Giảm áp lực kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Hà Nội có mật độ dân cư đông, mạng lưới trường trung học phổ thông (THPT) công lập chưa thể đáp ứng tất cả nguyện vọng của học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS). Bởi vậy, áp lực kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập còn lớn hơn áp lực của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông kết hợp tuyển sinh đại học. Việc tổ chức thi tuyển lớp 10 hằng năm luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của phụ huynh, học sinh và nhà trường.

Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đăng tải dự thảo thông tư ban hành quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông, thời hạn lấy ý kiến đến hết ngày 1/11. Theo đó, với lớp 10, các địa phương được tổ chức thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp cả hai. Nếu tổ chức thi tuyển, thì kỳ thi diễn ra với hai môn Ngữ văn (120 phút) và Toán (90 hoặc 120 phút), nội dung không vượt quá yêu cầu của chương trình trung học cơ sở, tạo sự ổn định để học sinh chủ động học tập và giảm nguồn lực tổ chức kỳ thi.

Văn bản này đang được nhiều giáo viên, phụ huynh và học sinh mong đợi, vì sẽ không phải hồi hộp chờ quyết định môn thi thứ 3 là môn gì trong những tháng cuối năm học lớp 9, khi vừa phải hoàn thành chương trình học, vừa phải ôn thi với kiến thức môn học này của cả năm học lớp 9. Bên cạnh đó, vẫn có không ít ý kiến lo lắng về quyền lợi của các em học sinh khi việc chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10 đã được thực hiện từ sớm, nhất là với môn Ngoại ngữ, vốn là môn được nhiều địa phương lựa chọn làm môn thi thứ ba như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh... Với thế mạnh về môn học này, nhiều học sinh Hà Nội lo lắng áp lực sẽ dồn vào hai môn Toán và Ngữ văn, gây bất lợi khi cạnh tranh vào những trường công lập tốp đầu.

Cô giáo Nguyễn Thị Thúy Nhàn, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Lê Ngọc Hân (phường Hai Bà Trưng) chia sẻ, việc chỉ thi hai môn vào lớp 10 đang được trông chờ, bởi nếu giảm số môn thi, các em học sinh sẽ giảm bớt áp lực ôn thi và có thời gian nhiều hơn dành cho các bộ môn khác. Đây chính là mục tiêu học để phát triển con người toàn diện chứ không phải học để thi, nhất là quan điểm hiện nay, các môn học đều cần thiết để hình thành năng lực, kỹ năng cơ bản của học sinh.

“Việc giảm số môn thi có nhiều ý nghĩa: Giảm áp lực thi cử, hướng đến giáo dục toàn diện, không dùng kỳ thi để gây áp lực cho học sinh và tránh vô tình định hướng các em lựa chọn ngành nghề theo môn thi”, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.

Cũng theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện nay tỷ lệ học sinh sau lớp 9 được vào học lớp 10 trên cả nước đã tăng từ 75% lên hơn 80%, thậm chí có những tỉnh đạt tỷ lệ 97%. Để tiến tới phổ cập giáo dục trung học phổ thông theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, tỷ lệ học sinh hoàn thành lớp 9 được vào lớp 10 dự kiến tiếp tục tăng tại các địa phương.

Như vậy, tỷ lệ học sinh phải tham gia thi tuyển để vào lớp 10 dự kiến sẽ giảm mạnh, nhiều địa phương có thể thực hiện phương thức xét tuyển học bạ mà không cần thi tuyển. Do vậy, về lâu dài, kỳ thi này sẽ giảm độ nóng. “Chỉ khi không còn áp lực thi vào lớp 10, các em học sinh mới có thể toàn tâm, toàn ý học vì năng lực phát triển bản thân, lựa chọn được những môn học phù hợp nhất với sở trường của mình. Khi đó, việc học mới đi vào thực chất chứ không phải chỉ để đối phó thi cử” - cô giáo Chu Thị Xuân Hường, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở chất lượng cao Hoàng Mai (phường Hoàng Mai) nhấn mạnh.