Duy trì ổn định hệ thống tiền tệ và hoạt động ngân hàng

Thị trường lãi suất trong nước dịp Tết Nguyên đán ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý: Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm biến động mạnh, lãi suất huy động tại một số ngân hàng tăng rõ rệt kèm ưu đãi, và chi phí vốn vay có xu hướng nhích lên. Diễn biến này được các chuyên gia kinh tế nhìn nhận xuất phát từ áp lực thanh khoản ngắn hạn, nhu cầu tín dụng phục hồi sau Tết và phản ứng chủ động của một số ngân hàng trong chiến lược huy động.

Trong những ngày đầu năm 2026, thị trường liên ngân hàng ghi nhận các nhịp lãi suất ngắn hạn tăng khá mạnh. Quan sát trên thị trường, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn một tuần có lúc đạt mức hai chữ số trong các phiên giao dịch trước Tết và sau Tết. Đơn cử, lãi suất qua đêm có thời điểm đã “vọt” lên mức kỷ lục gần 17%, thậm chí chạm ngưỡng 17,25% vào đỉnh điểm ngày 3/2. Nguyên nhân chính được các chuyên gia từ Hiệp hội Ngân hàng (VNBA) là do thắt chặt thanh khoản mang tính thời vụ. Nhu cầu tiền mặt trong dân cư tăng vọt trước và trong Tết, đã khiến dòng vốn nhàn rỗi rút ra, tạo áp lực lên dự trữ VND ngắn hạn trong hệ thống ngân hàng.

[Video] Nhiều ngân hàng tung ưu đãi lớn dịp vía Thần Tài

26/02/2026 14:59

Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã tăng cường sử dụng nghiệp vụ thị trường mở (OMO) để bơm thanh khoản. Tổng khối lượng trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước đưa ra trong tuần đầu tháng 2 là khoảng 229.790 tỷ đồng, trong khi lượng đáo hạn chỉ khoảng 70.639 tỷ đồng, cho thấy Ngân hàng Nhà nước bơm ròng một quy mô đáng kể (gần 160.000 tỷ đồng) nhằm ổn định thị trường tiền tệ. Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà, mục tiêu điều tiết thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước là linh hoạt và phù hợp với cân đối cung-cầu vốn VND trong ngắn hạn, nhằm duy trì ổn định trên thị trường liên ngân hàng và tránh biến động kéo dài.

Trên thị trường dân cư, ngay trong tuần làm việc đầu tiên sau Tết, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn trung và dài. Một số ngân hàng thương mại tư nhân công bố lãi suất kỳ hạn 12-24 tháng lên quanh mức 7%/năm và có nơi niêm yết tới 7,2%/năm cho các kỳ hạn dài hơn. Các gói ưu đãi cộng lãi hoặc lì xì kèm quà tặng cũng được triển khai rầm rộ nhằm thu hút dòng tiền nhàn rỗi của người dân.

Nhìn từ góc độ thị trường, cạnh tranh huy động sau Tết là hiện tượng thường xuyên xuất hiện do dòng tiền cá nhân quay lại kênh tiết kiệm sau kỳ nghỉ. Với người gửi tiền, mức lãi suất huy động hấp dẫn sau Tết là cơ hội gia tăng thu nhập từ tiết kiệm trong ngắn hạn. Tuy nhiên, theo lãnh đạo một ngân hàng thương mại cổ phần lớn, lãi suất huy động thực nhận cần được phân tích kỹ khi có các điều kiện áp dụng ưu đãi và thời hạn giữ tiền, tránh kỳ vọng sai lệch về mặt bằng lãi suất chung. “Người dân gửi tiền cần lưu ý hiệu quả thực tế của khoản tiết kiệm phải đi kèm với điều kiện rút trước hạn, quy định thưởng lãi suất và quy mô khoản tiền gửi”, vị này lưu ý thêm.

