Đổi mới hệ thống trường trung học chuyên nghiệp để tạo sức hút

* Ông cho rằng học sinh (HS) sẽ vào hệ THCN ngày một tăng?

- Đến hết chiều 28-7, chúng tôi mới tổng hợp từ 29/74 đơn vị thi đợt 1 thì thấy tỷ lệ HS đến thi là 67%, tức là cao. Tôi khẳng định HS vào học giáo dục chuyên nghiệp sẽ tăng. Tốc độ tăng đến đâu thì vẫn là một dấu hỏi vì kỳ thi còn đang diễn ra. Mặt khác, số HS THCN thi đỗ vào các trường cao đẳng, đại học cũng khá nhiều (90% HS các trường cao đẳng). Nghĩa là đâu phải HS không thiết tha vào học THCN. Xu hướng phát triển THCN là tất yếu.

* Từ khi Bộ GD-ĐT ban hành chương trình khung hệ THCN, tất cả các trường đều đã xây dựng được chương trình giảng dạy mới?

- Hiện nay, một số ngành đã ban hành chương trình khung ngành của mình. Từ năm 2003, Bộ Y tế không chỉ xây dựng chương trình khung ngành cho tất cả các ngành đào tạo mà còn ban hành cả những ngành dự kiến đào tạo trong tương lai. Bộ Văn hóa - Thông tin cũng không chỉ đã ban hành được những ngành trung cấp mà còn làm luôn chương trình của cao đẳng và đại học ở hầu hết các ngành, cả ngành rất phức tạp như âm nhạc cũng đã xây dựng được. 

Bộ Giao thông vận tải thì mới làm được chương trình khung của một số ngành trong lĩnh vực giao thông biển, còn các ngành như đường sông thì chưa làm được. Bộ Bưu chính - Viễn thông, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Xây dựng thì rải rác có ban hành một số ngành nhưng chưa tổng thể. Bộ Thương mại ban hành được ba ngành, Bộ Tài chính đã ban hành chương trình dạy kế toán thống nhất trong toàn quốc. Bộ GD-ĐT đã thỏa thuận xong với Tổng cục Du lịch ban hành nốt tám chương trình đào tạo của ngành du lịch. Những bộ ngành tập trung nhiều ngành nhất là Bộ Công nghiệp và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì lại chưa có sự thỏa thuận với Bộ GD-ĐT để ban hành chương trình các ngành cho các trường trực thuộc mà mới chỉ rải rác ở một số ngành.

* Cơ sở vật chất của các trường hiện có tương ứng với chương trình mới?

- Về mặt thiết bị thì chưa yên tâm được. Những trường được hưởng dự án, những trường năng động, tích cực thì thuận lợi hơn. Thí dụ như tất cả các trường trung học điện được vay vốn của ADB (theo chiến lược của ngành điện) nên cơ sở vật chất, trang thiết bị rất tốt. Bốn trường du lịch được dự án Luxemburg tài trợ trang thiết bị cũng rất tốt... Nhưng còn rất nhiều trường, đặc biệt là các trường của địa phương, không được đầu tư trang thiết bị nên còn rất khó khăn.

* Ở cương vị Vụ trưởng Giáo dục chuyên nghiệp, ông có thấy việc sáp nhập Vụ với Tổng cục Dạy nghề thành một đầu mối đào tạo là cần thiết hay không? 

- Theo tôi, một sự chỉ đạo tập trung bao giờ cũng tốt. Nhất là khi giữa dạy nghề và THCN về bản chất không khác gì nhau. Tổng cục Dạy nghề chỉ chú ý đến dạy tay nghề, còn THCN dạy ở các trình độ khác nhau, đòi hỏi không chỉ tay nghề vững vàng mà lý thuyết cũng phải hiểu biết. Cá nhân tôi thì chưa bao giờ ủng hộ quan điểm tách nó ra cả. Đứng về mặt lâu dài, quan điểm này theo tôi không nên duy trì. Sẽ rất dở nếu không coi dạy nghề là một bộ phận của giáo dục. Không nên hiểu dạy nghề mộc mạc là dạy công nhân, đào tạo sơ cấp mà nên hiểu dạy nghề là dạy nhiều trình độ khác nhau. Như ở Đài Loan, họ coi giáo dục nghề nghiệp là khái niệm bao gồm cả trên đại học.

- Xin cám ơn ông!