Khắc phục lỗi vi phạm về tốc độ

ND - Theo báo cáo của Ủy ban an toàn giao thông quốc gia: năm 2008, chạy quá tốc độ quy định là nguyên nhân chính gây ra 16,9% số vụ, 16,5% số người chết và 15,5% số người bị thương trong tai nạn giao thông đường bộ.

Cảnh sát giao thông kiểm tra theo chuyên đề đã xử lý 8.825 xe khách chạy liên tỉnh, trong đó có 3.331 trường hợp chạy quá tốc độ quy định, chiếm tỷ lệ cao nhất (37,7%), tiếp đó là các lỗi vi phạm tránh vượt sai quy tắc (13,2%), lưu thông không đúng phần đường (10,4%), chở quá số người quy định (8,7%)...

Ðối với người tham gia giao thông, đáng sợ nhất là gặp ô-tô, xe máy cùng chiều hay ngược chiều phóng nhanh, vượt ẩu, nếu người điều khiển phương tiện sơ sểnh một chút là xảy ra tai nạn ngay.

Trong thực tế, chạy quá tốc độ quy định là nguyên nhân gây ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng và thảm khốc. Các chuyên gia đã đúc kết mối liên hệ giữa tốc độ với góc quan sát, quãng đường phanh để xe dừng hẳn và lực va đập.

Cụ thể: với tốc độ 40 km/giờ, góc nhìn phía trước của người lái là 100 độ, ở tốc độ 100 km/giờ góc nhìn giảm xuống 45 độ. Với tốc độ 50 km/giờ thì quãng đường từ khi  lái xe phát hiện chướng ngại vật đến khi phanh cho xe dừng hẳn là 28 m, còn tốc độ 90 km/giờ, thì quãng đường là 70 m, tốc độ 130 km/giờ thì quãng đường là 129 m, nếu đường trơn thì dài hơn. Khi xe đâm vào một vật với tốc độ 50 km/giờ thì va đập tương đương với trường hợp ô-tô rơi từ độ cao 10 m, với tốc độ 100 km/giờ lực va đập tăng lên bốn lần; với tốc độ từ 70 km/giờ trở lên mà xảy ra tai nạn, xe sẽ bị hỏng rất nặng, thậm chí bị phá hủy...

Vi phạm chạy quá tốc độ nguy hiểm như thế nhưng tại sao đây là lỗi phổ biến nhất? Theo chúng tôi có mấy nguyên nhân như sau:

Một là chấp hành pháp luật theo kiểu "đối phó", nhiều người điều khiển phương tiện cứ thấy đường phẳng, ít xe đi lại và vắng bóng cảnh sát giao thông là phóng nhanh, bất chấp chuẩn mực về tốc độ.

Hai là yếu tố tâm lý: Ðiều kiện đường sá và trật tự giao thông đang kìm hãm tốc độ lưu thông dễ gây sự ức chế, nên khi có điều kiện là lái xe "xả ga" cho hả hoặc để bù thời gian bị mất. Ðối với lái xe khách, xe tải, cơ chế khoán doanh thu thúc ép, đã tìm cách vi phạm luật giao thông như chạy quá tốc độ, chở quá tải, một nguyên nhân gây nhiều tai nạn nghiêm trọng.

Ba là một số người không hiểu luật chạy xe theo cảm tính hoặc quá tự tin vào khả năng xử lý của mình và người say rượu bia cũng thường vi phạm lỗi về tốc độ. Ðó là chưa kể đến một số thanh thiếu niên muốn thể hiện mình qua tốc độ đã tổ chức đua xe trên đường phố.

Bốn là khả năng kiểm tra và xử lý vi phạm về tốc độ còn hạn chế, chưa thường xuyên và chỉ tập trung ở một số tuyến trọng điểm, chủ yếu nhằm vào ô-tô, nhất là xe khách, nên sự răn đe vẫn chưa đủ mức... Trong thực tế, hầu hết người điều khiển ô-tô đều biết rõ quy định tốc độ nhưng vẫn vi phạm.

Ở đây, cần có sự dứt khoát về nhận thức: Phần lớn các loại xe cơ giới, nhất là ô-tô được thiết kế có hệ thống phanh tốt và tốc độ tối đa rất cao, phù hợp các nước tiên tiến. Các loại xe đó hoạt động trong điều kiện giao thông của ta (chưa có hệ thống đường cao tốc, nhà bám đường, quá nhiều đường ngang giao cắt với quốc lộ, dòng giao thông hỗn hợp chưa theo làn, hạn chế về nhận thức và ý thức của người tham gia giao thông...), tốc độ bị kìm hãm là lẽ đương nhiên.

Về cơ bản, những quy định về tốc độ hiện nay là hợp lý, hạn chế được TNGT, người tham gia giao thông cần chấp hành một cách nghiêm túc. Trên cơ sở thông suốt về nhận thức, cần tăng cường giáo dục đúng đối tượng, tập trung thực hiện tốt cuộc vận động "nâng cao trách nhiệm và đạo đức người lái xe". Ðồng thời, tiếp tục xử lý nghiêm lỗi vi phạm về tốc độ, tạo điều kiện để tăng khả năng kiểm soát tốc độ xe lưu thông trên đường của lực lượng cảnh sát giao thông.

Quang Tuấn