Kinh nghiệm giải tỏa, đền bù làm khu công nghiệp của Becamex

Bây giờ Becamex không còn là công ty thương nghiệp "làng tàng" của huyện Bến Cát, làm cái việc chia "bát cơm manh áo" cho cán bộ, công nhân viên (CBNV), hay Công ty XNK Sông Bé thời 1985-1995 chỉ thu mua xuất khẩu ít mủ cao-su, ít hàng thủ công mỹ nghệ và hạt điều, đũa tre... với đồng vốn vỏn vẹn 4 tỷ đồng. Vượt qua bao thử thách có cả ngọt bùi, cay đắng, thành công và thất bại để hôm nay trở thành "Tổng công ty mẹ - công ty con" sản xuất và kinh doanh đa ngành: Công nghiệp, thương mại, tài chính, dược phẩm, vật tư y tế, văn hóa - thể thao, xây dựng phát triển đô thị hạ tầng giao thông, bất động sản, chứng khoán với tổng tài sản 2.830 tỷ đồng, trong đó vốn lưu động hơn 1.890 tỷ đồng. Tổng giám đốc Nguyễn Văn Hùng nhớ lại: "Hồi đó" được tỉnh giao liên doanh với Tập đoàn Semcorp Singapore xây dựng khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) đối với Becamex là một thử thách rất lớn và Becamex đã giải thành công bài toán xây dựng khu công nghiệp (KCN) VSIP với kinh nghiệm tổ chức kinh tế gắn với thị trường bảo đảm cho ba yếu tố quyết định: sức thu hút đầu tư trình độ công nghệ - hiệu quả dự án đầu tư cao. Với diện tích 500 ha, 217 dự án đầu tư vốn 1,012 tỷ USD, năm 2005, giá trị xuất khẩu 900 triệu USD, nộp ngân sách 200 tỷ đồng giải quyết việc làm cho 36 nghìn lao động. VSIP được các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá là KCN thành công nhất Việt Nam.

Sau VSIP, hàng loạt công trình trọng điểm được tỉnh Bình Dương giao cho Becamex, trong đó, công trình mở rộng, nâng cấp quốc lộ 13 chiều dài 62 km, quy mô sáu làn xe tiêu chuẩn đường cấp I đồng bằng do Becamex làm chủ đầu tư theo hình thức BOT, công trình tạo lực phát triển kinh tế - xã hội được đặt tên đại lộ Bình Dương. Ðây là con đường mang dấu ấn lịch sử hai cuộc chiến thắng Pháp, Mỹ, hôm nay mở rộng "Trải thảm đỏ" mời gọi đầu tư mang lại cho Bến Cát điều kỳ diệu, thắp sáng lên ngọn lửa lòng dân say mê làm giàu quê hương. Mới ba năm KCN Mỹ Phước 1-2-3 do Becamex đầu tư diện tích gần 3.700 ha đã căn bản hoàn thành đền bù trên quy mô lớn.

Ai cũng biết "cái khúc mắc nhất" trong xây dựng KCN là các thủ tục về đất đai, nhất là đền bù giải phóng mặt bằng. Giải thích về cách làm nhanh gọn của Becamex, Tổng giám đốc Nguyễn Văn Hùng bật mí: "Mọi việc đều phải được công khai, dân chủ. Cách tiến hành là nhà đầu tư trình bày cho dân biết phương án quy hoạch, diện tích đất xây dựng công nghiệp, diện tích dành xây dựng khu đô thị cho dân tái định cư, hướng ưu tiên trợ giúp cho dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống và làm giàu bằng mở mang kinh doanh dịch vụ hưởng lợi từ khu công nghiệp, phương án giải quyết việc làm, tiến độ xây dựng liên quan lợi ích của dân, việc vận dụng các chính sách, quy định của Nhà nước thế nào để dân có lợi". Dân được biết, được bàn "như cởi tấm lòng". Từ đó việc giải tỏa đền bù không còn là việc riêng của nhà đầu tư mà từng xóm, ấp, dân với chính quyền trên cơ sở dân chủ bàn bạc, thống nhất phương án thực hiện. Becamex đã tạo điều kiện tối đa cho người dân trong vùng giải tỏa tái định cư có công ăn việc làm và thu nhập cao gấp nhiều lần trước đây. Con em được vào trường đào tạo kỹ thuật để về khu công nghiệp làm việc lâu dài. Nền đất tái định cư được quy định tỷ lệ thuận với số lượng đất của dân bị giải tỏa, những hộ có đất bị thu hồi lớn hơn

1 ha, ngoài 300 m2 đất thổ cư được cấp theo quy định cứ 5.000 m2 tăng thêm sẽ được hỗ trợ thêm một lô nền 150 m2. Số diện tích đất nền trên người dân chỉ phải trả 150 nghìn đồng/m2 tiền đầu tư cơ sở hạ tầng và các khoản chi phí để có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Hộ ít nhất cũng một hai nền (400 m2), có hộ tới năm, bảy, mười nền thả sức làm cơ sở sản xuất, dịch vụ... Riêng nhà trọ cho công nhân, mỗi phòng 12-16 m2, xây đúng quy cách, bảo đảm chất lượng, mỹ quan, được Becamex hỗ trợ 16 bao xi-măng. Phó Tổng giám đốc Bùi Văn Ðức giới thiệu: "Cái mới của KCN Mỹ Phước là Becamex xây 1.000 chỗ ở miễn phí cho công nhân các tỉnh xa đến đăng ký tìm việc làm trong hai tháng chờ việc, trường hợp khó khăn được công ty hỗ trợ tiền ăn, chỉ ba đến bốn ngày là họ được Trung tâm dịch vụ hỗ trợ và xúc tiến lao động của KCN giới thiệu vào làm việc ở doanh nghiệp. Tại đây họ được các doanh nghiệp bố trí nơi ở hoặc trực tiếp ký hợp đồng với các khu nhà ở công nhân, hoặc hỗ trợ tiền cho công nhân thuê nhà trọ, để "an cư lạc nghiệp".

