Thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khóa X) về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, Khu kinh tế Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa được Thủ tướng Chính phủ quyết định xây dựng với diện tích khoảng 150.000 ha, là khu kinh tế tổng hợp, trong đó cảng trung chuyển container quốc tế giữ vai trò trung tâm, kết hợp phát triển kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực gồm du lịch, dịch vụ, công nghiệp, nuôi trồng thủy sản và các ngành nghề kinh tế khác.
Xuất phát từ vị trí, vai trò quan trọng của khu vực vịnh Vân Phong trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa coi trọng công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết khu kinh tế (KKT) Vân Phong đến năm 2020, trong đó chú trọng một số dự án quan trọng như cảng trung chuyển quốc tế container Vân Phong; khu trung tâm dịch vụ tổng hợp Hòn Gốm; khu tái định cư Vĩnh Yên; khu công nghiệp kỹ thuật cao; khu xử lý chất thải...
Nhằm phục vụ mục tiêu phát triển lâu dài, tỉnh triển khai kịp thời một số dự án xây dựng khu tái định cư, đáp ứng yêu cầu giải phóng mặt bằng.
Hiện công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án cảng trung chuyển, Khu tái định cư Vĩnh Yên, Khu phức hợp công nghiệp nặng STX-VINA... diễn ra khá thuận lợi, đúng tiến độ.
Kể từ khi KKT Vân Phong được thành lập (năm 2006), nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước đã đến tìm hiểu và đăng ký đầu tư. Ðến thời điểm này, có 60 dự án đã và đang triển khai.
Riêng trong năm 2007 có 38 dự án đăng ký đầu tư với tổng vốn 20 tỷ USD. Trong đó, dự án quan trọng nhất là Cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong, do Tổng công ty Hàng hải Việt Nam làm chủ đầu tư.
Theo quy hoạch phát triển, đến năm 2020, với tổng diện tích hơn 405 ha, cảng có khả năng tiếp nhận lượng hàng thông qua từ 4 đến 4,5 triệu TEU mỗi năm, tiếp nhận được tàu container sức chở đến 12.000 TEU. Hiện nay, không khí đầu tư vào KKT Vân Phong khá sôi nổi, nhộn nhịp. Bên cạnh các dự án đã triển khai thực hiện, nhiều dự án lớn đang trong giai đoạn hoàn tất thủ tục đầu tư như dự án Nhà máy thép liên hợp của tập đoàn POSCO; dự án tổ hợp lọc hóa dầu Petrolimex; dự án nhà máy nhiệt điện của tập đoàn Sumitomo; dự án khu phức hợp Công nghiệp nặng STX-VINA; dự án Khu đô thị trung tâm tài chính, du lịch Tu Bông...
Trưởng ban quản lý KKT Vân Phong Nguyễn Trọng Hòa, cho biết: Cùng với việc tập trung thu hút các dự án đầu tư lớn, Khánh Hòa đang tổ chức huy động vốn của các thành phần kinh tế đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật - xã hội cho KKT Vân Phong.
Trong Quy chế hoạt động của KKT Vân Phong, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép trong thời hạn 15 năm đầu, ngân sách Nhà nước cân đối hằng năm không thấp hơn toàn bộ nguồn thu ngân sách trên địa bàn KKT Vân Phong, đáp ứng yêu cầu đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật - xã hội và các công trình dịch vụ, tiện ích công cộng.
Hiện nay, bình quân mỗi năm thu ngân sách qua hoạt động chuyển tải xăng dầu trên vịnh Vân Phong khoảng hơn 600 tỷ đồng. Song, theo Ban quản lý KKT Vân Phong, số kinh phí để lại đầu tư cho Vân Phong hằng năm chưa tương xứng với nguồn thu.
Do nguồn vốn hạn chế, trước mắt ưu tiên đầu tư vào hệ thống cấp nước cho các khu vực Bắc và Nam Vân Phong, Ban quản lý KKT Vân Phong đang khẩn trương xúc tiến thực hiện dự án theo phương thức BOT.
Bên cạnh việc đẩy mạnh thu hút đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, tỉnh Khánh Hòa triển khai đào tạo, thu hút nguồn nhân lực; thực hiện cải cách hành chính theo cơ chế "một cửa"; xây dựng quy chế phối hợp hoạt động giữa Ban quản lý KKT Vân Phong với các ngành liên quan và các huyện Vạn Ninh, Ninh Hòa.
Tăng cường công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng... nhằm kịp thời đáp ứng nhu cầu nhiều mặt của KKT.
Hiện nay, một số dự án lớn đầu tư vào KKT Vân Phong đang chờ Chính phủ xem xét, quyết định, tỉnh Khánh Hòa cũng đang tiến hành các thủ tục bổ sung quy hoạch phát triển KKT Vân Phong một cách phù hợp.