Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Lai Châu đã cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 07-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2026-2030. Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu đã ban hành kế hoạch triển khai khám sức khỏe trên phạm vi toàn tỉnh, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và lực lượng y tế từ tỉnh đến cơ sở. Chương trình ưu tiên những nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính và đồng bào dân tộc thiểu số ở địa bàn khó khăn.
Bản Nậm Cấu xã Bum Tở có 156 hộ với 594 nhân khẩu, 100% là đồng bào La Hủ, trong đó có 62 hộ nghèo. Do điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, khám sức khỏe định kỳ chưa trở thành thói quen của một bộ phận người dân. Để vận động bà con tham gia, cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể của bản đến từng hộ tuyên truyền, thông báo thời gian, vận động người dân đi khám.
Tại điểm khám, người dân được kiểm tra sức khỏe tổng thể, tư vấn dinh dưỡng, sàng lọc bệnh và hướng dẫn theo dõi sức khỏe sau khám. Anh Vàng Phí Chóng, bản Nậm Cấu, xã Bum Tở, tỉnh Lai Châu chia sẻ: “Khi các cán bộ y tế đến khám tại bản, người dân được khám huyết áp, cân nặng, chiều cao, khám mắt... Các cán bộ đến khám cho người dân đều rất nhiệt tình, những gì không rõ đều được cán bộ giải thích, hướng dẫn”.
Là địa bàn còn nhiều bản vùng sâu, vùng xa, xã Bum Tở xác định chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ quan trọng. Địa phương chủ động phối hợp ngành y tế xây dựng kế hoạch, bố trí thời gian phù hợp để người dân ở tất cả các bản được tham gia chương trình khám sức khỏe miễn phí. Đến nay, toàn xã có hơn 8.000 người được khám sức khỏe, đạt gần 80% kế hoạch.
Ông Nguyễn Văn Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bum Tở, tỉnh Lai Châu cho biết: “Đối với công tác khám chữa bệnh, xã đã thành lập ban chỉ đạo và các tổ giúp việc để vận động người dân khám, chữa bệnh để hoàn thành chỉ tiêu 100%. Tuy nhiên còn nhiều khó khăn như ý thức của người dân, đi lại vất vả, số lượng người đi làm ăn xa trên địa bàn còn nhiều. Tuy nhiên đối với người dân đang sinh sống trên địa bàn, xã sẽ nỗ lực để hoàn thành việc khám định kỳ và sàng lọc cho bà con.
Tại xã Tà Tổng, những điểm khám cố định và lưu động được tổ chức nhằm đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông chưa thuận lợi khiến việc triển khai chương trình gặp nhiều trở ngại. Trạm Y tế xã đã phối hợp với Bệnh viện đa khoa tỉnh, Bệnh viện đa khoa khu vực Mường Tè tổ chức một điểm khám cố định và hai điểm khám lưu động.
Đến nay, Tà Tổng đã khám sức khỏe cho 6.735/8.000 người; qua sàng lọc phát hiện 788 trường hợp mắc bệnh cần quản lý, theo dõi và điều trị. Việc tổ chức các điểm khám tại cơ sở giúp người dân giảm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời có điều kiện phát hiện sớm những vấn đề về sức khỏe.
Anh Vàng A Tủa, bản Tà Tổng, xã Tà Tổng, tỉnh Lai Châu phấn khởi chia sẻ: "Sau khi được bác sĩ thăm khám, đo huyết áp, xét nghiệm máu, siêu âm..., bác sĩ bảo sức khỏe tôi rất tốt. Lần đầu tiên được khám sức khỏe tổng quát ngay tại địa phương, tôi thấy việc này vừa tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, vừa giúp người dân chúng tôi có cơ hội phát hiện sớm những vấn đề về sức khỏe; rất ý nghĩa và thiết thực".
Tại phường Tân Phong, ngoài việc bố trí các điểm khám tại trạm y tế, điểm trạm, nhà văn hóa tổ dân phố, bản và trường học. Cấp ủy, chính quyền, cán bộ cơ sở, người có uy tín và các đoàn thể cũng gửi thông tin đến các nhóm chung tuyên truyền, giải thích ý nghĩa của khám sức khỏe định kỳ, thông báo thời gian, địa điểm và vận động người dân tham gia. Trong đợt khám lần 1 vừa qua, phường đã khám sàng lọc cho hơn 3.600 người thuộc các nhóm ưu tiên.
Điều dưỡng Phạm Thanh Loan, Trạm Y tế phường Tân Phong cho biết, việc đưa hoạt động khám đến tận cơ sở giúp người dân khắc phục khó khăn về đi lại và thời gian; qua khám sàng lọc có thể phát hiện các bệnh cấp tính, mạn tính và những trường hợp cần điều trị kịp thời. Tùy tình trạng sức khỏe, người dân được tư vấn về chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, sinh hoạt và sử dụng thuốc phù hợp.
Hiện Lai Châu có hơn 501 nghìn người, trong đó gần 409 nghìn người đang có mặt tại địa phương. Toàn tỉnh đã khám sức khỏe cho 392.943 người, đạt 78,39% dân số sau rà soát và tương đương 96,20% số người đang có mặt tại địa phương. Cả 38/38 xã, phường đều có hơn 50% dân số được khám; một số địa phương đạt tỷ lệ cao như Nậm Sỏ 93,38%, Pa Ủ 91,52%, Pa Tần 90,84%, Tân Phong 89,17%.
Thời gian tới, tỉnh Lai Châu tiếp tục chỉ đạo tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, gắn trách nhiệm người đứng đầu địa phương; tăng cường nhân lực, trang thiết bị cho tuyến cơ sở; tổ chức linh hoạt các điểm khám lưu động, khám ngoài giờ để tạo thuận lợi cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền tiếp tục được đẩy mạnh, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, người có uy tín trong vận động nhân dân tham gia khám sức khỏe. Qua đó, chương trình góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội và thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng.
Bác sĩ chuyên khoa II Bùi Tiến Thanh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lai Châu cho biết, mục tiêu cuối cùng của chương trình là hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe trong mỗi gia đình, để người dân biết theo dõi sức khỏe, biết phòng bệnh và tìm đến cơ sở y tế đúng lúc. Chúng tôi cũng khuyến cáo mỗi người cần chủ động đến cơ sở y tế khám, sàng lọc định kỳ hằng năm. Với tỉnh việc đưa chính sách khám sức khỏe đến tận người dân không chỉ là thực hiện một chủ trương, mà còn là cách cụ thể để chăm lo đời sống, bảo đảm an sinh và thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng.
Từ sự vào cuộc của chính quyền địa phương, ngành y tế và các lực lượng, việc khám sức khỏe miễn phí đã mang lại những giá trị thiết thực, giúp người dân được chăm sóc sức khỏe ngay tại nơi sinh sống. Đây là nền tảng để xây dựng một Lai Châu khỏe mạnh, nơi mọi người dân, dù ở trung tâm hay vùng sâu, vùng xa, đều có cơ hội được chăm sóc sức khỏe đầy đủ, thường xuyên và lâu dài.
