Giúp phụ nữ nghèo, yếu thế vươn lên

Nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của hội viên

Có lẽ hình ảnh chị Ngô Thị Bê (SN 1966) với chiếc tủ bánh mì ở đường Lê Hữu Trác (phường An Hải Đông, quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng) không còn xa lạ với người dân nơi đây. Từ khi có chiếc tủ bánh mì làm phương tiện buôn bán, thu nhập của chị Bê ổn định hơn, hai người con của chị được ăn học đầy đủ. Trước kia, khi chồng qua đời, chị Bê phải bế con nhỏ đi bán vé số, có hôm đi nướng bánh tráng để sống qua ngày. Đồng cảm trước hoàn cảnh khó khăn của chị, năm 2011, Hội Phụ nữ phường An Hải Đông trao tặng chị chiếc tủ, động viên chị làm ăn buôn bán để có chi phí nuôi con ăn học.

“Được các chị em phụ nữ hỗ trợ phương tiện buôn bán, tôi tự nhủ bản thân phải cố gắng làm kinh tế để cho các con dựa vào. Tôi chỉ mong cho các con sau khi ra trường sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ để các cháu có việc làm ổn định”, chị Bê chia sẻ.

Chi hội Phụ nữ 6B, phường An Hải Đông có 104 hội viên, phụ nữ, đời sống của nhiều chị em còn gặp không ít khó khăn. Thời gian qua, Chi hội đã phát động chị em thực hành tiết kiệm, giúp nhau phát triển kinh tế bằng các mô hình cụ thể như: “Nuôi heo đất”, “Thu gom rác thải”, “Trồng nấm sạch”… để gây quỹ Hội. Năm 2017, Chi hội đã vận động hội viên xây dựng nguồn vốn “Tiếp sức phụ nữ phát triển kinh tế” với số tiền 40 triệu đồng, tạo điều kiện cho các chị em khó khăn vay với lãi suất thấp để buôn bán, kinh doanh. Chị Nguyễn Thị Hạnh, Chi hội trưởng Phụ nữ 6B cho biết: “Khi tiếp xúc với hội viên có hoàn cảnh khó khăn, chúng tôi luôn tìm hiểu rõ tâm tư nguyện vọng. Nếu cần vay vốn từ các nguồn vốn tín dụng ưu đãi, chúng tôi hướng dẫn làm hồ sơ vay, nếu kinh doanh buôn bán chúng tôi sẽ hỗ trợ những đồ dùng, vật phẩm cần thiết. Tuy nhiên, có những chị em vì hoàn cảnh quá khó khăn, không dám vay vì sợ không có thu nhập để trả”.

Dẫn chúng tôi đi tham quan mô hình đan lồng lưới nuôi thủy, hải sản góp phần cải thiện đời sống phụ nữ vùng ven thành phố, chị Trần Thị Bích Liên, Chủ tịch Hội Phụ nữ phường Hòa Thọ Tây (quận Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng) cho biết: Mô hình đan lồng lưới được xem là giải pháp về lao động để cải thiện thu nhập cho chị em. Chỉ riêng địa bàn phường Hòa Thọ Tây đã giải quyết việc làm cho hơn 30 chị lớn tuổi, khó tìm kiếm việc làm, với mức thu nhập bình quân mỗi chị từ 3 đến 5 triệu đồng/tháng.

Chị Trần Thị Lộc (tổ 32, phường Hòa Thọ Tây) là một trong những người tham gia đan lồng lưới đầu tiên. Năm 1998, vì điều kiện kinh tế gia đình quá bấp bênh, chị nhận gia công lồng lưới cho một công ty sản xuất lưới xuất khẩu tại Khu công nghiệp Hòa Cầm trên địa bàn quận. Công việc ngày càng thuận lợi hơn khi nhận khá nhiều đơn hàng, chị nảy ra ý tưởng thu hút các chị em cùng tham gia làm để có kinh phí trang trải cuộc sống. Năm 2008, được sự giúp đỡ của Hội Phụ nữ phường Hòa Thọ Tây, câu lạc bộ “Giải quyết việc làm” được thành lập. Từ đó, chị Lộc hướng dẫn chị em cách đan lồng lưới, phân phát vật liệu của công ty, sau đó nhận lại thành phẩm từ các thành viên. Bình quân mỗi ngày, một hội viên có thể kiếm được 100 nghìn đồng từ việc làm này.

