Duy trì động lực từ sản xuất công nghiệp

Sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 10,8% so với cùng kỳ, mức tăng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay. Lực đẩy của ngành chủ yếu đến từ tín hiệu lạc quan của thị trường xuất khẩu, dòng vốn từ các dự án đầu tư mới cùng làn sóng mở rộng sản xuất mạnh mẽ của doanh nghiệp.

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đánh giá, với mức đóng góp lên tới 33,07% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế, khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt tăng trưởng GDP trong nửa đầu năm 2026.

Cơ hội và thách thức đan xen

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA), ngành điện tử đóng góp hơn 30% trong tổng kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2026 của cả nước.

Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Ủy viên Ban Chấp hành VEIA nhận định, thị trường toàn cầu tiếp tục khởi sắc trong các tháng tới nhờ mùa mua sắm cuối năm tại Hoa Kỳ, châu Âu cùng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu trên phạm vi toàn cầu. Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng cũng đang mở ra cơ hội lớn để Việt Nam đón thêm các dự án sản xuất điện tử và kế hoạch mở rộng đầu tư của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Hiện tại, nhiều doanh nghiệp trong ngành đã chốt đơn hàng đến hết quý III và một phần quý IV. Đồng thời, các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của Samsung, Apple, LG,... cũng đang duy trì công suất sản xuất ở mức cao. Dựa trên những tín hiệu tích cực này, VEIA dự báo kim ngạch xuất khẩu điện tử năm 2026 sẽ tăng trưởng từ 15-20% so với năm 2025.

Với ngành thép, sự phục hồi cũng lan tỏa rõ nét trên toàn chuỗi giá trị. Đáng chú ý, sản lượng thép thô tháng 5 đã cán mốc 2,6 triệu tấn (tăng 27,2% so với cùng kỳ), ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong tốp 10 quốc gia sản xuất thép lớn nhất thế giới. Lũy kế 6 tháng, tổng sản lượng thép ước đạt gần 15 triệu tấn, tăng hơn 21% so với cùng kỳ.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) Đinh Quốc Thái cảnh báo, ngành thép không nên chủ quan trước những “cơn gió ngược” trong nửa cuối năm. Đó là “bóng đen” của tình trạng dư thừa công suất toàn cầu, sự bủa vây của các rào cản bảo hộ thương mại và nhất là sức ép tuân thủ các tiêu chuẩn giảm phát thải carbon khắt khe trong bối cảnh ngành vẫn phụ thuộc một phần nguồn nguyên liệu nhập khẩu như quặng sắt hay thép phế liệu.

Để hỗ trợ ngành thép tăng tốc mạnh mẽ trong giai đoạn tới, VSA nhấn mạnh hai nhiệm vụ trọng tâm: bảo vệ thị trường nội địa trước làn sóng thép giá rẻ nhập khẩu và đẩy nhanh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số nhằm đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường; mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu chất lượng cao, giảm thiểu các rào cản thương mại.

Đồng thời, VSA kiến nghị Nhà nước xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư, thúc đẩy sản xuất trong nước và bảo vệ ngành thép theo hướng phù hợp, lâu dài; sớm hoàn thiện quy định quản lý chất lượng thép nhập khẩu, tăng cường các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm hạn chế cạnh tranh không lành mạnh cũng như hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó hiệu quả với các vụ việc phòng vệ thương mại.

Trụ cột tăng trưởng

Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao song song với ổn định kinh tế vĩ mô, yếu tố quyết định là nâng cao năng lực cung ứng của nền kinh tế thông qua đầu tư vào hạ tầng, phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng năng suất lao động. Khi năng lực sản xuất được mở rộng, sự gia tăng của tiêu dùng và đầu tư sẽ tạo ra tăng trưởng thực chất thay vì gây áp lực lạm phát.

[Infographic] Sản xuất công nghiệp bốn tháng đầu năm 2026: Tiếp đà tăng trưởng tích cực

03/05/2026 15:17

Bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng (Cục Thống kê) cho rằng, sản xuất công nghiệp vẫn là trụ cột tăng trưởng kinh tế 6 tháng cuối năm. Theo đó, mức tăng mạnh của nhập khẩu máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu trong nửa đầu năm cho thấy doanh nghiệp đang tích cực mở rộng sản xuất và tích lũy đầu vào, tạo tiền đề gia tăng sản lượng và xuất khẩu thời gian tới. Mặt khác, nhờ đơn hàng xuất khẩu cải thiện và khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) sản xuất ổn định, nhiều ngành như: Điện tử, ô-tô, cơ khí và vật liệu xây dựng được kỳ vọng sẽ duy trì đà tăng tích cực.

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, từ nay đến cuối năm, Bộ Công thương sẽ tập trung thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ cũng như các ngành công nghệ cao; phối hợp các địa phương đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghiệp, năng lượng có khả năng đưa vào vận hành ngay trong năm 2026. Bên cạnh đó, sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngoài ra, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn FDI toàn cầu đang mở ra cơ hội để Việt Nam củng cố vị thế trên bản đồ sản xuất thế giới. Nhờ nền tảng chính trị ổn định, vị trí địa kinh tế thuận lợi cùng mạng lưới các Hiệp định thương mại tự do (FTA), Việt Nam đang trở thành điểm đến ưu tiên của các dự án đầu tư chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ, điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và sản xuất thông minh.

Vì vậy, để nắm bắt cơ hội, các chuyên gia khuyến nghị cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa khu vực doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, hướng tới nâng cao giá trị gia tăng nội địa.