Kinh tế phục hồi, duy trì nhịp tăng trưởng

Ngày 4/4, Cục Thống kê tổ chức họp báo công bố số liệu về tình hình phát triển kinh tế-xã hội quý I/2026. Số liệu thống kê cho thấy xung đột tại Trung Đông đã có những tác động nhiều mặt đến nền kinh tế Việt Nam.

Tăng trưởng GDP ước đạt 7,83%

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Thống kê cho biết, kinh tế-xã hội quý I/2026 đạt được kết quả tích cực trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn, thách thức. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) ước tăng 7,83% so với cùng kỳ, trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng góp 5,6% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, đóng góp 44,08%; khu vực dịch vụ tăng 8,18%, đóng góp 50,32%. Về cơ cấu nền kinh tế, khu vực dịch vụ chiếm 43,45%; công nghiệp và xây dựng chiếm 37,15%; nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 10,89%...

“Kết quả này cho thấy nền kinh tế đã có độ phục hồi nhất định và duy trì được nhịp tăng trưởng tương đối ổn định, phản ánh những nỗ lực lớn trong điều hành kinh tế và tinh thần vượt khó khăn của cả đất nước”, bà Hương nhấn mạnh.

Phân tích về các động lực tăng trưởng kinh tế trong quý I/2026, bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng, Cục Thống kê cho biết, tăng trưởng kinh tế vẫn dựa chủ yếu vào các động lực truyền thống, gồm đầu tư, xuất khẩu, tiêu dùng nội địa. Trong khi đó, các động lực mới như cải cách thể chế, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số đã có cải thiện nhưng chưa đủ trở thành động lực tăng trưởng thật sự trong ngắn hạn.

Đáng lưu ý, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) vẫn duy trì mức tăng trưởng 9% trong quý I mặc dù bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục bất ổn và nhiều rủi ro gia tăng. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông, chỉ số IIP tháng 3 có xu hướng tăng chậm lại so với hai tháng đầu năm. Xu hướng này cũng phù hợp chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong quý I/2026 dao động quanh ngưỡng 50 điểm, cho thấy sản xuất công nghiệp đang ở trạng thái mở rộng nhưng không mạnh và có dấu hiệu chững lại.

Như vậy, mức tăng trưởng IIP của quý I chủ yếu được đóng góp bởi mức tăng khá của hai tháng đầu năm. Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong quý I/2026 theo giá hiện hành tăng 10,7% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng cùng kỳ quý I/2025, cho thấy xu hướng phục hồi rõ nét ở nhiều ngành, lĩnh vực, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện kết cấu hạ tầng, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục tăng trưởng cả ở thu hút vốn đăng ký mới và vốn thực hiện. Tiêu dùng nội địa có xu hướng cải thiện khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I tăng 10,9%, góp phần bù đắp hiệu quả cho những biến động bất lợi từ thị trường bên ngoài.

Kiên định mục tiêu giữ ổn định kinh tế vĩ mô

Do ảnh hưởng của giá nhiên liệu thế giới, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I/2026 tăng 3,51% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản tăng 3,63%. Trong đó, CPI tháng 3 tăng 1,23% so với tháng trước do ảnh hưởng của việc tăng giá xăng dầu thế giới cùng với giá vật liệu xây dựng, chi phí vận chuyển.

Theo bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê và Dịch vụ giá, Cục Thống kê, việc giá xăng dầu thế giới tăng cao đã ảnh hưởng đến nguồn cung và tác động trực tiếp đến giá bán lẻ xăng dầu trong nước, đồng thời lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác như: vận tải, sản xuất, các ngành dịch vụ, làm gia tăng chi phí đầu vào, gây áp lực lên lạm phát.

Trên thực tế, mặt bằng giá đang có xu hướng nhích lên dù vẫn trong tầm kiểm soát, nhưng chi phí vận tải tăng đã kéo theo giá dịch vụ vận tải hành khách tăng, tác động đến giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình cùng nhiều nhóm hàng khác.

Từ kết quả phát triển kinh tế-xã hội quý I đạt thấp hơn so với mục tiêu đề ra tại kịch bản điều hành tại Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ (theo kịch bản điều hành, mục tiêu tăng trưởng GDP quý I là 9,1%), Cục Thống kê đã cập nhật kịch bản điều hành kinh tế cả năm 2026 bám sát mục tiêu tăng trưởng hai con số. Cụ thể, để bù đắp phần thiếu hụt của quý I, nền kinh tế phải rất nỗ lực trong ba quý còn lại với mức tăng trưởng GDP đạt tương ứng 10,5%; 10,6% và 10,74%.

Điều kiện để đạt mức tăng trưởng như kỳ vọng là xuất khẩu tiếp tục tăng tốc, sức mua nội địa phục hồi mạnh mẽ, đóng góp của các lĩnh vực kinh tế mới ngày càng rõ nét hơn, giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh, các rào cản thể chế tiếp tục được gỡ bỏ triệt để, đầu tư tư nhân được khơi thông. Bên cạnh đó cũng cần có yếu tố hỗ trợ từ bên ngoài với điều kiện xung đột Trung Đông sớm chấm dứt và giá dầu bình ổn trở lại.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long cho rằng, trong mọi kịch bản, giữ ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Theo đó, các giải pháp tài chính không chỉ hướng đến chống tăng giá mà còn phải giữ nhịp sản xuất kinh doanh, không để chi phí đầu vào tăng quá cao bào mòn lợi nhuận của doanh nghiệp, giảm sức mua và động lực đầu tư.

Bên cạnh việc giảm các loại thuế, phí đối với mặt hàng xăng dầu như đã thực hiện rất linh hoạt vừa qua, Chính phủ cần giãn nhịp tăng giá đối với các mặt hàng thiết yếu do nhà nước quản lý giá, không để tăng giá trùng với thời điểm tăng lương cơ bản; tăng dự trữ, điều phối đối với các mặt hàng thiết yếu và giảm chi phí trung gian như kho lạnh, logistics đối với hàng hóa…; phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, tiếp cận vốn sản xuất, kinh doanh.

Để bảo đảm tăng trưởng kinh tế và kiềm chế lạm phát theo mục tiêu đề ra, bà Hương nêu năm giải pháp trọng tâm. Trước hết, cần tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, cung ứng hàng hóa và kiểm soát giá cả, thị trường; đẩy mạnh thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, triển khai nhanh, hiệu quả các nhiệm vụ, dự án đầu tư quy mô lớn, tăng cường thu hút vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao; đẩy mạnh tiêu dùng, tập trung phát triển thị trường trong nước; triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường, mặt hàng; thúc đẩy, tạo đột phá cho các động lực tăng trưởng mới, phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao.