Hóa chất bảo vệ thực vật nguy hiểm cho sức khỏe

* Xin ông cho biết ảnh hưởng của thuốc bảo vệ thực vật tới sức khỏe con người trong thời gian qua?

Bác sĩ Phạm Duệ: Hai năm vừa qua, tình hình ngộ độc hóa chất bảo vệ thực vật (BVTV) đứng hàng thứ 5 trong 12 loại ngộ độc và gây ra những tác hại vô cùng nguy hiểm đến sức khỏe con người. Chẳng hạn như với tác hại cấp tính có thể gây co giật, liệt cơ..., nhẹ nhất gây nôn mửa, đau bụng, ỉa chảy... Cấp tính hơn nữa là co giật, hôn mê, trụy mạch... Những loại thuốc BVTV quen thuộc như diệt chuột, diệt cỏ, trừ sâu, đặc biệt loại hóa chất Neretockshin mới xuất hiện 1-2 năm nay gần đấy đều gây tỷ lệ tử vong cao. Ngoài ra, thuốc BVTV còn gây ra những tác dụng mãn tính, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Nếu tích lũy mỗi ngày sẽ dẫn đến tình trạng suy kiệt, mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ, thiếu máu, ảnh hưởng đến tinh thần, hệ miễn dịch, di truyền, gây biến dị trong các tế bào, ảnh hưởng đến thế hệ sau.

* Đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi thuốc BVTV?

- Trong số các bệnh nhân ngộ độc được đưa đến viện có 65% - là nông dân bị ngộ độc thuốc trừ sâu. Họ là những người trực tiếp tiếp xúc và sử dụng các loại hóa chất BVTV. Ngay trong nhà, họ cũng dự trữ rất nhiều thuốc trừ sâu. Thêm vào đó, những người nông dân bị nhiễm hóa chất BVTV ngay trong khi làm việc. Đây là trung tâm chuyên sâu, nên người bị nặng mới đến đây, tùy theo mức độ nhiễm độc, nhẹ thì một ngày, nặng thì vài ba tuần.

* Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại hóa chất BVTV. Vậy xin ông cho biết, những loại nào có đốc tố ảnh hưởng nhiều nhất đến sức khỏe con người?

- Bây giờ có rất nhiều loại thuốc cực độc, chỉ cần nhiễm một lượng rất nhỏ do ăn phải rau, hoa quả có sử dụng hóa chất bảo quản hay thuốc diệt sâu, cũng dễ dẫn đến chết người. Chẳng hạn thuốc diệt chuột Trifluoroaeetate, Trifluoroacitamide, thuốc trừ sâu Monitor là những loại thuốc có độc tính cao, thế giới đã cấm dùng từ năm 2000. Tuy không có trong danh mục được phép sử dụng, nhưng do nhập lậu qua con đường tiểu ngạch, nên hiện trên thị trường vẫn bày bán những loại thuốc này dưới nhiều loại nhãn mác khác nhau. Có những loại dạng ống được tuồn từ Trung Quốc, như thuốc diệt cỏ Paraquat, khi vào cơ thể sẽ đọng ở các cơ quan và không thể thải ra được. Đã có trường hợp chỉ cứu được 2/12 bệnh nhân nhiễm loại thuốc này.

* Theo ông, để hạn chế tình trạng ngộ độc như hiện nay chúng ta cần phải làm gì?

- Hiện Cục Bảo vệ thực vật và Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm... đã tham gia vào công tác này. Nhưng biện pháp hiệu quả trước hết cần phải nâng cao hiểu biết cho người nông dân, những người trực tiếp sử dụng các loại thuốc BVTV. Từ đó, họ sẽ được trang bị những kiến thức để không sử dụng bừa bãi, bất cẩn. Bên cạnh đó, hệ thống phân phối phải được quản lý chặt chẽ, những người làm trong hệ thống này phải được giáo dục trước để hiểu được loại thuốc nào được phép sử dụng, loại nào cấm lưu hành trên thị trường. Với những người có trách nhiệm phải phổ biến sâu rộng đến người nông dân. Dù thời gian qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng có đề cập nhiều đến vấn đề này, nhưng người nông dân lại ít có điều kiện tiếp nhận thông tin. Do vậy, hình thức tốt nhất là tờ rơi đi kèm với sản phẩm và trên bao bì sản phẩm phải có hướng dẫn sử dụng.

Đề phòng những tai nạn từ rau, hoa quả, người tiêu dùng phải kiểm tra kỹ rau trước khi chế biến. Nên rửa sạch nhiều lần dưới vòi nước chảy là một biện pháp hiệu quả, không được tiết kiệm nước; rửa xong rồi ngâm, hoặc trước khi nấu rửa lại một lần cuối.