Ô nhiễm môi trường từ bãi rác lộ thiên 80 nghìn tấn
Từ năm 2000, UBND tỉnh Hà Nam đã lựa chọn và quy hoạch bãi rác tại thung Đám Gai thôn Đồng Ao, xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm làm nơi tập trung và xử lý rác thải của tỉnh, bởi khu vực này bốn bề bao quanh là núi cao, thuận tiện cho việc chứa và chôn lấp rác thải. Tuy vậy, rác thải lại được xử lý một cách sơ sài, chủ yếu được đốt hoặc chôn lấp không bảo đảm vệ sinh môi trường. Lúc đó, tại đây chỉ có một nhà máy xử lý rác làm phân com-pô-sít với mục đích làm giảm thể tích rác chôn lấp. Nhưng với công suất nhỏ, nhà máy không thể phân loại hết lượng rác lên đến hàng trăm tấn đổ về mỗi ngày. Vì thế, lượng rác chưa qua phân loại mỗi ngày một nhiều, bốc mùi xú uế, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của người dân thuộc hai thôn Đồng Ao và Mỹ Tho, xã Thanh Thủy (Thanh Liêm, Hà Nam).
Để giải quyết vấn đề này, UBND tỉnh Hà Nam đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, Công ty cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Hà Nam (Công ty Hà Nam) tiến hành các biện pháp giảm thấp nhất tình trạng ô nhiễm, đầu tư trang thiết bị, mở rộng nhà máy sản xuất phân com-pô-sít, hạn chế việc chôn lấp rác... Tuy nhiên, quá trình xử lý rác do Công ty Hà Nam đảm nhiệm lại thực hiện theo công nghệ lạc hậu, thiếu đồng bộ, cho nên bãi rác vẫn gây ô nhiễm môi trường. Trên cơ sở hoạt động chưa hiệu quả của Công ty Hà Nam, từ ngày 1-6-2012, UBND tỉnh Hà Nam đã quyết định bàn giao nguyên trạng nhà máy xử lý rác tại bãi thung Đám Gai cho Công ty cổ phần môi trường Ba An (Công ty Ba An) đảm nhiệm. Từ khi tiếp nhận đến nay, Công ty Ba An cơ bản xử lý được lượng rác mới vận chuyển về hằng ngày, còn 80 nghìn tấn rác cũ thì vẫn còn nguyên trạng, tiếp tục gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng sức khỏe của nhân dân trong khu vực. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng người dân trong thôn Đồng Ao tập trung đông người tại cổng nhà máy để ngăn cản không cho xe vận chuyển rác mới về nhà máy.
Theo báo cáo của UBND huyện Thanh Liêm, chiều ngày 23-6-2016, nhân dân thôn Đồng Ao và Mỹ Tho của xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm, dựng lều bạt tại cổng Công ty Ba An nhằm ngăn cản xe chở rác vào công ty. Nguyên nhân là do bãi rác lộ thiên tại thung Đám Gai của công ty phát cháy, khiến cho bụi phát tán ra khu dân cư, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đời sống sinh hoạt hằng ngày của nhân dân. Bãi rác này do Công ty Ba An tiếp quản nguyên trạng từ Công ty Hà Nam, với khối lượng khoảng 80 nghìn tấn rác có độ cao khoảng 9-10 m và rộng khoảng gần 1 ha. Đây là lượng rác tồn trong sáu năm của Công ty Hà Nam, trước khi chuyển cho Công ty Ba An, gây nên ô nhiễm môi trường không khí, bụi và nguồn nước sinh hoạt, làm ảnh hưởng đời sống, sinh hoạt của nhân dân. Bà Trịnh Thị Huệ, thôn Đồng Ao bức xúc: “Để tránh bụi và mùi hôi thối từ nhà máy xử lý rác, những hộ dân trong thôn chúng tôi nhà nào cũng phải đóng cửa 24/24 giờ mà vẫn không tránh được mùi và bụi. Nhất là những ngày nắng nóng vừa qua, bãi rác lộ thiên thung Đám Gai bốc cháy và khi gió thổi đưa mùi khét và khói bụi ra thôn Đồng Ao, gây ô nhiễm môi trường. Khi mưa xuống, nước rỉ đen ngòm cũng từ bãi rác lộ thiên chảy thẳng ra sông Đáy ngấm vào nguồn nước sinh hoạt của người dân. Bà con rất lo lắng cho môi trường sống của mình và mong Công ty Ba An và các ngành chức năng có biện pháp xử lý ngay tình trạng ô nhiễm môi trường để trả lại môi trường, không khí trong lành”. Hai thôn Đồng Ao và Mỹ Tho của xã Thanh Thủy hiện có 500 hộ dân và nằm cách khu vực nhà máy xử lý rác thải Ba An khoảng 500 m”.
