Việc quy hoạch trường lớp trên địa bàn huyện Hương Khê đã được ngành giáo dục cũng như chính quyền địa phương tiến hành chu đáo và nhận được sự đồng tình từ nhiều phía. Thực hiện Nghị quyết số 43/2011/NQ-HÐND ngày 7-1-2011 của HÐND huyện Hương Khê về việc Quy hoạch hệ thống trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở (THCS) giai đoạn 2010-2020, đến nay, Hương Khê đã sáp nhập được 24 trường ở các bậc học, trong đó: 16 trường tiểu học, tám trường THCS và mầm non. Sau sáp nhập, mặc dù còn khó khăn về cơ sở vật chất nhưng quy mô trường lớp được mở rộng, đội ngũ giáo viên được kiện toàn, cho nên chất lượng giáo dục được nâng lên rõ rệt. Cũng theo lộ trình của Nghị quyết nói trên, năm học 2014-2015, Hương Khê tiếp tục sáp nhập thêm năm trường THCS, trong đó có THCS Hương Bình.
Việc sáp nhập Trường THCS Hương Bình vào trường THCS Phúc Ðồng và Hòa Hải được đánh giá là khá thuận lợi, học sinh ở xã Hương Bình đi học gần và thuận tiện hơn so với các trường khác. Qua khảo sát cho thấy, sau sáp nhập, nếu học sinh Hương Bình chọn trường phù hợp với cung đường thì đường từ nhà đến trường của các em bình quân khoảng từ 4 đến 6 km, điểm xa nhất không quá 8,5 km, không phải đi qua sông suối, thuận lợi hơn nhiều so với học sinh của một số xã khác. Nếu không sáp nhập thì từ nay đến năm 2020, số học sinh Trường THCS Hương Bình luôn dưới mức 250 em, với tám lớp học (bằng một nửa số lớp theo quy định chuẩn của tỉnh); quy mô trường, lớp nhỏ không phù hợp. Theo yêu cầu của ngành nội vụ với tỷ lệ 1,9 giáo viên/lớp thì số giáo viên của nhà trường chỉ có 15 người trên tổng số 14 môn giảng dạy. Do đó, giáo viên phải dạy chéo, ảnh hưởng chất lượng giáo dục, chưa kể quy mô trường lớp nhỏ, việc huy động nguồn lực xây dựng cơ sở vật chất sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, theo Phó Chủ tịch UBND huyện Hương Khê Hoàng Công Lý: Việc sáp nhập Trường THCS Hương Bình vào các trường nói trên phù hợp với tình hình thực tế, đáp ứng nhu cầu trước mắt và lâu dài... Công tác tuyên truyền vận động việc sáp nhập trường ở xã Hương Bình đã được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm (nhất từ cuối tháng 8 đến nay). Theo báo cáo của lãnh đạo huyện Hương Khê: Bình quân các đoàn công tác của huyện, xã, các đoàn thể địa phương cùng đội ngũ giáo viên nhà trường đã gặp gỡ, trao đổi, giải thích tới từng gia đình phụ huynh từ ba đến năm lần, chưa kể các cuộc họp chung khác...
Những tưởng việc sáp nhập ở xã Hương Bình sẽ suôn sẻ, nhưng từ tháng 8-2014, một bộ phận người dân phản đối đã viết đơn kiến nghị gửi các cơ quan trung ương và tỉnh Hà Tĩnh. Thậm chí, một số người dân, phụ huynh có thái độ gay gắt, xúc phạm đến cán bộ, giáo viên tại các buổi tiếp xúc, đối thoại hay không tham gia họp xóm, họp chi hội để nghe tuyên truyền giải thích... Họ còn tiến hành cô lập những gia đình có con đi học. Không dừng lại ở đó, một số phụ huynh bị lôi kéo ngăn không cho con đến các trường Hòa Hải và Phúc Ðồng dự lễ khai giảng năm học mới. Họ còn thường xuyên tụ tập trước cổng trường và có hành vi ngăn cản việc điều chuyển tài sản (đồ dùng giảng dạy, bàn ghế...) của trường về các trường sau sáp nhập. Hiệu trường Trường tiểu học Hương Bình Phan Thị Anh cho biết: "Nhiều phụ huynh viện lý do không cho con đi học là vì xã không có trường THCS thì học tiểu học, mầm non để làm gì, cho nên không cho con, cháu đi học nữa. Ngày khai giảng chỉ có 20/255 học sinh tiểu học tham dự. Trường mầm non bên cạnh cũng không khá hơn là bao".
