Theo đó, Thông tư này hướng dẫn việc quản lý và sử dụng các nguồn vốn của hợp tác xã; quản lý tài sản, vốn bằng tiền của hợp tác xã; quản lý doanh thu, chi phí của hợp tác xã; quản lý các khoản công nợ; phân phối kết quả sản xuất kinh doanh của hợp tác xã; báo cáo tài chính và kiểm tra tài chính của hợp tác xã.
Thông tư, nguồn vốn của hợp tác xã bao gồm: vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu của hợp tác xã. Vốn điều lệ của hợp tác xã là tổng số vốn do các xã viên đóng góp. Vốn chủ sở hữu của hợp tác xã được chia thành hai loại: Vốn không được chia của hợp tác xã và vốn chia của hợp tác xã. Ngoài ra còn có các nguồn vốn được huy động hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Đặc biệt, Thông tư còn hướng dẫn cụ thể một số nội dung cần chú ý khi hoạch toán doanh thu của hợp tác xã. Theo đó, đối với hàng hóa nhận bán đại lý (ký gửi) của các đơn vị khác thì doanh thu là khoản thu hoa hồng đại lý mà hợp tác xã được hưởng. Hợp tác xã nhận gia công vật tư, hàng hóa thì doanh thu tính theo giá trị gia công ghi trên hóa đơn (bao gồm tiền công lao động, nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và chi phí khác liên quan) của khối lượng sản phẩm gia công hoàn thành trong kỳ được bên thuê gia công chấp nhận thanh toán.
Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ hợp tác xã sản xuất ra dùng để trao đổi, biếu, tặng, thưởng, trang bị cho người lao động thì doanh thu là giá bán của sản phẩm cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm phát sinh hoạt động đó. Đối với sản phẩm, dịch vụ do hợp tác xã sản xuất dùng vào phục vụ sản xuất kinh doanh như điện máy nổ của hợp tác xã, sản phẩm sản xuất ra để làm tài sản cố định của hợp tác xã thì doanh thu là các chi phí trực tiếp, gián tiếp làm ra sản phẩm đó.
Đối với hoạt động cho thuê tài sản cố định có nhận trước tiền cho thuê của nhiều năm thì hợp tác xã hạch toán số tiền thu trước này như một khoản nợ phải trả. Hàng năm tính doanh thu cho thuê tài sản bằng tổng số tiền cho thuê chia cho số năm cho thuê tài sản đã nhận tiền. Đối với hoạt động dịch vụ giao khoán trong hợp tác xã thì doanh thu là số tiền phải thu ghi trong hợp đồng giao nhận khoán đến hạn phải trả.
Đối với hoạt động cho vay, thu lãi tiền gửi, thu nghiệp vụ cho thuê tài chính thì doanh thu là số lãi phải thu trong kỳ được xác định như sau: Số lãi phải thu của các khoản cho vay trong hạn. Còn số lãi phải thu của các khoản cho vay quá hạn không đưa vào doanh thu mà theo dõi khoản lãi vay này ngoài bảng cân đối kế toán, khi thu được thì hạch toán vào thu nghiệp vụ. Doanh thu bằng ngoại tệ thì quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh doanh thu.
Thông tư này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo và thay thế Thông tư liên tịch số 48 năm 2002 của Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về hướng dẫn chế độ quản lý tài chính đối với hợp tác xã. Căn cứ hướng dẫn của Thông tư này, Ban quản trị HTX vận dụng, xây dựng Quy chế quản lý tài chính nội bộ HTX, trình Đại hội xã viên thông qua để thực hiện.
Ngọc Anh (Theo Thông tư liên tịch số 74/2008/
TTLT-BTC-BNN ngày 14-8-2008
của Bộ Tài chính - Bộ Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn)