Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đáp ứng yêu cầu của thực tiễn

Tham dự hội nghị có các đồng chí lãnh đạo Ban Tuyên giáo T.Ư, các đồng chí trong BCH Ðảng bộ, Công đoàn, Hội Cựu chiến binh, Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh, Liên chi Hội Nhà báo và toàn thể cán bộ, đảng viên, chuyên viên Ban Tuyên giáo T.Ư.

Ðể việc góp ý kiến bảo đảm chất lượng, trước đó, ngày 4-3, Ban Tuyên giáo T.Ư đã ban hành Kế hoạch số 149-KH/BTGTW hướng dẫn việc tổ chức lấy ý kiến.

 Phát biểu ý kiến khai mạc hội nghị, đồng chí Bùi Thế Ðức, Phó Trưởng ban, Phó Bí thư Ðảng ủy cơ quan Ban Tuyên giáo T.Ư đã nêu rõ mục đích của hội nghị nhằm phát huy quyền làm chủ, huy động trí tuệ, tâm huyết của cán bộ, đảng viên Ban Tuyên giáo T.Ư đối với việc xây dựng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992; nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên Ban Tuyên giáo T.Ư đối với việc sửa đổi và thi hành Hiến pháp.

 Nhiều ý kiến tập trung góp ý sâu về những nội dung trong toàn bộ Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Các ý kiến khẳng định vai trò lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội; khẳng định tính đúng đắn của Ðiều 4 Hiến pháp như Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992; khẳng định vai trò lãnh đạo của Ðảng đối với Quân đội nhân dân Việt Nam thể hiện rõ và đầy đủ bản chất, trách nhiệm chính trị của lực lượng vũ trang nhân dân nói chung, Quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng; khẳng định sở hữu toàn dân về đất đai, nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước theo đường lối, quan điểm của Ðảng được khẳng định trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011)...

 Ban tổ chức Hội nghị tiếp thu và tổng hợp đầy đủ các ý kiến tại hội nghị chuyển đến Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp.

 * Ngày 11-3, Ðoàn công tác Ban Chỉ đạo Trung ương do đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc, kiểm tra công tác tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

 Theo báo cáo của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, tính đến ngày 10-3, tỉnh đã tổ chức gần 2.600 hội nghị lấy ý kiến đóng góp vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 với hơn 144 nghìn người tham gia, thu gần 17 nghìn lượt ý kiến. Việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, trên tinh thần tập hợp khách quan, trung thực và đầy đủ ý kiến đóng góp của tất cả các tầng lớp nhân dân trên địa bàn tỉnh.

 Phát biểu ý kiến tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao và biểu dương tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã tổ chức tốt việc lấy ý kiến đóng góp của nhân dân, với những cách làm hay, phù hợp từng địa bàn dân cư, từng đối tượng. Mặc dù triển khai trong thời gian ngắn, thời gian nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, nhưng tỉnh đã có nhiều cố gắng, bảo đảm đúng tiến độ Trung ương đề ra. Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, với 1,1 triệu dân thì tỷ lệ các ý kiến thu được vừa qua là chưa tương xứng. Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cần đa dạng hóa hơn nữa các hình thức lấy ý kiến đóng góp. Cần tập trung lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, những đối tượng am hiểu pháp luật... Phó Thủ tướng cũng lưu ý, việc lấy ý kiến đóng góp vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (Dự thảo) còn tiếp tục đến 30-9-2013, do đó thời gian tới, tỉnh cần quan tâm hơn tới công tác tuyên truyền về bản Dự thảo tới người dân, bởi bên cạnh việc lấy ý kiến đóng góp, thì việc nâng cao nhận thức, giúp người dân hiểu sâu hơn về Hiến pháp và hệ thống pháp luật cũng là một nhiệm vụ hết sức quan trọng.

 Tại buổi làm việc, đại diện các cơ quan chức năng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã báo cáo một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện, đồng thời các thành viên trong Ðoàn cũng trực tiếp hướng dẫn, trả lời những khúc mắc của địa phương đang gặp phải nhằm triển khai việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu được thực hiện tốt hơn trong thời gian tới.

* Cùng ngày, tại Hà Nội, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội (QH) tổ chức phiên họp toàn thể lần thứ chín góp ý kiến vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Ðồng chí Uông Chu Lưu, Ủy viên T.Ư Ðảng, Phó Chủ tịch QH, Phó Chủ tịch Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 dự.

 Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Pháp luật của QH đã đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến các nội dung cơ bản của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 như chế độ chính trị; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường; bảo vệ Tổ quốc; bộ máy Nhà nước.

