Giao thông tĩnh không đáp ứng được nhu cầu, dẫn đến tình trạng ô-tô đỗ bừa bãi, đỗ ở lòng đường, vỉa hè, trong công sở, trong trường học, cứ chỗ nào trống là đỗ. Theo quy hoạch, trên địa bàn thành phố có 1.620 bãi đỗ xe. Tuy nhiên, ngay cả những bãi đỗ xe đã được “ghi danh” có rất nhiều diện tích là đất khó, thậm chí được đánh giá là rất khó để giải phóng mặt bằng.
Một số bãi đỗ xe được quy hoạch hiện là đất ở, đất công sở. Theo Giám đốc Sở Giao thông vận tải Hà Nội Nguyễn Phi Thường, trong số 1.620 bãi đỗ xe theo quy hoạch, các doanh nghiệp đã đầu tư và đưa vào khai thác 72 bãi đỗ xe, số còn lại đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư và còn rất nhiều vướng mắc.
Giám đốc Sở Giao thông vận tải Hà Nội cho biết thêm, hiện tại tỷ lệ diện tích đất dành cho giao thông trên diện tích đất xây dựng đô thị ở Hà Nội chỉ đạt 12%-13%, tức chỉ đạt một nửa so với quyết định của Chính phủ về quy hoạch giao thông vận tải Hà Nội, trong khi chỉ tiêu theo quy hoạch là 20%-26% cho đô thị trung tâm.
Trước thực trạng này, Sở Giao thông vận tải đã xin ý kiến, báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố, sau khi thông qua hai đồ án quy hoạch Thủ đô đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050, cho phép ngành giao thông vận tải được phép rà soát điều chỉnh quy hoạch giao thông, trong đó có quan tâm ba quy hoạch thành phần, gồm: quy hoạch không gian ngầm, cụ thể hóa thêm quy hoạch mạng lưới metro, quy hoạch giao thông tĩnh. Từ quy hoạch, cần chuẩn hóa quy định về đầu tư, cơ chế, chính sách để thu hút nhà đầu tư.
Ủy ban nhân dân thành phố đã giao Sở Kế hoạch và Đầu tư rà soát tất cả các dự án, nhà đầu tư liên quan đến bãi đỗ xe trên địa bàn thành phố, xác định rõ dự án nào làm, dự án nào không làm, vướng mắc ở đâu để có định hướng, nếu dự án không được triển khai thì thành phố sẽ thu hồi. Sở cũng có văn bản gửi các quận, huyện, nhất là các quận ở nội đô có nhu cầu về bãi đỗ xe cao, để chỉ rõ trong quy hoạch là có khu vực do yêu cầu cấp thiết hiện nay, quận bố trí ngân sách đầu tư công để tạo vốn mồi, kích hoạt đầu tư tư nhân. Vị trí nào đầu tư được bãi đỗ xe ngầm hoặc bãi đỗ xe trên cao thì cần hạn chế, không cấp phép bãi đỗ xe trong khu vực với bán kính 300-500m để người có phương tiện tập trung đưa vào bãi đỗ.
Thành phố cũng đã chỉ đạo Sở Giao thông vận tải và Sở Tài chính rà soát, lấy ý kiến của các quận, huyện, đơn vị có liên quan sửa một số quy định liên quan đến phí thuê đất để làm chỗ trông giữ xe và quy định về giá trông giữ xe.
Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội Lê Anh Quân khẳng định, trước đây, lĩnh vực về vấn đề đầu tư bãi đỗ xe rất “nóng” nhưng giờ đã ít dần nhà đầu tư quan tâm. Ông Lê Anh Quân đánh giá, nguyên nhân là do giá sử dụng đất và giá thu phí bãi đỗ xe, thương mại dịch vụ. Sở Kế hoạch và Đầu tư đã làm việc với Sở Giao thông vận tải để tháo gỡ cho vấn đề này, đưa ra danh mục đầu tư, kêu gọi xã hội hóa đầu tư một số vườn hoa, cây xanh. Thời gian tới, căn cứ trên cơ sở chính sách liên quan, Sở Kế hoạch và Đầu tư sẽ có hướng xử lý, xây dựng cơ chế, chính sách thu hút nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
Theo báo cáo chưa đầy đủ, Ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã đã cấp phép sử dụng tạm thời hè đường, lòng đường để trông giữ xe tại 422 điểm với diện tích 93.300m2. Tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, hình thành những bãi đỗ xe trái phép, không bảo đảm an toàn, thu phí cao gấp nhiều lần giá quy định, diễn ra phổ biến. Vận tải hành khách công cộng chưa thu hút người dân cũng là một căn nguyên góp phần gia tăng áp lực giao thông trên địa bàn.
Trong bối cảnh ngân sách nhà nước khó khăn, việc huy động nguồn lực xã hội là rất cần thiết. Để xã hội hóa thành công, Hà Nội cần phải có cơ chế, chính sách ưu tiên cho các nhà đầu tư, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích cho doanh nghiệp.
Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Xuân Lưu cho biết, vốn đầu tư cho bãi đỗ xe ngầm rất cao, trong khi giá trông giữ xe thì bị khống chế. Đơn cử, khu vực đất ở phía tây bắc Công viên Thanh Xuân với diện tích 1,7 ha, thành phố kêu gọi đầu tư bãi đỗ xe ngầm hai tầng. Dự tính mỗi ngày trông giữ được 700 lượt, nhưng quy định khống chế 1,15 triệu đồng/xe/tháng, tổng doanh thu khoảng 1 tỷ đồng/tháng, trong khi vốn đầu tư khoảng 680 tỷ đồng, vì thế chưa có nhà đầu tư nào mặn mà với dự án này.
Do vậy, muốn kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào các bãi đỗ xe ngầm phải có thêm cơ chế. Sở Tài chính đề xuất ngoài chính sách về đất đai, thành phố cần có thêm chính sách hỗ trợ về lãi suất.
