Phép thử APEC 2027 đối với năng lực vận hành
Dự án đường sắt nhẹ (LRT) Phú Quốc được đầu tư theo hình thức BOT với tổng vốn gần 9.000 tỷ đồng; trong đó, vốn nhà nước chiếm 70%, còn lại 30% do nhà đầu tư tư nhân Sun Group đóng góp. Theo quy mô đầu tư xây dựng, tổng số đoàn tàu sẽ được đưa vào vận hành có thể lên đến 14 đoàn tàu cùng một lúc. Trong giai đoạn I, tỉnh An Giang và Sun Group dự kiến đưa vào vận hành từ 6 đến 10 đoàn tàu, mỗi đoàn tàu gồm 3 toa, vận hành bằng năng lượng sạch.
Với LRT Phú Quốc, phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 không chỉ là câu chuyện về một tuyến tàu mới, mà còn là “phép thử” đối với năng lực vận hành một hệ thống giao thông phục vụ điểm đến quốc tế. Do vậy, LRT được định hình không chỉ là phương tiện kết nối sân bay với khu vực nam đảo, mà còn có thể trở thành một trong những “điểm chạm” đầu tiên của du khách khi đặt chân lên đảo ngọc.
Trên tuyến LRT Phú Quốc, 6 nhà ga được kiến tạo như 6 lát cắt văn hóa, đưa hành khách đi từ miền núi Tây Bắc, qua phố cổ Hà Nội, cố đô Huế, đại ngàn Tây Nguyên, Sài Gòn sôi động rồi dừng lại bên sắc xanh của đảo ngọc. Chỉ trong khoảng 20 phút, “một vòng Việt Nam” dần hiện ra qua kiến trúc, chất liệu, màu sắc và cảnh quan.
Vai trò này càng rõ nét khi Phú Quốc chuẩn bị đón các nguyên thủ, đại biểu, chuyên gia và lực lượng phục vụ APEC 2027. Với nhóm hành khách đặc biệt này, đưa khách đến đúng điểm là chưa đủ; mỗi hành trình còn phải bảo đảm an toàn, chính xác và thông suốt. Đó là chuẩn mực rất cao đối với công tác vận hành, bởi một hệ thống đường sắt đô thị hiện đại phải đồng thời giải quyết nhiều bài toán: tần suất chạy tàu, an toàn vận hành, quản lý nhà ga, phân luồng hành khách, xử lý sự cố và chất lượng phục vụ.
Để đáp ứng những yêu cầu khắt khe đó, Tập đoàn Sun Group đã hợp tác với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đường sắt đô thị số 1 Thành phố Hồ Chí Minh (HURC), đơn vị vận hành tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên trong các nội dung tư vấn vận hành, đào tạo nhân sự và phối hợp chạy thử LRT Phú Quốc.
Những kinh nghiệm HURC tích lũy từ thực tiễn vận hành Metro số 1 được chọn lọc và vận dụng linh hoạt cho LRT Phú Quốc. Trước hết là năng lực tổ chức một hệ thống vận hành ổn định, từ điều độ, phân bổ tần suất theo lưu lượng, quản trị an toàn đến xử lý các tình huống bất thường. Đây là cơ sở để xây dựng bộ quy trình phù hợp với đặc thù của LRT Phú Quốc, tuyến tàu vừa phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày, vừa phải sẵn sàng cho những thời khắc cao điểm khi diễn ra các sự kiện quốc tế.
“Chúng tôi đặc biệt chú trọng những yêu cầu này, bởi LRT kết nối sân bay với khu vực nam đảo, nơi có địa điểm tổ chức Hội nghị APEC 2027 và các tổ hợp vui chơi, giải trí đẳng cấp của Tập đoàn Sun Group. Với công suất mỗi giờ có thể lên đến vài nghìn hành khách, tuyến tàu cũng đòi hỏi năng lực tổ chức vận hành đủ linh hoạt để đáp ứng cả nhu cầu đi lại thường nhật lẫn những thời điểm lượng khách tăng cao trong các sự kiện”, ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc khối số và dữ liệu (Tập đoàn Sun Group) chia sẻ.
