rất đáng mừng trong năm qua. Ba là những gien bản địa năm 2016 đã được các địa phương quyết tâm giữ vững và đã biết xây dựng ngay chỉ dẫn địa lý, định dạng vùng sản xuất, thương hiệu gà của địa phương để giữ vững tên tuổi của giống gà. Hiện nay, cơ bản chúng ta đã giữ được, tiêu chuẩn quy chuẩn về giống gà Hồ, gà Mía. Cục cũng đã phối hợp Viện Nông nghiệp thực hiện gần xong các làng chăn nuôi những giống gà này. Đây là một ấn tượng hết sức sâu sắc, nếu cứ duy trì cách trên chúng ta sẽ phát triển đàn gia cầm rất tốt.
- Để kết thúc câu chuyện về lĩnh vực gà nhân dịp Xuân Đinh Dậu này, ông có muốn nhắn gửi gì đến những người chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi gà trong năm mới?
Năm 2017 vẫn xác định là năm có những khó khăn đối với ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi gia cầm nói riêng. Tuy nhiên, chúng tôi muốn nói với bà con chăn nuôi và tất cả những người lao động trong ngành chăn nuôi chúng ta hãy bình tĩnh, giữ vững nhịp độ chăn nuôi, đặc biệt là phải nắm bắt thật sát thị trường. Tăng cường phát triển chăn nuôi an toàn thực phẩm, không sử dụng kháng sinh, không sử dụng chất cấm. Đồng thời, đẩy mạnh chăn nuôi theo hướng VietGAP, chăn nuôi gia cầm thì chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học để chúng ta có sản phẩm đáp ứng kỳ vọng của người tiêu dùng và có sản phẩm xuất khẩu. Bên cạnh đó, cần tổ chức lại sản xuất để chúng ta giảm thiểu những chi phí không cần thiết trong quá trình sản xuất. Tăng cường mạnh đăng ký thương hiệu sản phẩm để tự giữ uy tín của chúng ta thông qua tên của sản phẩm. Có như vậy thì chăn nuôi của chúng ta mới bền vững và hiệu quả. Nhân dịp đầu xuân năm mới, tôi cũng xin được gửi đến tất cả bà con nông dân một năm mới dồi dào sức khỏe và bội thu.
Xin trân trọng cảm ơn ông.
