Hà Nội điều chỉnh giá vé xe buýt

Bỏ đồng hạng, tăng giá vé

Ông Đào Hoàng Thanh, phụ trách Phòng Makettinh, Công ty Vận tải và dịch vụ công cộng Hà Nội cho biết: Giá vé lượt sẽ được điều chỉnh theo hướng không áp dụng giá vé đồng hạng 2.500đồng/người/lượt như hiện nay, mà phân loại theo cự ly tuyến buýt. Cụ thể là các tuyến buýt có cự ly ngắn (dưới 25km) có giá vé là 3.000 đồng/người/lượt. Các tuyến buýt có cự ly trung bình (từ 25 km trở lên đến dưới 30km) có giá vé 4.000 đồng/người/lượt. Còn các tuyến có cự ly dài, trên 30 km có giá vé 5.000 đồng/người/lượt.

Giá vé tháng dành cho các đối tượng ưu tiên là học sinh, sinh viên được điều chỉnh từ 15.000 đồng/người lên 25.000 đồng/người, đối với vé tháng đi một tuyến. Vé tháng liên tuyến dành cho đối tượng trên được điều chỉnh từ 30.000 đồng lên 50.000 đồng. Vé tháng dành cho cán bộ, công nhân viên được điều chỉnh từ 30.000 đồng lên 50.000 đồng (loại một tuyến) và từ 60.000 đồng lên 80.000 đồng (loại liên tuyến).

Tăng giá để giảm gánh nặng ngân sách

Ông Hoàng Ngọc Hiển, Giám đốc Sở Tài chính vật giá Hà Nội cho biết: Giá vé xe buýt hiện nay được thực hiện theo quyết định số 3677/QĐ-UB ngày 24-9-1997. Qua tám năm thực hiện, giá vé bộc lộ một số bất cập, cần phải được điều chỉnh.

Trước hết, giá vé lượt đồng hạng 2.500 đồng cho tất cả hành khách xe buýt là không hợp lý. Hiện nay, trong mạng lưới 41 tuyến buýt trên địa bàn thành phố, có 27 tuyến có cự ly dưới 25 km, 10 tuyến có cự ly từ 25 đến 30 km và bốn tuyến có cự ly hơn 30km. Thế nhưng giá vé chung cho tất cả các tuyến trong mạng là 2.500 đồng. Hành khách hễ cứ bước chân lên xe buýt là phải trả 2.500 đồng, cho dù đi chặng đường ngắn 1-2 km hay đi trọn vẹn một tuyến dài hơn 30km.

Giá vé xe buýt tháng dành cho các đối tượng hành khách khá thấp so với thu nhập bình quân của người dân Hà Nội. Với giá vé tháng là 15.000 đồng (đối với học sinh, sinh viên) hay 30.000 đồng (đối với cán bộ, công nhân), bình quân các em học sinh, sinh viên chỉ phải trả từ 161 -242 đồng/chuyến đi. Còn các cán bộ, công nhân chỉ phải trả từ 363-484 đồng/chuyến. Chính vì giá vé xe buýt khá rẻ nên ngày càng có nhiều người mua vé tháng xe buýt, sử dụng xe buýt làm phương tiện đi lại thường xuyên. Nếu như năm 2003, có 70% số hành khách đi xe buýt sử dụng vé tháng thì đến hết năm 2004 đã có 75% hành khách có vé tháng.

