Dùng điện vào giờ thấp điểm có lợi

Hỏi: Thưa ông, việc thay đổi cách tính giá điện mới có phải nhằm tăng giá điện?

Trả lời: Mục tiêu của chúng tôi là bảo đảm giá điện bán cho nhà đầu tư nước ngoài đầu tư, sản xuất kinh doanh ở Việt Nam ngang bằng giá bán cho DN Việt Nam. Như vậy, nhà đầu tư nước ngoài và người nước ngoài tại Việt Nam được giảm 6% đến xấp xỉ 16% (tương đương 400 tỷ đồng). Cách điều chỉnh này cải thiện môi trường đầu tư của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh hàng hoá.

Hỏi: Cơ chế tính giá này thế nào, thưa ông?

Trả lời: Với giá điện khu vực nông thôn, giá điện kinh doanh  hiện vẫn giữ nguyên. Còn với giá điện sinh hoạt thì thay đổi về cơ chế tính giá. Việc thay đổi đó làm tăng hay giảm giá điện còn tuỳ thuộc thực tế sử dụng của khách hàng mới kết luận được. Biểu giá điện theo cách tính mới gồm ba mức: Mức 1, dành cho những hộ sử dụng 300 “số” trở xuống. Chúng tôi thống kê được có 92% số hộ sử dụng lượng điện ở mức này. Còn toàn bộ các hộ sử dụng điện ở khu vực nông thôn đang sử dụng theo cơ chế giá điện nông thôn không có thống kê, thì giá bán điện không thay đổi.

Mức 2 dành cho những hộ sử dụng hơn 300 “số”. Tuy nhiên, trong mức thứ 2 này, chúng tôi cũng đưa thêm phương thức tính mới (tính theo giờ: giờ cao, thấp điểm và bình thường), nghĩa là với hộ sử dụng hơn 300 số thì có thể lựa chọn hai hình thức sử dụng: 1-Dùng theo biểu giá bậc thang (lũy tiến). Theo hình thức này thì cách tính đã nói rõ trong quyết định mới của Chính phủ; 2- Dùng theo giờ cao, thấp điểm thì người dân sử dụng 1 “số” hay 1000 “số” đều  chung một mức giá. Giờ cao điểm là 18h-22h; giờ thấp điểm từ 22 giờ đến 5 giờ; giờ bình thường: 5h đến 18 giờ chiều.

Hỏi: Cơ chế tính giá điện theo giờ cao, thấp điểm có lợi cho người sử dụng và Nhà nước thế nào?

Trả lời: Khi người dân sử dụng điện theo giờ cao, thấp điểm sẽ có lợi cho chính họ và cho cả xã hội. Thí dụ, người dân dùng điện chạy điều hòa nhiệt độ vào giờ thấp điểm chỉ phải chịu mức giá 750 đồng/kwh thì chính họ được lợi nhiều hơn so với sử dụng điện vào giờ cao điểm và cơ chế tăng giá điện lũy tiến. Nhà nước được lợi là: Biểu đồ phụ tải của ngành điện được cân bằng, lợi về kỹ thuật, hệ thống và giảm tổn hao điện năng trong truyền tải điện. Ngành điện không phải sử dụng các loại nhiên liệu giá thành cao đẩy giá điện lên.

Hỏi: Vì sao không áp dụng cách tính lũy tiến với những hộ sử dụng hơn 300 “số” với hệ số luỹ tiến cao hơn mà lại áp dụng cách tính giá cao với số điện từ 300 “số” trở lên?

Trả lời: Đúng là có nhiều ý kiến chung quanh vấn đề này. Có người nói tính thế vẫn còn thấp. Tôi phải nhắc lại là quan điểm của chúng tôi là bù giá phải bù đúng đối tượng. Các hộ sử dụng từ 300 “số” trở lên thường có thu nhập khá. Nếu vẫn duy trì mức trợ giá 100 “số” đầu thì mức trợ giá quá lớn. Chỉ duy trì mức trợ giá đó với người có thu nhập trung bình và thấp. Nếu người sử dụng thiết bị điện bình thường thì không thể vượt quá 300 “số”, còn những người sử dụng nhiều thiết bị “nặng” (điều hoà nhiệt độ, lò sưởi…) mới vượt quá 300 số. Bù giá cho đối tượng sử dụng hơn 300 “số” thì sẽ tạo áp lực tăng giá điện sản xuất. Nếu thế, hàng hoá cũng giảm sức cạnh tranh. 

Hỏi: Nhưng nếu có mục tiêu điều tiết thu nhập thông qua giá điện thì sẽ trùng lặp với chính sách thuế thu nhập cá nhân đã được ban hành, thưa ông?

Trả lời: Thuế thu nhập cao điều tiết trực tiếp mức thu nhập. Còn những người sử dụng 300-400 “số” đều chỉ là mức giá mà Nhà nước không bù giá điện thôi. Trường hợp sử dụng 600-700 “số” mới áp dụng mức giá điều tiết.

Hỏi: Người sử dụng dùng 300 số trở lên muốn lắp công tơ tính giờ cao, thấp điểm thì mua ở đâu, có bị ép giá do lợi dụng cơ chế thay đổi này không?

Trả lời: Chúng tôi vừa có hướng dẫn về việc này. Cụ thể: những người sử dụng 300 số trở lên muốn dùng đồng hồ đo theo giờ thì ngành điện có trách nhiệm lắp đặt. Giá lắp đặt mỗi đồng hồ là 680.000 đồng, hộ mua điện phải trả. Còn tiền mua đồng hồ (một triệu đồng/chiếc) thì ngành điện phải chịu, theo quy định của Nhà nước.

Hỏi: Người tiêu dùng muốn tiết kiệm điện nhưng chưa thể theo dõi được tốc độ tăng của số điện ở chính đồng hồ của mình. Vậy Bộ Công nghiệp có chỉ đạo gì về việc này?

Trả lời: Hiện đặt đồng hồ ở nơi người sử dụng có thể xem được là hơi khó. Tuy nhiên, trong Luật Điện lực quy định, đồng hồ phải được đặt trong phạm vi kiểm soát của người sử dụng điện (đến 1-7-2005 mới thực hiện). Để người tiêu dùng theo dõi được số điện, chúng tôi đã chỉ đạo ngành Điện quy định rõ giờ, ngày kiểm tra, thông báo số điện cho dân. Nếu không thực hiện đúng do khách quan thì phải tính quy đổi phù hợp để bảo đảm cho người mua điện không bị thiệt thòi.