Trường Minh Tân được xây dựng từ cuối năm 2025 với tổng mức đầu tư hơn 251 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương cùng sự chung tay của cộng đồng với 45 phòng học đạt chuẩn và 63 phòng thực hành, thí nghiệm. Năm học đầu tiên, trường có 1.490 học sinh, gần 80% là con em đồng bào H'Mông, với 1.322 học sinh nội trú, 168 học sinh bán trú. Toàn trường có hơn 110 cán bộ, giáo viên, nhân viên đảm nhiệm công tác giảng dạy, quản lý, chăm sóc học sinh.
Cô Nguyễn Thu Hà, Quyền Hiệu trưởng Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Minh Tân cho biết, trường có nhiều thuận lợi trong dạy học, chăm sóc học sinh. Các phòng ký túc xá được thiết kế khép kín, thuận tiện cho sinh hoạt hằng ngày; hệ thống phòng học được xây dựng theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng yêu cầu dạy và học. Trường còn có sân chơi, khuôn viên để tổ chức các hoạt động ngoại khóa.
Trước đây, nhiều học sinh ở xã Minh Tân phải đi bộ từ 5 đến 10 km đường núi để đến lớp. Có học sinh mới học lớp 1, nhưng phải thức dậy từ khi trời chưa sáng, vượt dốc, băng rừng đến trường. Trong mùa mưa, đường trơn, nguy cơ sạt lở đất đá khiến việc đi học thêm vất vả.
Tuy nhiên năm học này, em Vàng Thị Yến, học sinh lớp 5A, nhà ở thôn Bắc Sum đã không phải hằng ngày vượt hơn 5 km đến lớp, mà được ở nội trú tại trường. “Được học trong ngôi trường mới khang trang, được thầy cô chăm sóc chu đáo, em rất vui và hạnh phúc. Em sẽ cố gắng học tốt để thực hiện ước mơ thành cô giáo trong tương lai”, Vàng Thị Yến chia sẻ.
Anh Phàn Văn Siu, thôn Phìn Sảng, xã Minh Tân có con là học sinh nội trú trong trường cho biết: “Những năm trước, nhà ở xa trường cho nên cháu đi học vất vả. Nay được Nhà nước quan tâm xây dựng trường nội trú biên giới, con em mình được ăn ở, học tập tập trung, gia đình yên tâm hơn. Chúng tôi mong các con chăm ngoan, học tốt, sau này có kiến thức để xây dựng quê hương”.
Các giáo viên chú trọng theo sát từng học sinh, kịp thời hỗ trợ những em còn hạn chế về kiến thức, hướng dẫn phương pháp học tập và rèn luyện kỹ năng tự học. Với học sinh dân tộc thiểu số, sự gần gũi, kiên trì của thầy, cô giáo giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp, hòa nhập với môi trường mới.
Với 1.322 học sinh ở nội trú, việc tổ chức sinh hoạt và chăm sóc là nhiệm vụ quan trọng của trường. Nhiều học sinh nhỏ tuổi, lần đầu xa gia đình để sống trong môi trường tập thể cho nên rất bỡ ngỡ. Do đó, trường đã phân công giáo viên theo dõi, chăm sóc học sinh thường xuyên; bố trí các anh chị lớn ở cùng phòng để hướng dẫn, giúp đỡ các em nhỏ. Từ giờ ăn, giấc ngủ, vệ sinh cá nhân đến giờ tự học buổi tối, các hoạt động được tổ chức nền nếp, phù hợp từng lứa tuổi. Trường cũng quan tâm chế độ ăn uống của học sinh với 34 nhân viên cấp dưỡng chuẩn bị ba bữa ăn mỗi ngày, đặc biệt chú trọng vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo đảm dinh dưỡng.
Thượng tá Lã Văn Việt, Phó Trưởng Công an xã Minh Tân, cho biết: “Ở vùng biên, điều chúng tôi và các thầy cô quan tâm chính là bảo đảm an toàn cho các cháu. Cùng với đó, Công an xã phối hợp nhà trường tuần tra, kiểm soát người ra vào, quản lý học sinh vào ban đêm để các cháu yên tâm học tập, sinh hoạt và cha mẹ ở các bản xa an lòng khi gửi con tại trường”.
Trường còn bố trí phòng truyền thống, trưng bày trang phục thổ cẩm, nhạc cụ dân tộc và công cụ lao động của đồng bào địa phương. Đây là không gian để học sinh tìm hiểu lịch sử, văn hóa các dân tộc, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc quê hương.