Xã Gia Sinh thuộc huyện Gia Viễn (Ninh Bình) nằm trong quần thể du lịch Tràng An với khu văn hóa tâm linh (98 ha), khu hồ Đàm Thị (107 ha), Khu núi chùa Bái Đính (180 ha), các hang động và cảnh đẹp thiên nhiên kỳ thú. Động Sinh Dược dài gần 2 km với các nhũ đá tuyệt đẹp. Núi chùa Bái Đính ở lưng chừng núi phía trên của động khắc bốn chữ "Minh Đỉnh danh lam" có nghĩa là lưu danh thiên cảnh đẹp. Vùng đồi núi Gia Sinh gắn liền cái tên làng Sinh Dược (làng thuốc sống). Theo truyền thuyết thì cái tên Sinh Dược do chính ông Nguyễn Chí Thành hiệu là Khổng Minh Không giỏi nghề làm thuốc đã dùng cây thuốc ở đây chữa bệnh. Từ các loại thảo dược này ông đã chữa bệnh nan y cho Vua Lý Thần Tông và bào chế ra nhiều loại thuốc chữa bệnh cho nhân dân. Ông đã truyền lại cho nhân dân nhiều bài thuốc hay và cách sử dụng thuốc nam, châm cứu chữa bệnh. Đến nay, vùng đồi núi Sinh Dược, Gia Sinh vẫn còn nhiều cây thuốc quý như: Bình vôi, ngành ngạnh, hoài sơn, mặt quỷ, bòn bọt, hà thủ ô, hy thiên thảo, chè vằng, thiên niên kiện, bố chính sâm... Ngược dòng lịch sử nơi đây đã từng là căn cứ địa của nhà Trần trong thời kỳ chống quân Nguyên Mông. Thế kỷ thứ 18 một bộ phận của nghĩa quân Tây Sơn đã làm lễ tế cờ dưới chân núi trước khi tiến quân ra Thăng Long tiêu diệt quân Thanh. Trong thời kỳ chống thực dân Pháp, nơi đây cũng là một căn cứ địa chống thực dân Pháp của nhân dân ta.
Gia Sinh là một trong những xã có tiềm năng về du lịch sinh thái với cảnh đẹp thiên nhiên nhất là tiềm năng về hang động, các cây thuốc quý hiếm trong vùng và di tích lịch sử văn hóa. Tuy nhiên nếu trở thành khu du lịch thì người dân cũng sẽ chịu các ảnh hưởng cả hai mặt: Tích cực và tiêu cực. Mặt tích cực của việc phát triển du lịch là tạo ra được nghề mới, tạo ra các hoạt động dịch vụ cho du lịch có khả năng tạo thu nhập cho một số lao động trẻ. Tuy nhiên việc xây dựng cơ sở hạ tầng, làm đường lên, xuống và khi có hoạt động du lịch, rác thải sẽ phát sinh, sẽ phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái bị ảnh hưởng. Những người trên độ tuổi có thể có cơ hội được nhận việc làm ở các công ty du lịch, hiểu biết về ngoại ngữ, về du lịch lại gần như không có. Tập quán người dân là sản xuất nông nghiệp, chưa có tác phong lao động dịch vụ, công nghiệp. Bên cạnh đó những người bị mất đất ở độ tuổi từ 35 trở lên lại không có việc làm. Do đó việc đào tạo nghề, tạo thêm các nghề mới khác như: thủ công mỹ nghệ cần phải được quan tâm. Hoạt động du lịch sẽ làm thay đổi thuần phong mỹ tục, từ đó sẽ nảy sinh rất nhiều vấn đề xã hội như: ma túy, mại dâm...
Trong khuôn khổ thực hiện Dự án thí điểm xây dựng và thực hiện Chương trình nghị sự 21 cấp địa phương tại Ninh Bình được ký kết giữa tỉnh Ninh Bình và Dự án VIE/01/021 của Trung ương "Hỗ trợ xây dựng và thực hiện Chương trình nghị sự 21 quốc gia Việt Nam" nhằm hỗ trợ quá trình xây dựng và thực hiện Chương trình nghị sự 21 của tỉnh Ninh Bình. Trong nội dung xây dựng Dự án thí điểm chung của tỉnh có một nội dung rất quan trọng là hỗ trợ để xây dựng một mô hình thí điểm cho một làng, hay một xã thực hiện tốt công tác phát triển bền vững trong các cộng đồng dân cư. Trên cơ sở các tiêu chí do Văn phòng Dự án VIE/01/021 của Trung ương đưa ra, Ban Chỉ đạo phát triển bền vững tỉnh Ninh Bình đã lựa chọn xã Gia Sinh là điểm để xây dựng dự án: "Hỗ trợ xây dựng mô hình làng sinh thái - văn hóa tại xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình" với kinh phí hỗ trợ là 70 triệu đồng.
Mục tiêu của dự án là xây dựng mô hình nông thôn mới phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân trên cơ sở phát triển du lịch sinh thái, cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường, phát triển nghề phụ và xây dựng nếp sống văn hóa mới.
