Giọng ca đặc sắc của cải lương đất bắc

Khác với bạn bè cùng trang lứa, con đường đến với nghệ thuật cải lương của Thu Trang thuận lợi hơn nhiều, bởi lẽ Trang là con nhà nòi. Bố Trang là nghệ sĩ Trần Nhật Tân, từng là Phó Giám đốc Nhà hát cải lương Việt Nam, mẹ là Minh Nguyệt, diễn viên chính của nhà hát, nay đã về hưu. Cả anh trai, chị dâu của Trang cũng đều theo nghệ thuật cải lương. Khi còn ẵm ngửa, cô bé Trang đã được bế lên sân khấu. Năm tuổi, bé Trang đã được NSND Ðào Mộng Long cho làm diễn viên nhí trong vở cải lương nổi tiếng Tiền và nghĩa. Chín tuổi, Trang vào vai cô bé lai Mỹ trong vở Cô gái Phù Tang. Việc Thu Trang thi vào Khoa Diễn viên kịch hát dân tộc Trường ÐH Sân khấu Ðiện ảnh Hà Nội đều được cả nhà ủng hộ. Thế nhưng, khi quyết định gắn bó đời mình với nghệ thuật cũng là lúc Thu Trang gặp nhiều lận đận.

Sau khi ra trường, nhiều năm liền cô chỉ được giao những vai trẻ con bởi vóc dáng quá nhỏ bé, gầy gò. Ai cũng biết Trang có giọng ca đẹp, có năng lực diễn xuất, nhưng vì nhược điểm hình thể nên cô chưa có cơ hội thử sức với những nhân vật mang nội tâm phức tạp. Biết thế nhưng chẳng nề hà, vai gì Trang cũng sẵn sàng đóng miễn là được lên sân khấu, lúc thì vào vai trẻ con, khi thì vào vai bà già. Ðến năm 2003, Trang mới có cơ hội thử sức tại Cuộc thi Tài năng trẻ sân khấu toàn quốc với vai Tô Ðát Kỷ trong tiểu phẩm Khát vọng Ðát Kỷ, do tác giả - đạo diễn trẻ Trung Kiên chuyển soạn và dàn dựng riêng cho cô. Khán giả và đồng nghiệp thật sự bất ngờ về phong cách thể hiện của Trang. Từ ánh mắt, lời ca, những bước đi, dáng đứng đều được cô thể hiện tinh tế. Những điểm rơi đúng lúc cho từng câu hát, lời thoại, những tiếng nấc, tiếng gào thét tưởng như rạn vỡ rồi lại nức nở và bỏ nhỏ đến mùi mẫn khi chuyển sang đoạn bi ai. Thu Trang đã giành được giải Nhất Tài năng trẻ cho sân khấu cải lương một cách xứng đáng. Cũng từ đây, Trang được Nhà hát tín nhiệm giao vai chính trong những vở diễn gây tiếng vang, tạo nên thương hiệu cho nhà hát như: Linh khí trời Nam, Kẻ bạc tình, Cung Phi Ðiểm Bích, Bến nước Ngũ Bồ...

Không có được sắc vóc thật sự nổi bật, song điều gì khiến những vai diễn của Thu Trang đều mang màu sắc riêng? Bí quyết thật đơn giản. Khi được giao một vai diễn nào, Trang luôn đặt mình vào nhân vật, tìm hiểu cặn kẽ hồ sơ lý lịch, thời thế và hoàn cảnh của nhân vật. Nhất là với những nhân vật lịch sử Trang luôn dành nhiều thời gian để đọc lại toàn bộ sách sử cũng như lên mạng thu thập những thông tin, sự kiện và môi trường của nhân vật đó. Theo Trang, người nghệ sĩ phải biết nhìn nhận và sáng tạo nhân vật của mình chứ không phải cứ cái gì cũng nhất nhất tuân theo đạo diễn một cách máy móc. Khi đạo diễn Giang Mạnh Hà dựng Kẻ bạc tình, anh muốn Trang "đổ vọng cổ" dài giống như diễn viên cải lương miền nam trong cảnh bị chồng bỏ rơi mà vẫn phải an ủi mẹ chồng. Việc đổ vọng cổ với Trang là sở trường, nhưng Trang lại chọn cách đổ ngắn đâm ngang, chú trọng tới diễn xuất. Sự kiên quyết của cô diễn viên trẻ đã thuyết phục được đạo diễn. Sau này khi vở công diễn, chính cảnh diễn sáng tạo ấy đã khiến khán giả xúc động và là cảnh ấn tượng nhất của vở. Trang còn có một biệt tài hơn bạn diễn khác là khi cầm bất kỳ một bài ca mới hay được giao một vai mới, Trang có thể thuộc và hát được ngay. Khi được giao vai, Trang có thể nhanh chóng tìm được cách thể hiện phù hợp với nhân vật.

Vai diễn để lại nhiều ấn tượng nhất đối với Thu Trang là nhân vật Thuần Khanh, người phụ nữ thấp thoáng phía sau cuộc đời của người anh hùng Lý Thường Kiệt trong vở Trọn đời trung hiếu với Thăng Long. Một vai diễn với những diễn biến nội tâm rất phức tạp. Thu Trang đã lột tả được nỗi đau đến suy sụp của nhân vật khi nghe tin cảnh cha đẻ mất, rồi tin Ngô Tuấn (Lý Thường Kiệt) phải tịnh thân để vào cung. Giọng ca và lối diễn xuất đầy sáng tạo của Thu Trang đã góp phần làm cho vở diễn Trọn đời trung hiếu với Thăng Long giành giải cao nhất của hội diễn cũng như HCV cho cá nhân Trang.

Ðời nghệ sĩ luôn phải nay đây, mai đó, ở đoàn hát nhiều hơn ở nhà. Hai vợ chồng Thu Trang cùng làm ở một nhà hát, nhưng mỗi người một đoàn để luôn có một người ở nhà chăm sóc cậu con trai mới ba tuổi. Ðồng lương người nghệ sĩ còn quá hạn hẹp, song sàn diễn luôn có sức hấp dẫn đặc biệt khiến Thu Trang không thể dứt bỏ, dù vẫn có cơ hội để tìm công việc khác đỡ vất vả, thu nhập cao hơn. Với cô, được sống nhiều số phận nhân vật, được khán giả yêu quý là những niềm vui, nguồn động viên không gì sánh được, để nuôi dưỡng khát vọng và đam mê sáng tạo của người nghệ sĩ, từng ngày.

Hiền Lương