Chủ động xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo

Dự án đường vành đai 2,5 đoạn Đầm Hồng-Nguyễn Trãi, thuộc địa bàn phường Khương Đình, có tổng chiều dài hơn 1.520m, cần thu hồi gần 70.000 m² đất, liên quan 720 hộ gia đình, cá nhân và 16 tổ chức. Mặc dù là dự án có quy mô lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng, khối lượng công việc giải phóng mặt bằng rất lớn và phức tạp, nhưng nhờ sự vào cuộc quyết liệt, hiệu quả của cả hệ thống chính trị, người dân đồng thuận, công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện nhanh chóng.

Tuy nhiên, sau giải phóng mặt bằng, nhiều thửa đất, ngôi nhà bị cắt xén, biến thành siêu mỏng, siêu méo. Anh Nguyễn Văn T., người dân có nhà siêu mỏng, siêu méo chia sẻ, gia đình anh đã sinh sống ổn định tại đây gần 30 năm, khi thực hiện dự án mở đường, gia đình đã đồng thuận, bàn giao mặt bằng sớm. Diện tích ngôi nhà còn lại chỉ gần 15 m², chiều ngang gần 3m. Anh T. cho biết thêm, mặc dù gia đình được bố trí đất tái định cư có hạ tầng đồng bộ, nhưng anh vẫn gắn bó với ngôi nhà cho nên cố gắng giữ lại để kinh doanh buôn bán, tạo sinh kế cho gia đình. Tuy nhiên việc xây dựng rất khó khăn do vướng quy định quản lý kiến trúc.

Theo đại diện Ủy ban nhân dân phường Khương Đình, sau giải phóng mặt bằng, tuyến đường vành đai 2,5 phát sinh gần 80 trường hợp nhà, đất có diện tích dưới 15 m², trong đó có không ít trường hợp không được phép xây dựng. Chính quyền tạo điều kiện hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống sau giải phóng mặt bằng, thụ hưởng giá trị tuyến đường mới đem lại, nhưng vướng quy định quản lý kiến trúc. Chính quyền thường xuyên vận động và tạo thuận lợi để người dân chủ động hợp thửa, hợp khối công trình.

Thời gian qua công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án đầu tư xây dựng, mở rộng đường giao thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội chuyển biến tích cực. Thành phố đã áp dụng nhiều cơ chế, chính sách có lợi cho người dân nhường đất thực hiện dự án, như: Bố trí đất tái định cư, căn hộ tái định cư, nâng giá bồi thường đất, công trình trên đất... Nhờ đó, những dự án ách tắc về giải phóng mặt bằng nhiều năm đã được tháo gỡ nhanh chóng, như dự án mở rộng đường Tam Trinh, các đoạn tuyến đường vành đai 2,5.

Theo Quy chế quản lý kiến trúc Thành phố Hà Nội, các lô đất có diện tích còn lại sau giải phóng mặt bằng nằm tiếp giáp mặt đường, phố nhỏ hơn 15 m² không được xây dựng công trình. Trong một số trường hợp đặc biệt cần hoàn thiện liên tục tuyến hoặc đoạn tuyến phố, bảo đảm cảnh quan đô thị, các lô đất có diện tích nhỏ hơn 15 m² nhưng có kích thước các cạnh từ 3m trở lên, nằm giữa hai nhà liền kề đủ điều kiện xây dựng, có thể xem xét cho phép xây dựng với điều kiện phải có tầng cao, chiều cao, kiến trúc mặt tiền đồng nhất với nhà liền kề. Còn các lô đất có diện tích lớn hơn 15 m², nhưng có một cạnh thửa nhỏ hơn 3m được phép xây dựng công trình cao một tầng, chiều cao công trình nhỏ hơn 4,5m.

Mới đây, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội giao Sở Tư pháp chủ trì rà soát các quy định pháp luật liên quan việc xử lý những trường hợp không đủ điều kiện tồn tại khi Nhà nước thu hồi đất. Thành phố yêu cầu các địa phương quản lý trật tự xây dựng chặt chẽ, ngăn chặn công trình vi phạm và không để những phần đất nhỏ, hẹp trở thành điểm phát sinh mất trật tự, văn minh đô thị trên các tuyến đường sau giải phóng mặt bằng.

Đáng chú ý, để bảo đảm hài hòa quyền lợi của người sử dụng đất với yêu cầu chỉnh trang đô thị, thành phố khuyến khích người dân hợp thửa đất, hợp khối công trình nhà ở liền kề trong khu vực dân cư hiện hữu thành lô đất có diện tích mỗi lô từ 15 m² trở lên, có chiều rộng mặt tiền và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng từ 3m trở lên theo quy định về đất đai, xây dựng và kiến trúc.