Tuy nhiên, một tuần sau khai giảng, sáng 12-9, số học sinh đi học các cấp đã tăng đáng kể, song số lượng vẫn còn rất ít, khối mầm non có 39/215 em đến trường, ở khối tiểu học, THCS 35/255 và 60/247 em. Lãnh đạo địa phương đều thừa nhận, sở dĩ để xảy ra tình hình như hiện nay là do chưa lường hết những khó khăn phức tạp trong việc sáp nhập trường cho nên công tác lãnh đạo chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể, mặt trận của địa phương chưa thật tập trung, quyết liệt và kém hiệu quả; sự phối hợp giữa các ban, ngành trong huyện và xã chưa chặt chẽ; chưa có biện pháp cụ thể để ngăn chặn những đối tượng xấu, lợi dụng tình hình kích động một số phụ huynh.
Chúng tôi gặp một phụ huynh ngay tại cổng trường, chị cho biết, nhà ở gần trường, các cháu chỉ cần đi một đoạn đường ngắn là đến lớp nay phải đi xa từ 4 đến 5 km, thậm chí có cháu đi xa gần 10 km, nguy cơ về mất an toàn giao thông cao; giải thể Trường THCS Hương Bình là xóa bỏ một trường chuẩn; về học trường mới, cơ sở vật chất không bằng, phải đóng góp nhiều, chi phí học tập cao...
Một cán bộ Phòng GD và ÐT huyện Hương Khê giải thích: Ðúng là việc các em phải đi học xa hơn, sẽ khó khăn gấp bội, nhất là đối với các gia đình nghèo nhưng bù lại các cháu được học chính quy hơn, chất lượng dạy sẽ bảo đảm hơn, sẽ không có cảnh một giáo viên phải dạy nhiều môn; nhà trường không có tổ bộ môn... Như vậy lỗ hổng kiến thức trong dạy và học ở khối THCS sẽ được bù đắp. Ðây chính là điều kiện tốt để giúp các em vươn lên trong thời gian học THPT cũng như thi đại học, và nhất là khi ngành giáo dục đang đổi mới cách dạy, học, thực hiện một kỳ thi THPT quốc gia. Chính lúc này, phụ huynh cần có sự chia sẻ khó khăn với chính quyền trong việc sáp nhập trường lớp... Một phụ huynh khác ở xã Hương Bình chia sẻ: "Ngày xưa, đi học phải "cuốc" bộ cả chục km, lại trèo đèo lội suối, thậm chí ở trọ mà chúng tôi còn theo học đến nơi. Giờ giao thông thuận lợi, điều kiện học cũng tốt hơn tại sao lại để các em nghỉ học?".
Phó Chủ tịch UBND huyện Hương Khê Hoàng Công Lý cho biết: Huyện tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động, đối thoại với nhân dân về các vấn đề liên quan; chính quyền các cấp cùng ngành giáo dục tiếp tục rà soát, tổng hợp, phân loại những học sinh có hoàn cảnh khó khăn để đề xuất các giải pháp hỗ trợ như: chuyển một số em đến học tại trường dân tộc nội trú; giúp các em mua xe đạp; miễn giảm tiền đóng góp xây dựng cơ sở vật chất và các khoản khác khi các em về học tại trường mới...
Những buổi học ban đầu có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Mỗi ngày chậm đến trường là một ngày chậm kiến thức. Hơn ai hết, các bậc phụ huynh (những người đang ngăn cản việc sáp nhập trường) phải hiểu rằng, chính họ đang làm thiệt thòi quyền được đi học của con em mình.