Hiểu người Nhật để thu hút đầu tư Nhật Bản hiệu quả

Chủ tịch FPT, ông Trương Gia Bình cho biết, nhờ ảnh hưởng tích cực từ chiến lược Trung Quốc +1 của các công ty Nhật Bản mà năm 2013 này, FPT đã nhận được lượng đơn hàng từ Nhật Bản tăng đến 40%, giúp tập đoàn này đạt tăng trưởng 15%. Làn sóng đầu tư của Nhật Bản sang các nước ngoài Trung Quốc đã được dự báo từ trước, do chi phí nhân công ngày càng tăng cao ở Trung Quốc.

Trong khi đó, ông Kyohei Takahashi – Chủ tịch Ủy ban kinh tế Nhật – Việt, Liên đoàn các doanh nghiệp Nhật Bản khẳng định: “Hiện nay đối với các doanh nghiệp Nhật Bản, Việt Nam vừa là căn cứ sản xuất quan trọng, vừa là thị trường tiêu thụ hấp dẫn”.

Tuy nhiên, các nước trong khu vực cũng đang có những nỗ lực cải cách để hấp thụ dòng đầu tư này. Và nếu các doanh nghiệp Việt Nam không “hành động” một cách chuyên nghiệp thì sẽ bỏ lỡ nguồn đầu tư quý giá này. Mặt khác, các nhà đầu tư đến từ các khu vực khác nhau thường có quan điểm, xu hướng, cách thức đầu tư khác nhau. Vì vậy việc hiểu rõ nhu cầu của nhà đầu tư có ý nghĩa quan trọng trong công tác xúc tiến, thu hút đầu tư. Từ đó xây dựng chiến lược thu hút đầu tư, tiếp cận các nhà đầu tư, chuẩn bị tài liệu thu hút đầu tư và tổ chức hoạt động xúc tiến đầu tư hiệu quả.

Và đối với các doanh nghiệp Nhật Bản, ông Đỗ Thắng Hải, Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại - Bộ Công thương cho rằng: “Hiểu hiểu rõ văn hóa đầu tư và xu hướng đầu tư của nhà đầu tư Nhật Bản, cũng như nâng cao các kỹ năng chuyên nghiệp là yếu tố tối cần thiết để có thể tiến hành các hoạt động xúc tiến thu hút đầu tư từ thị trường này”.

Theo ông Hải, trong các kỹ năng xúc tiến đầu tư, kỹ năng xây dựng chiến lược và xây dựng trang web là quan trọng nhất, trong khi đó kỹ năng tiếp cận truyền thông để xúc tiến đầu tư phát triển công nghiệp, quảng bá thu hút đầu tư lại là kỹ năng khá mới mẻ đối với hoạt động xúc tiến đầu tư ở Việt Nam.

VietnamPlus đã có dự án hợp tác thành công với Fuji TV của Nhật Bản về đưa thông tin giới thiệu về đất nước, con người, văn hóa Nhật, công nghệ Nhật và các doanh nghiệp Nhật thông qua việc lập website “Catch Asia! Look Japan” bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Chia sẻ về xu hướng và văn hóa đầu tư của các nhà đầu tư Nhật Bản, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo điện tử Vietnamplus lưu ý, các doanh nghiệp cần phải xây dựng được mối quan hệ chặt chẽ và sâu sắc với đối tác Nhật Bản mới mong đạt kết quả tốt trong kinh doanh. Đi vào chi tiết, ông Minh bật mí: Tuổi tác và thâm niên có ý nghĩa lớn đối với người Nhật và là yếu tố vô cùng quan trọng, phải được tôn trọng. Do vậy, ông Minh đưa ra lời khuyên: “Nếu có thể thì trong các phái đoàn thương lượng nên có một vài thành viên lớn tuổi”.

Ông Minh cũng cho rằng, giao tiếp với người Nhật cần luôn cố gắng lịch sự và ngoại giao. Tránh tỏ ra bực tức và nổi giận hoặc mất kiên nhẫn. Những cảm xúc này có thể tạo căng thẳng trong quan hệ. Tránh đặt người Nhật vào tình huống mà có thể họ cảm thấy bị “mất mặt”. Không nên quá thúc bách để đạt được quyết định hoặc ra hạn chót cho công việc nào đó.

Ông Minh thêm, vì người Nhật ngại nói “không” hoặc không đồng ý, nên rất khó để bảo đảm chắc chắn về việc đã đạt được thỏa thuận. Quyết định thường chỉ đạt được sau một quá trình kéo dài, nhằm tạo lập niềm tin và sự thống nhất, vì thế cần sự kiên nhẫn. Sự nhường và biết cảm thông là đức tính luôn được đánh giá cao, còn sự thẳng thắn và tự tin quá mức có thể bị coi là trẻ con.
Cũng theo ông Minh, không nên đánh giá quá cao mức độ hiểu rõ khi giao tiếp tiếng Anh với người Nhật vì nhiều người Nhật nói tiếng Anh trôi chảy và tỏ ra hiểu, nhưng chưa chắc. Nên chúng ta cần đặt nhiều câu hỏi để chắc chắn hai bên hiểu đúng nhau khi giao tiếp.

Theo thống kê kết quả thu hút đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, tính đến ngày 20-11-2013, có 1175 dự án mới được cấp Giấy chứng nhận đầu tư với tổng vốn đăng ký là hơn 13 tỷ USD, tăng hơn 73% so với cùng kỳ năm 2012 và 446 lượt dự án đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm là 7,036 tỷ USD, tăng gần 27% so với cùng kỳ năm 2012. Tính chung 11 tháng đầu năm 2013 tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm là hơn 20 tỷ USD, tăng 54,2% so với cùng kỳ năm 2012.

Trong đó, dòng vốn đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản liên tục gia tăng, củng cố vị trí là quốc gia dẫn đầu về vốn FDI trong tổng số 100 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án tại Việt Nam. Tính đến tháng 11-2013, tổng vốn đăng ký của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 34,52 tỷ USD, với 2.103 dự án. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm hơn 84% tổng vốn đầu tư, phản ánh đúng thế mạnh của Nhật Bản.

Nhân chuyến thăm Nhật Bản của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Shinzo Abe cam kết sẽ tích cực hỗ trợ Việt Nam triển khai các kế hoạch hành động cho sáu ngành công nghiệp ưu tiên của Chiến lược phát triển Công nghiệp hóa của Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác Việt- Nhật hướng đến 2020, tầm nhìn 2030. Đó là: Điện tử; Máy nông nghiệp; Chế biến nông sản, thủy sản; Đóng tàu; Môi trường và tiết kiệm năng lượng; Sản xuất ô tô và phụ tùng ô tô.