Vượt qua thử thách
Bước đi đầu tiên trên bước đường xây dựng Lilama thành một tập đoàn công nghiệp mạnh, là việc Tổng công ty đã vươn lên, trở thành nhà thầu EPC (Engineering Procurement Construction) đầu tiên của Việt Nam khi trúng thầu gói thầu số 2 và số 3 khu bồn bể chứa dầu thô, sản phẩm xăng dầu và hệ thống công nghệ của Nhà máy lọc dầu Dung Quất, công suất 6,5 triệu tấn/năm.
Ðánh giá được năng lực của Lilama về việc đảm nhiệm vai trò tổng thầu EPC, tháng 3-2001, Chính phủ đã tin tưởng giao cho Tổng công ty làm tổng thầu dự án Nhà máy điện Uông Bí mở rộng công suất 300MW. Mục tiêu của hình thức tổng thầu EPC do Lilama thực hiện là nhằm phát huy cao nhất nội lực, trên cơ sở tập hợp các lực lượng cơ khí trong nước, các thành phần kinh tế, trước mắt là huy động sức mạnh tổng hợp của các đơn vị thành viên của Lilama, cùng các nhà tư vấn thiết kế, các nhà thầu phụ trong nước và ngoài nước tham gia thực hiện dự án từ khâu khảo sát thiết kế đến chế tạo, cung cấp thiết bị và tổ chức quản lý thi công xây lắp. Ðây là công việc mà hầu hết các công trình trọng điểm trước đây của ta đều do các nhà thầu nước ngoài thực hiện, còn Lilama chỉ là nhà thầu phụ với vai trò của người lắp đặt thiết bị. Vì vậy, việc được Chính phủ giao làm tổng thầu dự án lớn như Nhà máy điện Uông Bí mở rộng, với tổng số vốn đầu tư gần 300 triệu USD thật sự là một thử thách đối với Lilama.
Tháng 5-2002, chủ đầu tư là Tổng công ty Ðiện lực Việt Nam (EVN) tổ chức khởi công dự án, nhưng một năm sau, tức là đến tháng 5-2003, EVN mới ký hợp đồng EPC với Lilama. Theo hợp đồng được ký giữa Lilama và EVN, thời gian thực hiện dự án là 36 tháng, có nghĩa là nhà máy phải hoàn thành và phát điện vào năm 2006. Ba năm, với một khối lượng lớn công việc phải làm của một nhà thầu EPC, từ việc chọn nhà thầu tư vấn, giải pháp công nghệ, đến khảo sát thiết kế, chế tạo, lắp đặt thiết bị, trong đó có gần 18 nghìn tấn chế tạo trong nước, 12 nghìn tấn nhập khẩu và gần 4.000 tấn vật liệu phục vụ xây lò...
Ðã có lúc, có ý kiến cho rằng, Lilama không thể làm tròn nhiệm vụ được giao. Nhưng những gì đang diễn ra trên công trường đã khẳng định thợ lắp máy không bao giờ lỡ hẹn. Kỹ sư Ngô Quang Quý, Trưởng đại diện Lilama tại công trường cho biết: Tổng công ty đã tập trung mọi nguồn lực, phương tiện thiết bị để bảo đảm tiến độ. Ðến nay, phần thiết kế và chế tạo đã cơ bản hoàn thành những hạng mục chính, một số hạng mục còn lại sẽ cố gắng hoàn thành vào tháng 6-2005. Hơn 6.000 tấn thiết bị nhập khẩu, trong đó có bao hơi nặng hơn 170 tấn - trái tim của nhà máy đã được tập kết tại công trường. Các thiết bị khác như tua-bin, máy phát, một số thiết bị điện, điều khiển... cũng được nhập khẩu trong thời gian tới. Ðối với số thiết bị chế tạo trong nước, đến nay đã có 12 nghìn tấn thiết bị của vỏ lò, lò hơi, kết cấu thép nhà tua-bin máy phát... được các đơn vị của Lilama chế tạo xong và vận chuyển đến công trình, trong đó đáng kể nhất là hệ thống sấy không khí, lần đầu được Lilama 69-2 chế tạo trong nước, được tư vấn thiết kế và chủ đầu tư đánh giá cao. Ðồng thời, Lilama còn khởi công xây lắp 23/27 hạng mục công trình, bảo đảm xây dựng đến đâu, tổ chức lắp đặt thiết bị đến đó. Nhờ vậy đã có 6.000 tấn thiết bị được lắp đặt vào vị trí an toàn.
