Cam chết do nhiều nguyên nhân
Ngày 29-8-2011, trong lúc trời mưa, triều cường dâng cao, đơn vị thi công là Công ty Cổ phần xây lắp Thái Bình Dương đang bơm cát san lấp mặt bằng tại công trường dự án TTĐLSH, thì bờ đê bị sạt lở, nước tràn vào làm ảnh hưởng hơn 2,5ha vườn cam sành của 8 hộ dân ở ấp Phú Bình.
Trước đó, ngày 14-8-11, Công ty Dầu khí Mê Công đang triển khai thi công tại Khu điều hành của TTĐLSH thì bờ đê cũng bị sạt lở, nước tràn qua làm ảnh hưởng hơn 2,1ha vườn cam sành của 6 hộ dân ở ấp Phú Xuân.
Sau khi vụ việc xảy ra, chính quyền địa phương đã tiến hành xác minh, thống kê cụ thể mức hoa màu bị thiệt hại của từng hộ. Tổng số cây bị ảnh hưởng là gần 15 nghìn cây, trong đó có hơn 3.100 cây bị chết, còn lại bị vàng lá và héo đang chết dần.
Để có cơ sở giải quyết, UBND huyện Châu Thành có công văn yêu cầu Khoa Nông nghiệp và Sinh học Ứng dụng của Trường Đại học Cần Thơ khảo sát, tìm nguyên nhân làm cho cây cam sành chết và bị vàng lá.
Sau khi tiến hành khảo sát thực tế, ngày 28-11-2011, Đoàn khảo sát của Trường Đại học Cần Thơ có công văn phúc đáp, trong đó kết luận: “Nguyên nhân gây vàng lá và chết cây cam sành của 14 hộ dân nói trên là vừa có nguyên nhân nội tại (vườn cây đang nhiễm bệnh, vừa do tác động bên ngoài (do nước bơm cát có bùn từ công trình tràn vào) làm cho mức độ biểu hiện trầm trọng hơn”.
Trên cơ sở đó, Đoàn có đề xuất mức bồi thường thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng có thể vận dụng dựa theo định mức đền bù giải tỏa (A,B,C). Cây bị chết hoàn toàn thì bồi thường 100% theo khung giá bồi thường giải tỏa của nhà nước (là 300 nghìn đồng/cây loại A. Cây bị vàng lá bồi thường 40% theo khung giá nhà nước (120 nghìn đồng/cây loại A). Tuy nhiên, chính quyền địa phương đã nhiều lần tổ chức mời đôi bên hòa giải theo hướng thỏa thuận bồi thường thiệt hại, nhưng vẫn không thành.
Nguyên nhân là do người dân đòi bồi thường quá cao, đơn vị thi công thì hỗ trợ quá thấp. Cụ thể là 8 hộ dân khu vực ấp Phú Bình yêu cầu bồi thường tổng số là 2,73 tỷ đồng, trong khi đơn vị thi công là Công ty Cổ phần xây lắp Thái Bình Dương chỉ chấp nhận hỗ trợ 30% giá trị đối với cây bị chết và héo, 15 nghìn đồng/cây bị vàng lá, tổng trị giá hơn 257 triệu đồng. Còn 6 hộ dân khu vực ấp Phú Xuân yêu cầu tổng mức bồi thường hơn 1,6 tỷ đồng, trong khi đơn vị thi công là công ty Dầu khí Mê Kông chỉ đưa ra mức hỗ trợ 25 triệu đồng cho 6 hộ dân…
Có thiệt hại thì phải bồi thường!
Vì không được giải quyết thỏa đáng, ngày 27-12-2011, nhiều hộ dân đã kéo một số cây cam sành chết đến trước cổng Khu điều hành TTĐLSH yêu cầu bồi thường, đồng thời treo cây cam chết lên bảng hiệu của Trung tâm. Ngày 29-12-2011, một số hộ còn chở hai cây dừa và 16 cây chuối con đến trồng tại bảng hiệu của Trung tâm. Thậm chí có hộ còn dùng vải trắng viết chữ làm biểu ngữ đến trước cổng Trung tâm đòi bồi thường… gây mất an ninh trật tự tại địa phương.
Thực tế, số cam sành của các hộ dân này đang ở tuổi cho thu hoạch, nên sự thiệt hại đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của họ. Việc giải quyết sớm nhằm giúp các hộ dân an tâm và tập trung chăm sóc vườn (vì kéo dài thời gian mức độ thiệt hại càng nhiều hơn), cũng như giúp chủ đầu tư dự án và doanh nghiệp sớm tiếp tục thi công công trình là điều cần thiết.
Chiều ngày 12-1-2012, tại trụ sở UBND thị trấn Mái Dầm, huyện Châu Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang Trần Công Chánh đã có buổi đối thoại trực tiếp với 14 hộ dân có cam sành bị ảnh hưởng. Tại đây, Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang bày tỏ sự cảm thông và chia sẻ trước khó khăn của những hộ dân có vườn cam sành bị ảnh hưởng. Đồng thời, nhấn mạnh rằng, đã gây thiệt hại thì phải bồi thường cho dân, trên cơ sở đã xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại thực tế của từng hộ. Theo đó, sẽ bồi thường 80% theo khung giá bồi thường giải tỏa của nhà nước qui định đối với cây bị thiệt hại hoàn toàn và 40% đối với cây bị vàng lá có thể khắc phục được. Và việc bồi thường cho dân phải được thực hiện ngay sau Tết.
Nhằm tạo điều kiện cho những hộ dân nói trên ăn Tết, Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị UBND huyện Châu Thành và các đơn vị thi công thực hiện ngay việc tạm ứng tiền cho bà con, mỗi hộ từ 5 đến 20 triệu đồng, tùy thuộc vào điều kiện khó khăn và mức thiệt hại của từng hộ. Các hộ dân tỏ ra rất đồng tình với cách giải quyết này và ra về trong tâm trạng được giải tỏa sau nhiều tháng bị “dồn nén”.