Giải pháp tiết kiệm của một số đơn vị cơ khí

Mở rộng khoán, phát huy nội lực

Công ty TNHH nhà nước một thành viên cơ khí Hà Nội (Tổng công ty máy và thiết bị công nghiệp, Bộ Công nghiệp), trong những năm qua đã thực hiện nhiều giải pháp tiết kiệm. Từ hình thức phân công việc làm, phân bổ thực hiện công đoạn cho các đơn vị để thực hiện các hợp đồng kinh tế, công ty chuyển sang khoán, buộc các đơn vị phải hạch toán, tiết kiệm để có lãi cho từng phần việc của mỗi một hợp đồng của công ty. Trên cơ sở đó, các đơn vị khoán công việc, chi phí đến từng người lao động. Cách làm này được cán bộ, công nhân đồng tình, hưởng ứng, nâng cao ý thức trách nhiệm, kích thích sự tìm tòi, sáng tạo, hợp lý hóa sản xuất, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả, thu nhập, bảo đảm công bằng, tự chủ hơn. Chi phí của từng đơn vị sản xuất được theo dõi, hạch toán cụ thể, dễ dàng phát hiện những bất hợp lý để có giải pháp xử lý tiết giảm kịp thời. Công ty thực hiện lắp đồng hồ nước, đồng hồ điện cho từng bộ phận để phục vụ công tác hạch toán, khoán quản. Từ năm 2000, công ty đã lắp đặt, sử dụng công tơ - điện ba giá, các công đoạn tiêu tốn nhiều điện năng như: nấu thép, nhiệt luyện chỉ hoạt động vào thời gian thấp điểm, do đó đã giảm nhiều chi phí về điện.

Theo ông Vũ Kim Tích phụ trách công tác tiết kiệm, an toàn lao động của công ty, bằng biện pháp tuyên truyền, giáo dục, thực hiện cơ chế khoán, kiểm tra, giám sát, người lao động nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác thực hành tiết kiệm và tham gia các hoạt động chống lãng phí, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Công ty đã thành lập Ban chống lãng phí, có chức năng: Xây dựng biện pháp chống lãng phí, quy chế kiểm tra, đánh giá quá trình thực hành công tác tiết kiệm, tổ chức kiểm tra theo định kỳ và đột xuất về công tác tiết kiệm, chống lãng phí trong quá trình sản xuất, kinh doanh, quản lý, sử  dụng thiết bị... Công ty có quy định cụ thể về sử dụng điện tiết kiệm ở khu vực trực tiếp sản xuất và các phòng, ban chuyên môn, cùng với cơ chế kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm. Cán bộ, công nhân của công ty đã thiết kế, chế tạo thiết bị tự động cắt kim loại theo lập trình (CNC), năng suất gấp sáu lần cắt thủ công trước đây, bảo đảm độ chính xác cao, phục vụ đắc lực việc chế tạo thiết bị thủy điện nhỏ và thiết bị cơ khí thủy công thủy điện lớn, trọng lượng hàng nghìn tấn. Việc phát huy nội lực, tự chế tạo này tiết kiệm cho công ty từ 500 đến 600 triệu đồng so với nhập khẩu thiết bị cùng loại, cùng tính năng, tác dụng, công suất. Tập thể cán bộ, công nhân cũng nghiên cứu, thiết kế, chế tạo bộ phận đo đếm điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin, thay thế thiết  bị đo đếm cơ học của máy kéo nén, nâng cao độ chuẩn xác kỹ thuật, tạo được lòng tin, thu hút khách hàng.

Công ty đổi mới 50% số thiết bị, công nghệ, trong đó nhiều bộ phận đạt 100% số thiết bị, công nghệ tiên tiến, hiện đại như: Xí nghiệp Ðúc, Xí nghiệp Cơ khí chính xác. Từ năm 1998 đến nay, công ty luôn áp dụng hệ thống quản lý tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001: 2000.

