Hương Thơm - nghệ sĩ tuồng xuất sắc

Sinh ra và lớn lên tại Thanh Hóa, nơi có truyền thống nghệ thuật tuồng phát triển, Hương Thơm có năng khiếu tuồng từ nhỏ. NSND Lê Tiến Thọ sớm phát hiện tài năng trẻ này và đưa về Ðoàn tuồng Bắc Trung ương đào tạo dưới sự truyền dạy của nghệ sĩ gạo cội Bạch Trà.

Hương Thơm từng có thời gian công tác tại Ðoàn tuồng Nam Trung ương khiến cho chị thông thuộc phong cách cả tuồng bắc lẫn  tuồng nam và trở thành nghệ sĩ nòng cốt đảm nhiệm nhiều vai chính trong dàn kịch mục của Nhà hát Tuồng Việt Nam.

Chị đã đóng thành thạo hàng chục vai tuồng đủ thể tài như tuồng truyền thống có vai: Mộc Quế Anh, Ðào Tam Xuân, Liễu Nguyệt Tiêm, Phương Cơ, Trại Ba, Kỷ Muội, Giã Thị... Tuồng lịch sử và dân gian có vai: Vợ ba Cai Vàng, Trưng Trắc, Lý Chiêu Hoàng, An Tư công chúa, Thị Hến... Tuồng hiện đại và nước ngoài: Sa Ra (Trái tim đá), Khánh Hòa (Hoàng hôn đen), Hơ Linh (Rừng thức), Si-men (Lơ-xít), Bi-an-ca (Ô-ten-lô), Sơ-cun-tơ-la... Ở thể loại nào, Hương Thơm đều thể hiện rõ cốt cách của tuồng truyền thống từ trình thức, hát múa đến từng động tác nhỏ nhất. Chính vì tuân thủ những khuôn mẫu, quy tắc nghiêm ngặt của nghệ thuật tuồng cho nên chất tuồng luôn thể hiện nổi bật trong các vai diễn. Hương Thơm thành công nổi bật trong vai Ðào Tam Xuân. Ðây là một vai tuồng cổ mẫu mực, chị giữ vững khuôn mẫu của nó với nghệ thuật biểu diễn điêu luyện. Tuy nhiên, trong các khuôn mẫu nghiêm ngặt ấy lại thấy lấp lánh sự sáng tạo của người nghệ sĩ. Ðiều đó thể hiện qua hai lần Ðào Tam Xuân nhận được tin dữ: khi nhận được tin chồng bị giết, Hương Thơm thể hiện nỗi đau của Ðào Tam Xuân qua giọng hát, vũ đạo và đặc biệt trong sự rung tay và đảo mắt. Còn khi nhận được tin con bị giết thì nỗi đau của Ðào Tam Xuân được đẩy lên đến tột đỉnh khi môi rung lên không thể hát và không phải nhắm mắt lại như nguyên mẫu mà mắt mở trừng trừng với những dòng nước mắt chảy tràn xuống. Với vai diễn này, Hương Thơm được Huy chương vàng tại liên hoan nghệ thuật truyền thống toàn quốc năm 2008, đồng thời cũng được Hội Nghệ sĩ  sân khấu Việt Nam tặng bằng khen vì đã thể hiện sáng tạo vai diễn truyền thống. Sự sáng tạo của Hương Thơm còn được thể hiện rõ qua vai tuồng hiện đại Hơ Linh trong vở Rừng Thức. Chị đã thể hiện hình tượng một cô gái Tây Nguyên trẻ trung  rất yêu quê hương và giác ngộ cách mạng, đã cùng các anh bộ đội biên phòng xây dựng quê hương đổi mới, chống lại mọi luận điệu và sự phá hoại của các thế lực thù địch. Một lần nữa, Hương Thơm cho thấy rõ chỉ có bám sát vào nền truyền thống thì các vai tuồng hiện đại mới thể hiện được chất tuồng, không bị lai tạp. Với vai Hơ Linh, Hương Thơm được Huy chương vàng tại Hội diễn tuồng và dân ca kịch toàn quốc năm 2005. Hương Thơm từng đi biểu diễn ở các nước Ai Cập, Xin-ga-po, Ấn Ðộ, Bỉ. Ðặc biệt năm 2004, chị tham gia Liên hoan sân khấu thể nghiệm quốc tế tại Cai-rô (Ai Cập) với vai diễn Lý Chiêu Hoàng đã gây được ấn tượng tốt đẹp.

Trong hoàn cảnh khó khăn của hoạt động nghệ thuật dân tộc vì thiếu vắng người xem, Hương Thơm luôn luôn tỏ ra kiên định say mê với nghề, không ngừng lao động nghệ thuật, tìm tòi sáng tạo trong mỗi vai diễn. Với tư cách là Phó Trưởng đoàn biểu diễn II, chị luôn luôn mang tâm huyết, lòng yêu nghề tha thiết để truyền dạy vai cho lớp trẻ và nhiều người đã được giải cao trong các cuộc thi tài năng trẻ toàn quốc, có thể đứng vững trên sân khấu để gìn giữ và phát huy nghệ thuật tuồng truyền thống. Chị còn truyền dạy và biên đạo múa cho các đội tuồng không chuyên ở Quốc Oai (Hà Tây cũ) và Nhà văn hóa Hà Nội. Các đơn vị này đã được Huy chương vàng trong Hội diễn Tuồng không chuyên toàn quốc tại Bình Ðịnh. Chị cũng tham gia biên đạo múa cho Chương trình 'Thăng Long - Hà Nội - thành phố Rồng bay' trong Ðại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Có thể nói, Hương Thơm đã lao động nghệ thuật hết mình, không lúc nào ngưng nghỉ, thể hiện rõ một nghệ sĩ tài năng xuất sắc có bản lĩnh nghệ thuật dân tộc.

Có thể bạn quan tâm