Trao đổi sự việc trên với lãnh đạo Công ty Ba An được biết: Việc cháy bãi rác chôn lấp tại nhà máy xử lý rác của Công ty Ba An diễn ra vào khoảng 20 giờ ngày 14-6. Nguyên nhân đám cháy được xác định là do hạ tầng bãi chôn lấp tích tụ khí metal, khi gặp thời tiết nắng nóng, hanh khô kéo dài, kết hợp với gió Tây Nam đã gây cháy. Đây là sự việc tái diễn hằng năm mà cao điểm là vào những ngày nắng nóng và hanh khô. Do lượng rác cần xử lý ngày càng nhiều, trong khi kinh phí do ngân sách của tỉnh còn hạn chế, cho nên công ty cũng chưa xử lý được triệt để số rác tồn đọng này.
Cần thực hiện ngay các giải pháp trước mắt và lâu dài
Để xử lý dứt điểm vấn đề ô nhiễm môi trường từ rác thải tại Công ty Ba An, tỉnh Hà Nam đã chỉ đạo các bên liên quan cần tập trung triển khai ngay một số giải pháp trước mắt và lâu dài. Đối với Công ty Ba An cần nhanh chóng hoàn thiện các công trình xử lý rác thải, xử lý nước rỉ, chuyển bớt khối lượng rác mới thu gom từ Công ty Ba An sang Công ty cổ phần Tâm Sinh Nghĩa đóng trên địa bàn xã Duy Minh, huyện Duy Tiên để xử lý. Công ty Ba An cần đầu tư thêm kinh phí xây dựng lò đốt thứ ba để xử lý rác thải, chậm nhất đến ngày 31-12-2016 phải hoàn thành và đi vào vận hành khai thác. UBND tỉnh Hà Nam giao cho các cơ quan chức năng tiến hành rà soát và dừng việc khai thác đá của Công ty Châu Giang và Công ty Sông Đà Việt - Úc, thuộc thôn Đồng Ao để giữ lại các vách núi cần thiết, góp phần ngăn chặn ảnh hưởng của mùi và bụi từ việc xử lý rác, tránh gây ô nhiễm môi trường cho các vùng trong khu vực.
Tại cuộc làm việc với lãnh đạo huyện Thanh Liêm, xã Thanh Thủy và lãnh đạo Công ty Ba An, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam Trương Minh Hiến yêu cầu: Trước hết, Công ty Ba An cần hoàn thiện quy trình xử lý rác thải, khi tiếp nhận rác thải mới phải phun chế phẩm, có biện pháp che phủ để giảm thấp nhất ô nhiễm môi trường, nhất là trong mùa mưa, bão; sớm hoàn thiện dây chuyền xử lý rác thải. Đồng thời, giao cho công ty phối hợp cùng các ngành chức năng có biện pháp dập tắt các đám cháy tại bãi rác để hạn chế khói, bụi phát tán trong khu dân cư; giao Sở Tài nguyên và Môi trường có phương án xử lý nước thải của bãi rác.
Việc kiên quyết xử lý triệt để vấn đề ô nhiễm môi trường tại bãi rác thung Đám Gai đã tồn đọng nhiều năm qua là việc cần làm ngay của chính quyền các cấp tỉnh Hà Nam, góp phần bảo đảm môi trường ổn định, lâu dài, tạo niềm tin trong nhân dân.
“Sở Tài nguyên và Môi trường yêu cầu Công ty Ba An sớm xây dựng lò đốt rác số 3, với công suất 130-150 tấn rác/ngày để xử lý hết lượng rác. Đồng thời, sở đã đề nghị với Bộ Tài nguyên và Môi trường đầu tư Trạm xử lý thu nước rỉ và cũng đã được chấp thuận. Các thủ tục đang được tiến hành khẩn trương, quyết tâm đến ngày 31-12-2016 đưa vào sử dụng”.
VŨ HỮU SONG
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Nam
“Chúng tôi rất trăn trở về vấn đề ô nhiễm môi trường từ bãi rác đã tồn tại từ nhiều năm qua ảnh hưởng đời sống, sinh hoạt của nhân dân. Đề nghị với tỉnh sớm chỉ đạo cơ quan chức năng, Công ty Ba An có biện pháp xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài từ bãi rác này ”.
NGUYỄN QUANG THÀNH
Chủ tịch UBND xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm
“Nhiều năm qua, người dân thôn Đồng Ao, xã Thanh Thủy hằng ngày phải sống trong tình trạng ô nhiễm do hoạt động của bãi rác thải gây ra. Đề nghị các cấp, các ngành và Công ty Ba An cùng triển khai các giải pháp để bảo đảm môi trường sống cho nhân dân”.
DƯƠNG VĂN TÙNG
(Người dân thôn Đồng Ao, xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm)