Việc ngày càng có nhiều người đi lại bằng phương tiện công cộng rõ ràng mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng, góp phần làm giảm ùn tắc giao thông, tai nạn giao thông, nhưng xét về mặt tài chính thì lại làm tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Năm 2003, bình quân mỗi hành khách đi xe buýt được thành phố trợ giá 420 đồng, tổng số tiền thành phố trợ giá cho hoạt động vận tải hành khách cộng là 72 triệu đồng. Năm 2004, do mở thêm một số tuyến buýt mới, tăng chuyến một số tuyến có cự ly dài như tuyến Long Biên-Bắc Ninh dài 29,7 km, Long Biên-Đa Phúc 36,8km, Long Biên-Nội Bài dài 35,8km... nên số tiền trợ giá bình quân cho mỗi hành khách tăng lên 470 đồng/người, tổng số tiền thành phố trợ giá cho xe buýt lên tới 134 triệu đồng. Hơn nữa, do số hành khách ngày càng tăng nên công suất các xe được khai thác đến tối đa, nhiều tuyến xe phải chạy quá tải dẫn đến tình trạng xuống cấp nhưng không có thời gian, nguồn vốn để duy trì, sửa chữa...

Đại diện Sở giao thông công chính Hà Nội cho biết thêm: thực hiện xã hội hoá công tác vận tải hành khách công cộng, làm giảm gánh nặng cho ngân sách thành phố, trong năm 2005, Hà Nội cho các thành phần kinh tế khác đấu thầu năm tuyến xe buýt. Nếu cứ để giá vé thấp như hiện nay sẽ không thu hút các đơn vị đầu tư vào loại hình dịch vụ công ích này.

Ý kiến trái ngược của hành khách

Chúng tôi đã gặp gỡ, trao đổi chung quanh chủ trương tăng giá vé xe buýt với khá nhiều hành khách đi xe và ghi nhận được nhiều ý kiến trái ngược nhau về vấn đề này. Anh Nguyễn Đức Thành, công nhân Công ty Công trình giao thông 3 Hà Nội cho biết: phần lớn những người lựa chọn xe buýt làm phương tiện đi lại thường xuyên là những người có thu nhập thấp. Như gia đình anh chẳng hạn, nhà cũng có một xe máy nhưng từ ngày xăng lên giá nên anh không dám đi nữa. Hằng ngày hai vợ chồng anh và các con đều đi học và đi làm bằng xe buýt. Trong khi thu nhập hằng tháng chỉ khoảng hơn hai triệu đồng, trừ tiền học, tiền ăn, tiền nhà, chẳng còn lại là bao. Nếu giá vé xe buýt tăng, mỗi tháng gia đình anh sẽ phải trả thêm 70.000 đồng, cuộc sống gia đình sẽ càng khó khăn hơn.

Còn chị Lê Phương Chi, hành khách quen thuộc của tuyến buýt số 17 Long Biên-Nội Bài cho biết: tôi làm việc tại khu công nghiệp Bắc Thăng Long trong khi gia đình ở nội thành nên hằng ngày đi lại bằng xe buýt này cho đỡ mệt. Theo tôi giá vé xe buýt hiện nay đúng là quá rẻ, kể cả vé lượt và vé tháng. Tuy nhiên, vào những giờ cao điểm, chúng tôi thường lâm vào tình trạng nhìn thấy xe đi qua mà không được lên vì trên xe đã kín chỗ, hoặc cố chen lên thì chỉ phải chịu cảnh chen chúc rất khổ sở. Đối với tôi tăng giá vé theo cự ly cũng là hợp lý nhưng quan trọng nhất là chất lượng phục vụ trên xe buýt phải tốt, hành khách được đi lại đúng giờ, có chỗ ngồi thoải mái trên xe...

Cho đến thời điểm này, UBND thành phố Hà Nội vẫn chưa có quyết định chính thức về việc tăng giá vé xe buýt và thời điểm áp dụng giá vé mới. Tăng giá vé hay không tăng giá là vấn đề lớn nhưng vấn đề luôn có tính thời sự mà rất cấp thiết là nâng cao chất lượng phục vụ hành khách của lái xe, nhân viên bán vé trên xe buýt. Rất mong cơ quan chủ quản có cơ chế xử lý nghiêm khắc các trường hợp lái xe phóng nhanh vượt ẩu, nhân viên bán vé gian lận doanh thu hoặc có thái độ cư xử thiếu văn hoá với hành khách, để xe buýt luôn là phương tiện vận tải hành khách công cộng tin cậy của nhân dân thủ đô.