Theo dự kiến, sau những ngày Tết Ất Dậu, thợ lắp máy sẽ tổ chức đưa bao hơi dài 28m, nặng hơn 170 tấn vào vị trí thiết kế. Ngày 2-9, lắp thiết bị áp lực và nén nước vào lò, để có thể nổi lửa đốt lò vào tháng 12 năm nay, sau đó sẽ chạy thử, chạy thương mại, và hiệu chỉnh bàn giao nhà máy đúng hợp đồng đã ký với EVN.
Bí quyết thành công
Kết quả của dự án EPC Uông Bí đang dần trở thành hiện thực. Ðây chính là bước tập dượt đầu tiên trên con đường xây dựng tập đoàn công nghiệp mạnh của Lilama. Nhưng ít ai biết rằng để có được những thành công như hôm nay, gần 10 năm qua, Lilama đã âm thầm theo đuổi mục tiêu của mình. Từ năm 1996 đến 2001, để khẳng định vị thế trên thị trường lắp máy trong nước và khu vực, coi đây là nền móng, tạo bước tăng trưởng cao để tích lũy vốn, Lilama củng cố lực lượng lắp máy, phát triển, đưa trình độ lắp đặt thiết bị lên một bước, với tổng giá trị sản xuất mỗi năm hàng nghìn tỷ đồng, trong đó riêng năm 2004 đạt gần 4.000 tỷ đồng cao nhất từ trước đến nay.
Giai đoạn 2001-2006 Lilama chủ trương đưa các nhà máy chế tạo thiết bị vào sản xuất ổn định nhằm nâng tỷ trọng thiết bị chế tạo trong nước cho các công trình điện, xi-măng lên từ 55 đến 75%; đầu tư chiều sâu cho tư vấn, thiết kế vươn lên ngang tầm các nước trong khu vực và đủ sức tham dự các cuộc đấu thầu quốc tế với tư cách nhà thầu chính, tiến tới làm chủ đầu tư trực tiếp một số dự án nhiệt điện, hóa chất xi-măng...
Tổng giám đốc Lilama Phạm Hùng cho biết: Qua các dự án EPC, Lilama đã xây dựng được đội ngũ quản lý dự án, kỹ sư thiết kế, thi công giám sát vận hành có nhiều kinh nghiệm, mang tính chuyên nghiệp cao, cùng đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề, thạo việc. Hằng năm, ngoài việc cử hàng trăm kỹ sư, cán bộ, công nhân kỹ thuật theo học các khóa chuyên sâu nâng cao, tiếp thu công nghệ mới tại các trường, học viện đào tạo ở trong nước và ngoài nước, Lilama còn mạnh dạn đầu tư hàng trăm tỷ đồng để mua thiết bị hiện đại cho các nhà máy cơ khí, nhất là mua các phần mềm thiết kế nhà máy công nghiệp, phần mềm quản lý dự án tiến độ, quản lý vật tư và các phần mềm thiết kế, cơ khí để có thể tự thiết kế, chế tạo, gia công lấy các sản phẩm cơ khí với chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO, cũng như các tiêu chuẩn của các nước có nền công nghiệp tiên tiến như Anh, Mỹ, Nhật Bản, Ðức...
Phấn đấu để trở thành một tập đoàn công nghiệp, Lilama không chỉ phục vụ thị trường trong nước, trên cơ sở tận dụng năng lực cơ khí của mình và liên kết với các doanh nghiệp cơ khí trong nước, Tổng công ty Lilama cũng đã và đang hướng tới đẩy mạnh xuất khẩu. Ngay trong những ngày đầu năm mới này, chuyến hàng đầu tiên hơn 500 tấn chi tiết lọc bụi tĩnh điện trong hợp đồng chế tạo 1.400 tấn, trị giá 1,8 triệu USD do Lilama 69-2 chế tạo được xuất khẩu sang Malaysia một lần nữa khẳng định bước đi của Lilama, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp CNH-HÐH đất nước.
KIỀU THẮNG