Địa điểm thực hiện mô hình: Xóm 6, xóm 9 xã Gia Sinh. Đây là những xóm nằm kề ngay trong khu du lịch Tâm Linh, có điều kiện giao thông tương đối thuận lợi, nhất là cảnh quan hấp dẫn. Chung quanh các xóm là hồ đầm, sông, hang động, đền chùa. Dân số các xóm 6 và xóm 9 có khoảng 1.500 người. Nếu xây dựng các xóm này trở thành làng sinh thái thì đây sẽ trở thành điểm du lịch hấp dẫn. Khách có thể thăm một kiểu mẫu của làng quê Việt Nam xanh, sạch với các sản phẩm nghề thuốc truyền thống và với con người hiền hòa mến khách, với nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Chất thải được thu gom, dân được dùng nước sạch, điều kiện vệ sinh môi trường được cải thiện. Trong thôn sẽ xây dựng trung tâm học tập cộng đồng là nơi tổ chức các hoạt động nâng cao dân trí, học nghề, tiếp thu các kiến thức khoa học công nghệ, tìm hiểu pháp luật và các hoạt động văn hóa - văn nghệ nâng cao đời sống tinh thần cho cộng đồng... Nếu xây dựng được làng sinh thái kiểu mẫu thì dân có thể thu nhập được từ dịch vụ du lịch sinh thái, công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên sẽ được nhân dân thực hiện bởi vì cảnh càng đẹp, thôn càng sạch thì du lịch càng phát triển, khách sẽ đến nhiều hơn, thu nhập càng cao hơn.
Với sự nỗ lực của chính quyền và nhân dân địa phương, sự hỗ trợ tích cực của Văn phòng phát triển bền vững tỉnh Ninh Bình sau một năm thực hiện dự án đã đạt kết quả bước đầu. Trước hết lựa chọn điểm để thực hiện dự án. Hoạt động này cần có sự tham gia của chuyên gia tư vấn và cộng đồng địa phương, phải khảo sát tình hình kinh tế, xã hội, nguyện vọng của nhân dân địa phương và các hoạt động mà dự án cần thực hiện theo mục tiêu đã đề ra. Ban quản lý dự án của xã đã tổ chức cho các hộ dân đi tham quan trao đổi học tập kinh nghiệm xây dựng làng sinh thái, phát triển du lịch sinh thái, nghề thêu ren, phát triển cây làm thuốc quý hiếm tại Hà Tây, thời gian là ba ngày. Thông qua việc tham quan mô hình tại Hà Tây, đã nâng cao hiểu biết cho đội ngũ cán bộ thôn, xã, tạo được sự quyết tâm đồng thuận trong việc thực hiện dự án ở địa phương. Sau khi kết thúc tham quan học tập, ban quản lý dự án của xã đã tổ chức một lớp tập huấn nâng cao về phát triển bền vững bảo vệ môi trường, xử lý nước sinh hoạt, chất thải sinh hoạt và nâng cao kiến thức sản xuất nông nghiệp sạch cho 50 người đại diện cho hai thôn thực hiện dự án và chính quyền địa phương. Dự án đã tổ chức được một lớp thêu ren cho 30 người do Xí nghiệp thêu ren Đông Thành dạy và thu mua toàn bộ sản phẩm. Dự án cũng đã tổ chức một lớp dạy về sử dụng và phát triển cây thuốc phục vụ cho chữa bệnh tại địa phương và phục vụ cho du lịch. Đặc điểm ở xã Gia Sinh là vùng bán sơn địa nên có nhiều loại cây thuốc quý, hiếm cần phải phục hồi, lớp học đã thu hút được 50 người tham gia. Kết thúc lớp học Ban quản lý dự án của địa phương đã xây dựng một vườn thuốc tại Trạm y tế xã, đây là điểm trình diễn, nhận dạng các cây thuốc để phổ biến cho nhân dân phát triển cây thuốc chữa bệnh và bảo tồn nguồn gien cây thuốc của địa phương.
Sau một năm tổ chức triển khai thực hiện dự án: "Xây dựng mô hình làng sinh thái - văn hóa xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn" đã thu được kết quả bước đầu. Đến nay, Ban quản lý dự án của địa phương đã xây dựng xong quy chế làng sinh thái văn hóa tổ chức tuyên truyền bằng pa-nô, áp-phích... tăng cường tuyên truyền để người dân thực hiện, đã hỗ trợ mua thùng rác cho các hộ dân và xe chở rác cho xã. Ban quản lý dự án đã mua sách, báo, bàn ghế và từng bước xây dựng thư viện tại trung tâm học tập cộng đồng. Kết quả bước đầu của dự án đã được ghi nhận là: Đã tạo được sự chuyển biến về nhận thức phát triển bền vững, nếp sống văn hóa và ý thức bảo vệ môi trường của nhân dân địa phương. Thực hiện quy chế làng sinh thái - văn hóa, xã đã xây dựng được ban thanh tra nhân dân và đội thanh niên tình nguyện để thường xuyên theo dõi, ngăn chặn kịp thời các hành vi chặt phá cây, đánh bắt cá bằng kích điện. Nhân dân đã biết bảo vệ nguồn gien cây thuốc quý sẵn có của địa phương. Bước đầu dự án cũng đã hỗ trợ cho nhân dân có việc làm mới, điều kiện về vệ sinh môi trường ở địa phương đã được cải thiện. Mô hình làng sinh thái - văn hóa thành công sẽ là một điểm sáng cho nhiều nơi đến tham quan học tập.