Chọn vật liệu thích hợp

Giám đốc Công ty TNHH nhà nước một thành viên cơ khí Duyên Hải (Hải Phòng) Phạm Văn Thị cho biết, đơn vị thực hành tiết kiệm nhiều yếu tố ở nhiều khâu, trong đó có khâu quan trọng là lựa chọn vật liệu. Mỗi năm, công ty sản xuất 1.000 tấn sản phẩm, phải dùng 1.500 tấn vật liệu, do đó chọn được vật liệu có kích cỡ, tiêu chuẩn thích hợp giảm bớt được tiêu hao vật liệu đầu vào, tiết kiệm rất lớn trong sản xuất. Sản phẩm của công ty có nhiều chủng loại, trong đó loại thiết bị cơ khí thủy công chiếm khối lượng lớn, năm 2006, phải chế tạo cho công trình Thủy điện A Vương: ba van cung, ba van phẳng (mỗi van nặng từ 100 đến 200 tấn), khe van (300 tấn). Ðể chế tạo, công ty phải chọn thép đúng chủng loại, tương thích với chi tiết, cấu kiện sản phẩm, sao cho phần loại bỏ trong quá trình gia công ít nhất, có thể hình dung như chọn vải để cắt quần, áo của nghề may. Công ty chọn phôi, thép tròn, thép tấm đầu vào phù hợp yêu cầu chế tạo sản phẩm, từ chối những chủng loại vật liệu không đáp ứng yêu cầu. Nhờ đó, công ty tiết kiệm, giảm được định mức tiêu hao vật tư, nguyên  liệu, riêng chế tạo thiết bị cơ khí thủy công giảm định mức từ 110% (cho phép) xuống còn 101%. Ngoài ra, công ty đầu tư, đổi mới 10 máy hàn bán tự động, bảy thiết bị tiện, cắt, phay, doa, khoan tự động (CNC), nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm tiêu hao điện năng, chi phí lao động sống. Các phân xưởng cơ khí, kết cấu kim loại, đúc của công ty có vai trò trọng yếu trong việc thực hành tiết kiệm, luôn đi đầu, làm tốt nhiệm vụ này.

Ðặc điểm của Công ty cổ phần cơ khí chế tạo Hải Phòng là có đội ngũ cán bộ, công nhân kỹ thuật trình độ khá, tự thiết kế được 50% loại sản phẩm. Phát huy ưu thế này, công ty hướng công tác tiết kiệm vào lĩnh vực thiết kế. Theo Giám đốc công ty Lê Thanh Tùng, đơn vị quan tâm, thực hiện thiết kế, chế tạo sản phẩm cùng tính năng, tác dụng, nhưng giảm tối đa về vật tư, nguyên liệu, hoặc dùng vật liệu thay thế, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, nhưng rẻ hơn, tiêu tốn vật chất ít hơn. Một cách làm khác là công ty thiết kế những sản phẩm được thị trường chấp nhận giá trị cao, nhưng sử dụng nguyên, vật liệu tương đương hoặc ít hơn so với loại sản phẩm khác. Công ty sản xuất nhiều dòng sản phẩm: máy công cụ, thiết bị công nghiệp, chi tiết, phụ tùng xe máy, linh kiện, phụ tùng máy giặt, điều hòa nhiệt độ... mỗi năm, sử dụng từ 2.000 tấn đến 2.500 tấn vật tư. Việc tiết kiệm vật tư mang lại hiệu quả lớn cho đơn vị. Cũng như các doanh nghiệp cơ khí, công ty chọn nhà cung cấp nguyên, vật liệu bảo đảm đúng chủng loại, kích cỡ phù hợp sản phẩm gia công, chế tạo, giảm thấp nhất phế liệu, tránh lãng phí. Ngoài ra, công ty còn nghiên cứu thay thế phương pháp công nghệ để tiết kiệm được vật tư như: chuyển công nghệ cắt, gọt sang công nghệ rèn, dập. Trong khâu cắt hơi, sử dụng khí a-xê-ty-len thay ô-xy và khí ga, giảm được 30% chi phí. Nhờ thực hiện những giải pháp đó, mỗi tháng Công ty cổ phần cơ khí chế tạo Hải Phòng tiết kiệm được hàng chục tấn nguyên, vật liệu, đạt hiệu quả sản xuất khá, tạo đà phát triển cho những năm tiếp theo. 

Mỗi đơn vị đều  có cách làm về thực hành tiết kiệm. Việc chống lãng phí, thực hiện tiết kiệm trong sản xuất, kinh doanh là một thước đo thuyết phục đánh giá hiện tại và tương lai phát triển của doanh nghiệp.