Những năm qua, với sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước thông qua các chương trình, dự án phát triển kinh tế-xã hội, diện mạo vùng nông thôn, nhất là những nơi có đông đồng bào Khmer sinh sống đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Việc triển khai các mô hình kinh tế hợp tác như tổ hợp tác, hợp tác xã đã mở ra hướng đi hiệu quả trong công tác giảm nghèo. Nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện địa phương đã phát huy hiệu quả, giúp nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào Khmer.
Những ngày cuối tháng ba, tại vùng ven biển Vĩnh Châu, không khí lao động, sản xuất diễn ra sôi nổi. Trong các phum, sóc, niềm vui hiện rõ trên gương mặt người dân. Ông Danh Dal, ngụ phường Vĩnh Phước, chia sẻ: “Trước đây do thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm sản xuất nên cái nghèo cứ đeo bám mãi. Sau khi chính quyền địa phương thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã đã tạo công ăn việc làm mới. Người dân tham gia được hỗ trợ vốn vay và hướng dẫn kỹ thuật, nhiều hộ Khmer đã vươn lên”.
Ông Danh Dal cho biết thêm: “Ngày trước cuộc sống khó khăn, cái ăn cái mặc còn thiếu. Mấy năm gần đây, gia đình tôi tham gia nuôi tôm cho Hợp tác xã nuôi trồng thủy sản Vĩnh Tân, đồng thời trồng thêm hành tím, củ cải trắng. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm thu lãi hơn 180 triệu đồng. Nhờ tích góp, gia đình đã xây được nhà kiên cố, mở rộng thêm ao nuôi và đất trồng”.
Không riêng gia đình ông Danh Dal, nhiều hộ Khmer tại Vĩnh Phước trước đây sống bằng nghề mò cua, bắt cá nay đã chuyển sang sản xuất ổn định thông qua các mô hình hợp tác xã như làm muối, nuôi tôm, trồng rau màu. Hàng trăm hộ tham gia Hợp tác xã Muối- Artemia có thu nhập gần 200 triệu đồng mỗi năm, trở thành những điển hình sản xuất, kinh doanh giỏi tại địa phương.
Bên cạnh thế mạnh nuôi trồng thủy sản và trồng màu ở vùng ven biển, tại một số địa phương, đồng bào Khmer đã lựa chọn phát triển chăn nuôi bò sữa như một hướng đi hiệu quả. Việc chuyển đổi từ tập quán sản xuất lạc hậu sang phương thức sản xuất mới đã mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân.
Tại xã Ngọc Tố, mô hình nuôi bò Sind và bò sữa lai F1 phát triển mạnh mẽ. Nhiều hộ dân tham gia các tổ hợp tác trực thuộc Hợp tác xã nông nghiệp Evergrowth Tài Văn chuyên nuôi bò sữa. Hiện hợp tác xã có gần 100 tổ hợp tác với hơn 2.000 hộ thành viên, chủ yếu là đồng bào Khmer.
Điểm nổi bật của mô hình này là sự hỗ trợ toàn diện từ hợp tác xã, từ cung cấp con giống, tập huấn kỹ thuật, chăm sóc, phòng bệnh đến thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Chuỗi liên kết khép kín giúp nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời tạo đầu ra ổn định cho người chăn nuôi. Đặc biệt, các thành viên còn được hỗ trợ vốn vay lãi suất 0%, hoàn trả dần thông qua tiền bán sữa.
Chị Lý Diệu Sa, một hộ liên kết với hợp tác xã, cho biết: “Nhờ hợp tác xã hỗ trợ, bà con biết cách trồng cỏ, áp dụng kỹ thuật chăn nuôi nên năng suất sữa đạt hơn 10 kg/ngày/con. Thu nhập bình quân từ 40-45 triệu đồng/con/năm. Riêng gia đình tôi nuôi 8 con bò, mỗi con cho từ 12-18 kg sữa/ngày, giá bán gần 15.000 đồng/kg, ổn định hơn trước rất nhiều”.
Từ mô hình này, nhiều hộ đã vươn lên khá giả. Anh Lý Lai, ở ấp An Hòa, xã Thạnh Thới An, chia sẻ: “Chỉ sau 5 năm nuôi bò sữa, gia đình tôi đã thoát nghèo, trở thành hộ khá của ấp. Nhiều hộ khác cũng có cuộc sống ổn định, thậm chí vươn lên làm giàu”.
Ông Liêu Anh Tuấn, ở ấp Sô La, xã Tham Đôn, hiện nuôi 25 con bò sữa. Ông cho biết: “Mỗi con bò cho từ 15-20 lít sữa/ngày, bán giá khoảng 14.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi ngày gia đình tôi lãi gần 4 triệu đồng, mỗi năm thu nhập hơn 1 tỷ đồng”.
Theo ông Trần Hoàng An, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Evergrowth Tài Văn: “Từ nuôi bò sữa, đời sống đồng bào Khmer được cải thiện rõ rệt. Nhiều gia đình thoát nghèo, ổn định sinh kế. Đây là kết quả nổi bật của mô hình kinh tế hợp tác”.
Thực tế cho thấy, đời sống của nhiều đồng bào Khmer tại thành phố Cần Thơ ngày càng được nâng cao. Nhiều hộ trước đây còn khó khăn nay đã có nhà cửa khang trang, tiện nghi đầy đủ, con cái được học hành đến nơi đến chốn. Thành quả này có được nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự hỗ trợ thiết thực của chính quyền địa phương trong việc tạo việc làm, hỗ trợ vốn, kỹ thuật và xây dựng các mô hình sản xuất phù hợp.
Hiện toàn thành phố có 725 hợp tác xã và 5 liên hiệp hợp tác xã hoạt động trên nhiều lĩnh vực với hơn 51.000 thành viên. Ngoài ra còn có 3.750 tổ hợp tác, thu hút gần 97.000 người tham gia. Các mô hình kinh tế hợp tác từng bước hình thành chuỗi sản xuất-tiêu thụ bền vững, giúp người dân ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập.
Đánh giá về hiệu quả của các mô hình này, đồng chí Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ, khẳng định: “Dù còn nhiều khó khăn, nhưng nhờ chuyển đổi cơ cấu sản xuất và phát triển kinh tế hợp tác, đời sống đồng bào Khmer đã có bước tiến rõ rệt. Những mô hình này mở ra hướng đi mới trong tổ chức sản xuất, giúp liên kết các hộ dân, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế”.
Theo đồng chí Trương Cảnh Tuyên, cần tiếp tục khảo sát điều kiện thực tế từng vùng, lựa chọn mô hình phù hợp, đặc biệt đối với vùng sâu, vùng xa. Đồng thời, tăng cường vai trò quản lý Nhà nước, hỗ trợ vốn, chuyển giao kỹ thuật, tạo niềm tin và động lực để người dân tiếp tục vươn lên.
Có thể khẳng định, kinh tế hợp tác đang trở thành một trong những giải pháp hiệu quả, góp phần giúp đồng bào dân tộc Khmer thoát nghèo bền vững, từng bước xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
