Mô hình cơ chế bảo hiến nào phù hợp với Việt Nam?

Phát biểu ý kiến tại cuộc hội thảo, PGS.TS Nguyễn Như Phát, Viện trưởng Viện Nhà nước và pháp luật cho hay, hiện nay, chúng ta đang tiến hành xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chính vì vậy, một cơ chế bảo hiến có hiệu lực hiệu quả sẽ góp phần đáp ứng mục tiêu trên.

Cụ thể, mục đích của Nhà nước pháp quyền là bảo vệ các quyền của công dân được quy định trong Hiến pháp, mà cơ chế bảo hiến chính là bảo đảm để quyền tự do của công dân không bị vi phạm từ phía các cơ quan nhà nước. Cơ chế bảo hiến đảm bảo tính tối thượng của Hiến pháp, cũng có nghĩa là đáp ứng được tinh thần của nhà nước pháp quyền là mọi chủ thể kể cả nhà nước đều phải chịu sự kiểm soát của Hiến pháp và pháp luật.

Cơ chế bảo hiến còn có mục đích bảo đảm sự kiểm soát và cân bằng các nhánh quyền lực, tránh sự lạm quyền của các nhánh quyền lực này- một đòi hỏi quan trọng của nhà nước pháp quyền, đồng thời khắc phục những hạn chế khiếm khuyết khi chưa có một cơ chế bảo hiến chuyên trách.

Đề cập đến việc xây dựng cơ chế phán quyết Hiến pháp ở Việt Nam, GS.TSKH. Đào Trí Úc, Đại học Quốc gia Hà Nội (Ủy viên Thường trực Ban biên tập sửa đổi Hiến pháp) cho rằng, điều cần bàn hiện nay là mô hình nào, hay phương án nào sẽ phù hợp với Việt Nam, hay nói đúng hơn, mô hình nào hay phương án nào cho một thiết chế trông coi một cách hiệu quả sự tuân thủ Hiến pháp trong hoạt động của các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Tại Hội thảo, đa số các ý kiến cho rằng cần thiết phải thiết lập một cơ quan bảo vệ Hiến pháp ở Việt Nam. Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, mô hình Tòa án Hiến pháp là phù hợp hơn cả. Tòa án Hiến pháp phải là cơ quan được Hiến pháp xác lập và trao cho thẩm quyền phán xét các luật và các hành vi vi hiến.

Hội thảo trên sẽ kết thúc vào ngày mai, 7-5.