 Phần lớn ý kiến cho rằng, các nội dung của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã thể hiện, phát huy tính dân chủ và các quyền của nhân dân, đồng thời thể chế hóa Cương lĩnh và các văn kiện Ðại hội Ðảng để nhân dân thật sự là chủ thể quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã thể hiện tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc; tư tưởng tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Nhiều ý kiến đánh giá, Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (Dự thảo) đã kế thừa những giá trị khoa học về nội dung và kỹ thuật lập hiến của các bản Hiến pháp trước đây, cũng như tiếp thu những thành tựu, kinh nghiệm xây dựng Hiến pháp của các nước trên thế giới. Dự thảo đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn và định hướng phát triển đất nước hiện nay cũng như lâu dài, giải quyết được cơ bản những vấn đề vướng mắc, bất cập, tồn tại của thực tiễn đặt ra trong quá trình tổng kết việc thi hành Hiến pháp năm 1992. Nội dung của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 phù hợp hệ thống pháp luật quốc tế, đáp ứng yêu cầu hội nhập; thể hiện rõ quan điểm tôn trọng quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

 Ðề cập các nội dung liên quan đến chế độ chính trị quy định tại Chương I của Dự thảo, nhiều ý kiến cho rằng, quy định "Quyền lực Nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp" (Ðiều 2) là phù hợp và bảo đảm nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền để các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp thực thi có hiệu lực, hiệu quả chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình theo Hiến pháp. Một số đại biểu đề nghị, Dự thảo cần nghiên cứu, bổ sung các phương thức để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, thông qua Quốc hội, HÐND và thông qua các cơ quan khác của Nhà nước (Ðiều 6).

 Về các quy định liên quan quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân quy định tại Chương II của Dự thảo, nhiều ý kiến cho rằng, các quy định trong Chương II đã khẳng định giá trị, vai trò quan trọng của quyền con người, quyền công dân trong Hiến pháp. Tuy nhiên, các đại biểu cũng đề nghị các quy định trong Chương II cần được thể hiện cụ thể hơn, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện.

 Góp ý về các nội dung liên quan Hội đồng Hiến pháp, các đại biểu tán thành với các quy định tại Chương X của Dự thảo. Một số đại biểu đề nghị, cần nghiên cứu, giao đầy đủ quyền lực để Hội đồng Hiến pháp phán quyết độc lập đối với những văn bản quy phạm pháp luật có nội dung vi phạm Hiến pháp.

* Tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức Tọa đàm góp ý hoàn thiện các quy định trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

 Tại buổi tọa đàm, các đại biểu tập trung góp ý đối với các nội dung liên quan đến Hội đồng Hiến pháp quy định tại Chương X của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Ða số ý kiến phát biểu tán thành với quy định: Hội đồng Hiến pháp là cơ quan do Quốc hội thành lập, gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viên (Khoản 1, Ðiều 120). Ðồng thời, tán thành với quy định: Hội đồng Hiến pháp kiểm tra tính hợp hiến của các văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội, Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án Nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành; kiến nghị Quốc hội xem xét lại văn bản quy phạm pháp luật của mình khi phát hiện có vi phạm Hiến pháp; yêu cầu Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án Nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật của mình hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ văn bản vi phạm Hiến pháp; kiểm tra tính hợp hiến của điều ước quốc tế được ký kết nhân danh Nhà nước trước khi trình Quốc hội, Chủ tịch nước phê chuẩn (Khoản 2, Ðiều 120).

 Các đại biểu cho rằng, việc thành lập Hội đồng Hiến pháp là phù hợp tình hình thực tiễn và là đòi hỏi chính đáng trong quá trình phát triển, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tuy nhiên, một số đại biểu đề nghị cần tách các quy định liên quan đến Hội đồng Hiến pháp thành một chương riêng, nhằm thể hiện tầm quan trọng của cơ quan này và xác định những nội dung cơ bản về địa vị pháp lý, chức năng, thẩm quyền, cơ cấu tổ chức, trật tự hình thành một cách cụ thể hơn. Ðồng thời, tăng cường tính pháp lý và vai trò của Hội đồng Hiến pháp để các quyết định của Hội đồng Hiến pháp có hiệu lực pháp lý bắt buộc và không thể bị khiếu nại. Các nội dung bị Hội đồng Hiến pháp tuyên bố trái với Hiến pháp không thể được công bố hoặc đem ra thi hành.

 Các đại biểu cũng tán thành với quy định về "Tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của Hội đồng Hiến pháp và số lượng, nhiệm kỳ của thành viên Hội đồng Hiến pháp do luật định" (Khoản 3, Ðiều 120). Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị cần có tiêu chí đánh giá cụ thể trong việc tuyển chọn các thành viên Hội đồng Hiến pháp. Ðồng thời đề nghị, số lượng thành viên Hội đồng Hiến pháp nên giới hạn không quá 15 người và là số lẻ, tạo thuận lợi trong việc biểu quyết.