Xác định công tác giảm nghèo, phát triển kinh tế là nhiệm vụ quan trọng, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) TP Đà Nẵng đã xây dựng kế hoạch, văn bản, định hướng các cấp hội nắm chắc hoàn cảnh hộ nghèo, hộ cận nghèo để có biện pháp phù hợp và khả thi giúp hội viên; tăng cường các hoạt động thiết thực hỗ trợ hộ nghèo về sinh kế, giáo dục, y tế, việc làm, vay vốn, xây dựng mái ấm tình thương... Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng những hộ nghèo chưa chủ động vươn lên thoát nghèo, đôi lúc còn ỷ lại, trông chờ vào sự giúp đỡ của chính quyền và các ngành, đoàn thể. Một số hộ khác không có khả năng thoát nghèo như: người già yếu, cô đơn, khuyết tật… đã được hỗ trợ bằng nhiều giải pháp, song do thiếu nguồn lực nên khó có thể thoát nghèo hoặc thoát nghèo nhưng chưa bền vững.

Chị Trần Thị Thu Hạnh, Phó Chủ tịch Hội LHPN TP Đà Nẵng cho biết: “Công tác giới thiệu, giải quyết việc làm cho người nghèo còn hạn chế, kết quả chưa cao do họ không có tay nghề và kiến thức nghề nghiệp, chủ yếu là lao động phổ thông. Nguồn lực giúp đỡ, hỗ trợ hộ nghèo của các cấp hội còn hạn chế, nhất là để xây dựng và phát triển mô hình “Phụ nữ phát triển kinh tế” nhằm giải quyết việc làm cho hộ nghèo, hộ cận nghèo”. Do đó, để giảm nghèo hiệu quả trong các năm tới, bên cạnh việc tăng cường trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, Hội LHPN, bản thân người nghèo phải nâng cao tính tự giác, không trông chờ, ỷ lại. Song song với việc hỗ trợ giảm nghèo phải gắn với phát triển sản xuất, học nghề và tạo việc làm; cần có chính sách hỗ trợ cụ thể, giảm dần việc “cho không” nhằm khuyến khích các hộ nghèo vươn lên bằng chính nghị lực của mình.

Đồng hành cùng phụ nữ vùng cao

Cao Bằng là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, thành phần đồng bào dân tộc thiểu số đa dạng cho nên đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, trong đó hộ nghèo do phụ nữ làm chủ là 5.513 hộ chiếm 11,45%. Vừa qua, Hội LHPN tỉnh Cao Bằng thực hiện nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo mang lại hiệu quả thiết thực, giúp hội viên phụ nữ từng bước ổn định đời sống, vươn lên thoát nghèo bền vững. Các cấp hội tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức của chị em, không quanh quẩn với cây lúa, cây ngô cho thu nhập thấp, mà chuyển đổi cây trồng, vật nuôi nâng cao thu nhập. Đồng thời, chủ động rà soát, nắm địa chỉ hộ nghèo do phụ nữ làm chủ hộ, xác định rõ nguyên nhân đói nghèo, phân công cán bộ, hội viên, phụ nữ có biện pháp vận động giúp đỡ hộ nghèo theo địa bàn khu dân cư. Tỉnh Hội giao chỉ tiêu cho các huyện, thành phố mỗi đơn vị giúp một phụ nữ khởi sự kinh doanh; mỗi cơ sở hội giúp một phụ nữ thoát nghèo/năm. Từ năm 2013 đến nay, các cấp hội đã giúp 2.489 hộ nghèo do phụ nữ làm chủ hộ thoát nghèo.

Ngày trước, ruộng đất ít, lại mang trong mình căn bệnh thoái hóa cột sống nhưng chị Đinh Thị Liên, xóm Nà Lẹng, xã Lang Môn (huyện Nguyên Bình) hằng ngày vẫn gồng mình đi lấy củi bán để có tiền mua gạo. Sống nghèo khổ trong căn nhà lụp xụp, chị Liên phải xin người trong xóm (có nhiều ruộng, không canh tác hết) cho mượn đất trồng ngô, lấy một phần để chăn nuôi lợn, tích góp, vay mượn để cho người con trai đi học. Đồng hành cùng phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, Hội Phụ nữ xã Lang Môn đã trình lên huyện xin được 20 triệu đồng hỗ trợ xây nhà “Mái ấm tình thương”, huy động chị em trong xóm giúp chị Liên làm nhà. Đồng thời, giúp hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để chị Liên vay 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội đầu tư nuôi lợn nái và lợn thịt. Hiện tại, tổng thu nhập từ chăn nuôi của chị được 60 triệu đồng/năm, con trai chị Liên ra trường, có việc làm, gia đình thoát nghèo bền vững, cuộc sống trở nên ổn định.

