Không thể tùy tiện đặt tên đường, phố

Tên đường, phố không đơn thuần là biển tên cho một tuyến đường, một con phố. Nó còn là "thương hiệu" của một đô thị. Chẳng hạn những con phố có tên "Hàng..." chỉ có ở một vài địa phương. Nhiều nhất là ở Hà Nội. Những phố bắt đầu bằng chữ "Hàng" là niềm tự hào của người dân Thủ đô.

Trước Cách mạng Tháng Tám, các tuyến phố ở Hà Nội được chính quyền thực dân đặt tên theo kiểu Pháp, với tên nhiều danh nhân, theo cách nhìn của họ. Bác sĩ Trần Văn Lai là người đem đến một nét mới trong cách đặt tên phố Hà Nội. Làm Đốc lý Hà Nội trong một thời gian ngắn, nhưng ông đã đổi nhiều tên phố do người Pháp đặt sang tên các địa danh, tên các danh nhân nổi tiếng của Việt Nam hoặc lấy lại tên cũ đã mất. Khu trung tâm quanh hồ Gươm là tên các vị vua Đinh, Lý, Lê (Ngô Quyền, Đinh Tiên Hoàng, Lý Thái Tổ, Lê Thái Tổ...). Chếch xuống phía đông nam hồ Hoàn Kiếm, ông đặt tên phố là các danh tướng thời Trần như Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải... Nhiều con phố do ông đặt tên vẫn được sử dụng đến ngày nay. Nhiều người coi bác sĩ Trần Văn Lai là người góp phần tạo nên văn hóa đặt tên phố của Hà Nội nói riêng, Việt Nam nói chung.

Sau này, Nhà nước đã có những quy định rõ ràng cho việc đặt tên phố, cụ thể là Nghị định số 91/2005/NĐ-CP về quy chế đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng của Chính phủ. Nghị định quy định UBND tỉnh, thành phố có nhiệm vụ, thông qua hội đồng tư vấn, lập ngân hàng tên đường, phố, lên danh mục các đường, phố cần đổi tên hoặc đặt tên mới. Thẩm quyền xem xét thông qua việc đặt tên phố là HĐND các tỉnh, thành phố. Tại Hà Nội, những năm gần đây, do quá trình đô thị hóa được đẩy nhanh, nhiều tuyến phố mới đã được đặt tên. Gần đây nhất, cuối năm 2013, HĐND thành phố đã thông qua danh sách 28 tuyến phố mới.

Trước khi trình HĐND, những tên phố mới này đều được các chuyên gia thẩm định, tham khảo ý kiến nhiều ban, ngành, tuân thủ chặt chẽ các quy định. Bởi vậy, dư luận thật sự "sốc" khi tại Khu đô thị Nam Trung Yên (quận Cầu Giấy) bỗng nhiên xuất hiện những tên đường, phố "kỳ quặc" như: PS1, PS2, LS4, SD1, CD2, AR9... Những biển tên khiến người đi đường, nhất là người nơi khác đến gặp rất nhiều khó khăn trong tìm đường.

Hiện giờ, những biển tên đường "kỳ dị" đó đã được dỡ xuống. Song, câu chuyện về trách nhiệm trong việc để xảy ra tình trạng này còn gây xôn xao dư luận. Không hiểu vì sao những biển tên đó tồn tại một thời gian khá lâu mà chính quyền địa phương phải chờ đến việc báo chí lên tiếng mới biết. Dù trách nhiệm thuộc về ai, thì vấn đề nhận thức về tên đường, tên phố cũng cần xem xét lại. Không những có quy định chặt chẽ, mà tên đường, tên phố còn là một nét văn hóa. Mỗi người, nhất là chính quyền địa phương phải hiểu rõ điều này. Cũng từ chuyện tên đường, phố "kỳ quặc", thành phố cũng nên rà soát lại việc đặt tên phố, tên đường. Bởi thực tế thời gian qua cũng đã xảy ra tình trạng "râu ông nọ cắm cằm bà kia" trong việc đặt tên đường, tên phố, tình trạng một số tên phố tự phát, tuy chưa đến mức phản cảm như ở Khu đô thị Nam Trung Yên nhưng cũng chưa phù hợp, hay tình trạng không thống nhất trong đánh số ngõ, số nhà...

Có thể bạn quan tâm