Hiểm họa từ việc đu dây qua sông, suối để làm rẫy

Với đặc thù nhiều sông suối, cầu treo, cầu tạm là phương tiện giao thông phổ biến của người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên. Tại Ðác Lắc, thống kê sơ bộ có gần 320 cầu dân sinh, chủ yếu là cầu treo, trong đó phần lớn được làm tạm bợ bằng tre, gỗ. Phó Giám đốc Sở GTVT Ðác Lắc Ðỗ Ðình Chính cho biết, qua rà soát hiện trạng, dù rất nhiều cầu xuống cấp nhưng do kinh phí hạn chế nên đơn vị "chỉ dám" kiến nghị đưa 32 cầu vào đề án nêu trên. Ở huyện Ea H'leo, năm vừa qua, đã có tám cầu treo, cầu tạm bị cuốn trôi, khiến hàng nghìn hộ dân gặp khó khăn trong lưu thông, sản xuất. Vừa qua, tỉnh Ðác Lắc đã được Bộ GTVT hỗ trợ kinh phí xây dựng chín cầu treo dân sinh dài 740 m, sẽ có hơn 11 nghìn người dân được hưởng lợi. Tỉnh cũng trích gần 1,6 tỷ đồng từ Quỹ Bảo trì đường bộ để sửa chữa cầu treo hư hỏng tại các vùng xung yếu.

Mới đây, sáng 15-8, bà Nguyễn Thị Thọ (52 tuổi), trú tại thôn 6, xã Hòa Lễ, huyện Krông Bông (Ðác Lắc), khi đu dây qua sông Krông Ana đi bẻ chồi cà-phê, bị ngã bất tỉnh tại chỗ. Người dân phát hiện, đưa vào Bệnh viện đa khoa huyện Krông Bông cấp cứu. Bà Thọ cho biết, khi đang đu trên dây thì bánh lăn trục trặc, trượt khỏi dây cáp, kẹt cứng, khiến bà bị tuột tay, rơi từ độ cao khoảng 10 m xuống mép sông. Ðoạn sông nơi bà Thọ gặp nạn cũng từng xảy ra nhiều vụ tai nạn. Sông Krông Ana qua khu vực này dài hơn 10 km nhưng không có cầu, muốn qua sông người dân phải tự chế cáp treo, bất chấp hiểm nguy vì kế sinh nhai. Người dân cũng không dám vượt sông bằng thuyền, vì mùa mưa lũ nước chảy xiết. UBND xã Hòa Lễ đã nhiều lần phản ánh với cấp trên, nhưng chưa có kết quả do kinh phí làm cầu lớn, vượt quá khả năng của chính quyền địa phương. Ông Võ Châu Thắng, cán bộ phụ trách giao thông - thủy lợi xã Hòa Lễ chia sẻ: Người dân các thôn của xã Hòa Lễ đã bắc gần 20 cáp treo tự chế để qua sông, nhiều nhất là thôn 5 với chín tuyến cáp. Vừa qua, người dân thôn 9 đã góp tiền làm được một chiếc cầu tạm, trụ sắt, lát ván, nhưng khi nước lớn có thể bị ngập. Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Lễ Nguyễn Minh Sơn cho biết: Trung bình mỗi ngày, người dân đi làm rẫy phải đu cáp qua sông bốn lần, nên việc cáp đứt và cây bật gốc không có gì lạ. Nhiều trường hợp người dân đu dây rơi xuống sông, nhưng rất may được phát hiện và ứng cứu kịp thời. Ngành GTVT Ðác Lắc cũng đã đề nghị xây dựng cầu tại hai vị trí người dân phải đu dây qua sông nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện.

Con suối Ea Rếch chảy qua thôn 7 và thôn 8, xã Ea Huar, huyện Buôn Ðôn vào mùa này nước chảy xiết, lòng suối rộng hơn 15 m, sâu 3 - 4 m. Hằng ngày, nhiều người dân đi làm phải qua suối bằng một sợi cáp. Phần lớn nương rẫy của hai thôn đều nằm phía bên kia suối, để tránh đi đường vòng mất 15 km, không còn cách nào khác, người dân phải đu mình trên dây cáp. Mới đây, ông Ðỗ Văn Trình, ở xã Ea Wer, huyện Buôn Ðôn, khi đu cáp đã suýt bị rơi chiếc xe máy xuống suối. Cán bộ kế hoạch xã Ea Huar Nguyễn Duy Tư cho biết, mùa khô suối Ea Rếch cạn, chỉ cần xắn quần có thể lội qua, nhưng vào mùa mưa, nước lên to, cán bộ và nhân dân muốn qua suối chỉ có cách duy nhất là... đu dây. Năm 2013, UBND xã Ea Huar đề nghị UBND huyện Buôn Ðôn và Sở GTVT Ðác Lắc hỗ trợ kinh phí xây cầu dân sinh phục vụ cho khoảng 600 hộ dân canh tác gần 2.000 ha bên kia suối Ea Rếch, các ngành đã khảo sát nhưng kết quả đến nay vẫn "bặt tăm".

Qua khảo sát tại tỉnh Ðác Nông, 160 cầu treo, cầu tạm trên địa bàn hầu hết xuống cấp, mất an toàn. Cầu tạm tại thôn 2, xã Quảng Phú, huyện Krông Nô (Ðác Nông) đã bị sập do mưa lũ. Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Krông Nô Lê Sơn cho biết, huyện đã chỉ đạo các xã, thị trấn lắp đặt biển báo, hướng dẫn và khuyến cáo người dân khi qua cầu tuân thủ quy định về tải trọng, đồng thời khắc phục hư hỏng, nhất là các cầu đã xuống cấp. Hiện nay, do kinh phí của huyện hạn hẹp, việc sửa chữa, nâng cấp cầu treo, cầu tạm gặp rất nhiều khó khăn. Năm nay, huyện được bố trí 500 triệu đồng, trong khi, theo các đơn vị tư vấn, thiết kế, để sửa chữa cầu theo đúng tiêu chuẩn quy định, nguồn kinh phí này chỉ đủ để làm... một cây cầu.

Thực tế đi làm rẫy bằng cách đu dây qua sông suối ở Tây Nguyên đang tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ tai nạn. Người dân trong vùng cũng ý thức rõ hiểm họa của việc đu dây, song vì cuộc sống, mưu sinh mà đành bất chấp. Thiết nghĩ, các tỉnh trong vùng cần rà soát thực trạng, lên kế hoạch tổng thể, kiến nghị Bộ GTVT và các bộ, ngành chức năng có phương án ưu tiên phân bổ nguồn vốn, kêu gọi các doanh nghiệp, đơn vị, giúp đỡ đầu tư xây dựng cầu dân sinh phục vụ sinh hoạt và sản xuất của bà con nông dân.

Mỗi năm ở Ðác Nông có khoảng 250 - 300 người dân gặp nạn khi qua lại trên những cây cầu tạm, nhiều trường hợp bị thương nặng, thậm chí có người chết do bị rơi từ cầu tạm xuống sông, suối.