* Tại Hà Nội, Tổng cục VII (Bộ Công an) tổ chức Hội thảo khoa học Góp ý kiến vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Tại cuộc hội thảo, các đại biểu tập trung phân tích và làm rõ một số vấn đề lớn được quy định trong bản Dự thảo liên quan đến chế độ chính trị, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, các quy định liên quan vai trò, vị trí và trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

 Ðề cập vai trò, vị trí của Ðảng quy định trong Dự thảo Hiến pháp năm 1992, các ý kiến phát biểu tiếp tục khẳng định và làm rõ hơn vị trí, vai trò, trách nhiệm lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội. Về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân (Chương II), các ý kiến phát biểu tán thành với các quy định liên quan vấn đề nhân quyền và cơ chế bảo đảm thực thi nhân quyền được quy định trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Một số đại biểu đề nghị, cần bổ sung thêm các quyền cơ bản và quy định cụ thể trường hợp nào thì hạn chế các quyền cơ bản của công dân, nhằm tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực thi.

 Góp ý các quy định về bảo vệ Tổ quốc (Chương IV), các đại biểu đã bổ sung và làm rõ hơn vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội; tích cực chủ động hội nhập quốc tế. Nhiều đại biểu đề nghị, cần bổ sung và làm rõ thêm các Ðiều 72, Ðiều 73 trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, để có cơ sở vững chắc xây dựng lực lượng Công an nhân dân đúng với tầm vóc và nhiệm vụ, yêu cầu chính trị đặt ra.

* Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Yên tổ chức Hội nghị cán bộ lãnh đạo khối Ðảng góp ý kiến về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Ðồng chí Ðào Tấn Lộc, Ủy viên T.Ư Ðảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Ðại biểu Quốc hội tỉnh chủ trì hội nghị.

 Tại hội nghị, trên cơ sở đã góp ý từ cấp cơ sở, các đại biểu cơ bản nhất trí với những nội dung Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (Dự thảo), đồng thời đóng góp ý kiến cụ thể cho một số Chương, Ðiều của Dự thảo.

 Cụ thể, các ý kiến bày tỏ sự thống nhất trong việc khẳng định vai trò lãnh đạo của Ðảng và khẳng định lực lượng vũ trang phải tuyệt đối trung thành với Ðảng Cộng sản Việt Nam. Ở phần lời nói đầu ở khổ thứ hai, dòng thứ hai có cụm từ "nhân dân ta" tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, đầy gian khổ, hy sinh, làm Cách mạng Tháng Tám thành công. Nên thay cụm từ "nhân dân Việt Nam" cho thống nhất. Tại Khoản 4, Ðiều 64, có đại biểu đề nghị thêm cụm từ "nghiêm cấm hành vi hoạt động văn hóa thông tin, để xuyên tạc lịch sử dân tộc". Tại Ðiều 76, Khoản 3: Dự thảo quy định "Trong trường hợp đặc biệt, nếu được ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành thì Quốc hội quyết định rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của mình theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Việc kéo dài nhiệm kỳ của một khóa Quốc hội không được quá mười hai tháng, trừ trường hợp chiến tranh". Các đại biểu góp ý, Dự thảo quy định kéo dài không quá 12 tháng, vậy nên có thêm vế rút ngắn thời gian là bao nhiêu...

* Tại Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tổ chức Hội nghị góp ý vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Nhiều ý kiến góp ý tập trung nội dung quyền tự do kinh doanh. Có ý kiến nhận xét, Ðiều 54 Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 là bước đột phá quan trọng, bảo đảm sự cạnh tranh bình đẳng của các thành phần kinh tế và đề xuất bổ sung nội dung nhằm khẳng định kinh tế tư nhân là bộ phận chủ lực của nền kinh tế. Ðối với Ðiều 34, Ðiều 55 và Ðiều 56 trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, các đại biểu cho rằng, đó là những nội dung mới rất quan trọng, tạo thuận lợi cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh làng nghề hoạt động. Tuy nhiên, một số đại biểu kiến nghị, cần xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân công chức không thực hiện đúng các quy định này. Về Ðiều 31, các đại biểu cho rằng, đó là những quy định cần thiết, đồng thời kiến nghị bổ sung nội dung: Tòa án độc lập trong xét xử, chỉ tuân theo Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng, hợp pháp của các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Tại hội nghị, các đại biểu còn đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm vào các nội dung như: quyền con người, quyền công dân, quyền sở hữu, vai trò của các tổ chức xã hội, v.v.