Cùng ở xã Lang Môn, chị Tô Thị Bến là điển hình làm kinh tế từ chăn nuôi lợn, gia đình thu lãi hơn 100 triệu đồng/năm. Do chỉ tập trung trồng lúa, ngô, thu nhập thấp, năm 2011 gia đình chị vẫn thuộc diện hộ nghèo. Được tuyên truyền, vận động, chị vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội đầu tư nuôi lợn và nỗ lực để đạt hiệu quả, trả được vốn vay. Đến năm 2015, gia đình thoát nghèo, chị vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để phát triển chăn nuôi, san gạt mặt bằng, xây 20 ô chuồng mở rộng chăn nuôi, lúc cao điểm trong chuồng nhà chị có khoảng 100 con lợn. Nhờ chú trọng vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng dịch bệnh, chăm sóc đúng kỹ thuật, đàn lợn nái và lợn thịt của gia đình sinh trưởng, phát triển tốt, tạo thu nhập khá.

Chị Bàn Thị Viện, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Lang Môn cho biết: Phụ nữ nghèo có “ba cái thiếu” là vốn, đất và kinh nghiệm sản xuất để chuyển đổi cây trồng, vật nuôi. Để hỗ trợ chị em phát triển sản xuất, thoát nghèo, trong các buổi sinh hoạt, Hội lồng ghép, tuyên truyền, vận động chị em mạnh dạn “dám nghĩ, dám làm”, phát triển chăn nuôi nâng cao thu nhập, đồng thời hỗ trợ, tạo điều kiện cho chị em vay vốn đầu tư phát triển kinh tế.

Là đơn vị đạt được nhiều kết quả trong giúp đỡ chị em phát triển kinh tế, Hội LHPN huyện Trà Lĩnh chỉ đạo thành lập, duy trì hiệu quả nhiều tổ phụ nữ liên kết phát triển kinh tế như: mô hình phụ nữ liên kết trồng cây ăn quả tại xã Quang Hán; tổ phụ nữ liên kết sản xuất trồng gừng tại Chi hội Phụ nữ xóm Lũng Ngùa, xã Quang Trung; tổ phụ nữ liên kết sản xuất trồng dâu, nuôi tằm tại Chi hội Phụ nữ xóm Lũng Riệc, xã Quốc Toản; tổ phụ nữ trồng rau sạch ở xóm Nhòm Nhèm (Quốc Toản). Ngoài hỗ trợ chị em phát triển kinh tế, Hội LHPN huyện Trà Lĩnh thực hiện hiệu quả công tác giúp phụ nữ nghèo thoát nghèo. Năm 2018, Hội tập trung hỗ trợ chị Lô Thị Minh, xóm Đông Rìa, xã Quang Hán thoát nghèo. Đến nay, đã hỗ trợ làm nhà “Mái ấm tình thương” và một con bò sinh sản từ kênh Hội Chữ thập đỏ huyện để chị Minh chăn nuôi, nâng cao thu nhập.

Đánh giá về công tác hỗ trợ phụ nữ thoát nghèo, phát triển kinh tế, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Cao Bằng Hà Nhật Lệ cho biết: Trên cơ sở khảo sát, nắm bắt tình hình đời sống, việc làm của phụ nữ và nhu cầu của các đối tượng phụ nữ nghèo, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, các cấp hội tiến hành phân loại hộ nghèo theo từng nguyên nhân để có các giải pháp tác động phù hợp, thiết thực với từng nhóm đối tượng. Trong đó, coi trọng việc hướng dẫn hộ nghèo xây dựng kế hoạch sản xuất, chăn nuôi, sử dụng đúng mục đích vốn vay và phân công lao động hợp lý trong mỗi gia đình để giúp nhiều chị em thoát nghèo, vươn lên làm kinh tế.