Mặt bằng lãi suất “nhích” tăng đáng kể so với giai đoạn nửa cuối năm 2025 cho thấy, ngân hàng đang chủ động huy động vốn để chuẩn bị cân đối thanh khoản và dự phòng cho nhu cầu tín dụng đầu năm. “Các ngân hàng chủ động đẩy lãi suất huy động lên để thu hút vốn, đặc biệt trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Đây là động thái chiến lược, vừa để giảm tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) vừa để duy trì dư địa vốn cho các hoạt động cho vay trong các quý tới”, chuyên gia ngân hàng Nguyễn Quang Huy nhận định.

Trong khi đó, đối với thị trường tín dụng, nhất là đối tượng vay mua nhà và vay tiêu dùng, nhiều ngân hàng cũng đã có động thái điều chỉnh tăng lãi suất, dao động lên mức 12 -14%/năm.

Theo giới chuyên gia, khi biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực và chi phí vốn đầu vào gia tăng, việc điều chỉnh lãi vay là phản ứng mang tính thị trường. Điều này phần nào tạo sức ép lên dòng tiền của người vay. Các doanh nghiệp cũng được khuyến cáo cần tính toán kỹ chi phí vốn trong kế hoạch kinh doanh năm 2026.

Mặc dù vậy, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước vẫn đang nỗ lực duy trì các gói hỗ trợ. Cụ thể, từ năm 2026, Ngân hàng Nhà nước dự kiến hỗ trợ 2% lãi suất cho vay đối với các dự án kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, giúp giảm bớt gánh nặng cho các doanh nghiệp chuyển đổi bền vững.

Chủ tịch Ngân hàng Quân đội (MB) Lưu Trung Thái nhìn nhận, về tổng thể, mặt bằng lãi suất của nền kinh tế cần được giữ ở mức hợp lý nhằm cân bằng giữa huy động vốn và kích thích đầu tư, tiêu dùng. Đồng thời, mặt bằng lãi suất cho vay cũng sẽ được duy trì hợp lý với từng ngành được ưu tiên.

Năm 2026, dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%

11/01/2026 18:46

Trên thực tế, sự phân hóa trong chính sách tín dụng đang ngày càng trở nên sắc nét. Các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao vẫn được hưởng các gói ưu đãi theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Ngược lại, những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro hoặc thâm dụng vốn lớn như bất động sản đang phải đối mặt với mức lãi suất không hề dễ chịu.

Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ Techcombank Nguyễn Anh Tuấn dự báo, chi phí huy động vốn năm nay có thể tăng khoảng 0,65% so với năm 2025. Song, mức tăng này có thể được đánh giá là phù hợp với các giai đoạn tăng trưởng mạnh của nền kinh tế Việt Nam và không gây xáo trộn lớn đến hoạt động cho vay, huy động hiện nay.

Chuyên gia kinh tế, Thạc sĩ Hồ Bá Tình cũng dự báo lãi suất năm 2026 có thể nhích lên so với năm 2025 nhằm cân bằng rủi ro, nhưng khó xảy ra kịch bản tăng sốc kéo dài.

“Trong môi trường nhiều biến động, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần thận trọng hơn với quyết định tài chính. Doanh nghiệp nếu muốn mở rộng đầu tư phải tính toán kỹ chi phí vốn thực tế trong bối cảnh lãi suất còn ở mức cao”, ông Hồ Bá Tình khuyến nghị.

Trong ngắn hạn, Công ty cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) kỳ vọng, với bối cảnh các ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất huy động nhằm cải thiện nguồn vốn đầu vào, sau quý I/2026, mức độ chênh lệch giữa tín dụng và huy động sẽ dần được bù đắp. Qua đó, áp lực lên thanh khoản hệ thống và mặt bằng lãi suất liên ngân hàng có thể giảm bớt trong khi Ngân hàng Nhà nước vẫn còn dư địa điều hành linh hoạt thông qua các công cụ thị trường mở để bảo đảm ổn định hệ thống tiền tệ và hoạt động ngân hàng.