Nhờ gắn kết được mối quan hệ mang lợi ích cho người dân trong vùng dự án mà bà con coi Becamex là công ty của mình, cũng góp phần cho KCN phát triển để đời sống bà con được giàu lên nhờ hưởng lợi từ KCN. Ðó là lý do vì sao Becamex và cả tỉnh Bình Dương trong mười năm xây dựng 16 KCN, số đất phải giải tỏa, đền bù gần 50 nghìn ha, di chuyển 30 nghìn hộ dân, vẫn được tiến hành nhanh chóng, không phát sinh "điểm nóng".

Nhiều nhà đầu tư cỡ lớn đánh giá thương hiệu Becamex đạt tầm cỡ uy tín quốc tế, có kinh nghiệm xây dựng mối quan hệ tin cậy, rộng lớn với nhiều nhà đầu tư trên thế giới, và đội ngũ tiếp thị ở khắp các nước công nghiệp phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản, Ðài Loan, Trung Quốc... Thành công của Becamex là biết sử dụng hệ thống tư vấn ở các nước có nền công nghiệp phát triển, am hiểu Việt Nam để tư vấn cho các nhà đầu tư có ý định vào Bình Dương. Chính các nhà  tư vấn này đảm trách mọi thủ tục đầu tư và hoàn tất mọi hạng mục công trình xây dựng, "chìa khóa trao tay" cho nhà đầu tư điều hành với sự hỗ trợ tối đa của Becamex. Becamex còn sử dụng nhiều kênh tiếp thị, gần gũi các đại sứ, lãnh sự, các phòng thương mại nước ngoài tại Việt Nam, tham gia các hội thảo đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, tạo thuận lợi cho doanh nhân nước ngoài đến tìm hiểu đầu tư ở Bình Dương. Mối giao lưu rộng, đa chiều này đã giúp Becamex tạo được lòng tin để các nhà đầu tư yên tâm khi đầu tư vào các KCN do Becamex xây dựng.

Mới đây, sau nhiều năm tìm hiểu môi trường đầu tư các nước trong khu vực và Việt Nam, ngày 29-3-2006, Công ty Kumho Tires thuộc Tập đoàn Kumho Asiana của Hàn Quốc, kinh doanh xây dựng, hàng không, hóa học, công nghệ thông tin, chế biến cao-su, sản xuất vỏ xe, giải trí... lớn thứ 10 Hàn Quốc đã quyết định chọn KCN Mỹ Phước và ký hợp đồng thuê 40 ha đất. Việc một tập đoàn kinh tế lớn của Hàn Quốc đầu tư vào KCN Mỹ Phước là một thắng lợi lớn của Becamex trong xúc tiến đầu tư và phát triển công nghiệp. Sau hơn ba năm hoạt động, KCN này đã thu hút được 135 nhà đầu tư từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ: Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Anh, Pháp, Ðài Loan, Ðức... với tổng số vốn 1,2 tỷ USD, được đánh giá là KCN thành công nhất Việt Nam hiện nay.

Xây dựng các KCN làm đầu tàu phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Dương được Becamex "thai nghén" và khai thác triệt để cho Dự án Khu liên hợp - dịch vụ - đô thị Bình Dương với diện tích 4.196 ha, tổng vốn đầu tư 3.000 tỷ đồng, được coi là "Tầm nhìn Bình Dương thế kỷ 21". Ðây là dự án  rất lớn của Bình Dương, được "thai nghén" từ lâu với độ quyết tâm cao, trên đó sẽ có nhiều KCN, đô thị, khu tái định cư, trường đại học, trung tâm thương mại, dịch vụ, tài chính, ngân hàng, khu hành chính, du lịch... khi đi vào vận hành sẽ mang lại lợi ích to lớn. Tỉnh đầu tư khoảng 3.000 tỷ đồng cho công tác đền bù, giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ sở hạ tầng sau đó sẽ thu hút 50.000 tỷ đồng vốn đầu tư.

Quá trình thực hiện dự án tỉnh bỏ vốn ra đền bù, giải tỏa, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, sau đó mới kêu gọi các nhà đầu tư bỏ vốn xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh. Ðây là phương thức tốt nhất để Nhà nước quản lý đất đai và làm cho nhà đầu tư không còn phải quan tâm đến công việc giải tỏa đền bù.

Tính từ ngày khởi công 12-10-2004 đến nay, Khu liên hợp công nghiệp - dịch vụ - đô thị Bình Dương đã đền bù, giải tỏa 4.020 ha với số tiền gần 1.500 tỷ đồng. Hàng loạt các công trình hạ tầng kỹ thuật đã được xây dựng gồm: 35 km đường giao thông xuyên trục, 23 km kênh thoát nước mặt, hệ thống cấp nước, lưới điện, viễn thông và các đường giao thông đấu nối với các tuyến quốc lộ, liên tỉnh, khu tái định cư... đang được khẩn trương xây dựng, hoàn thành đưa vào sử dụng. Bảy chủ đầu tư (một nước ngoài) tham gia khu liên hợp đã được UBND tỉnh giao 2.300 ha đất và hàng trăm doanh nghiệp đã đăng ký đầu tư vào khu liên hợp, động thái này chứng tỏ sức thu hút và tính hiệu quả của khu liên hợp là rất cao.