Bên cạnh đó là kinh nghiệm duy trì độ tin cậy của hệ thống thông qua bảo dưỡng, kiểm soát thiết bị, cùng năng lực tổ chức dịch vụ tại nhà ga. Những yếu tố này giúp LRT vừa vận hành an toàn, vừa mang đến cho hành khách một hành trình chuyên nghiệp, thuận tiện ngay từ khi bước vào nhà ga. Về nhân lực, HURC đã triển khai tuyển dụng 168 nhân sự cho LRT Phú Quốc, gồm 130 vị trí vận hành và 38 vị trí bảo dưỡng. Đội ngũ được đào tạo trong 4 tháng, kết hợp lý thuyết với thực hành tại chỗ, để từng bước làm chủ quy trình, kỹ năng và đáp ứng các yêu cầu vận hành theo tiêu chuẩn cao.
Đáng chú ý, với nhóm vận hành, yêu cầu về ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp và hỗ trợ du khách nước ngoài được đặt ngang hàng với nghiệp vụ chuyên môn. Cách tiếp cận này phù hợp với một tuyến tàu mà hành khách không chỉ là người dân địa phương, mà còn có lượng lớn du khách quốc tế. Khi nền tảng vận hành đã được chuẩn bị bài bản, bài toán tiếp theo là giúp hành khách sử dụng LRT thuận tiện ngay từ những thao tác đầu tiên.
Điểm nhấn thanh toán không chạm
Trong khuôn khổ hợp tác chiến lược giữa Sun Group và Công ty công nghệ thanh toán hàng đầu thế giới Visa, hai bên đang nghiên cứu giải pháp thanh toán không chạm trên tuyến LRT Phú Quốc theo mô hình “tap-to-ride”. Theo đó, hành khách có thể dùng thẻ Visa không chạm, điện thoại hoặc thiết bị đeo thông minh để qua cổng soát vé; hệ thống tự động ghi nhận điểm vào, điểm ra và tính giá vé theo chặng.
“Trong tương lai gần, tuyến tàu sẽ không đơn thuần là phương tiện giao thông, mà trở thành một mắt xích trong hành trình du lịch số của du khách”, ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc khối số và dữ liệu (Tập đoàn Sun Group) chia sẻ.
Như vậy, khi tuyến LRT rút ngắn thời gian hành trình từ sân bay đến Trung tâm hội nghị APEC còn khoảng 20 phút, thanh toán không chạm bảo đảm 20 phút đó không bị cộng thêm số phút xếp hàng mua vé. Với du khách thông thường, LRT kỳ vọng trở thành phương tiện mới để khám phá Nam đảo thay vì taxi, giảm ùn tắc trên trục ĐT.975 và phù hợp định hướng điểm đến xanh.
Đối với khách quốc tế, tiện ích này mang lại giá trị trải nghiệm rõ rệt. Thay vì phải tìm quầy bán vé, đổi tiền mặt hay làm quen với một phương thức thanh toán mới, du khách có thể dùng chính phương tiện thanh toán vốn quen thuộc với mình từ lâu. Giải pháp này cũng đã được HURC triển khai hiệu quả trên tuyến Metro số 1 Thành phố Hồ Chí Minh cùng Mastercard, Napas và Visa.
Nếu với các đại biểu và chuyên gia dự APEC, yếu tố cốt lõi là một hệ thống giao thông vận hành an toàn, chính xác, thì với dòng khách quốc tế trong dài hạn, trải nghiệm lại được định hình bởi sự thuận tiện ở từng điểm chạm, bắt đầu từ một chi tiết nhỏ nhưng tác động lớn: cách mua và thanh toán vé. Vì thế, APEC 2027 sẽ là cột mốc để tuyến LRT Phú Quốc chứng minh năng lực vận hành trong điều kiện khắt khe của một sự kiện cấp cao quốc tế.
Nhưng giá trị của tuyến tàu không dừng lại khi hội nghị kết thúc: những chuẩn mực được xác lập cho APEC sẽ trở thành nền tảng vận hành lâu dài, để mỗi chuyến tàu tiếp tục mang lại trải nghiệm tích cực cho du khách đến Phú Quốc. Từ năng lực tổ chức vận hành, chất lượng phục vụ đến phương thức thanh toán, mọi khâu chuẩn bị đều hướng tới cùng một mục tiêu: đưa tuyến LRT vượt ra khỏi vai trò một công trình giao thông mới, trở thành phương thức di chuyển xứng tầm với diện mạo của một điểm đến quốc tế như Phú Quốc.
