Đọc thơ Hải Như để “tin ở con người”

Chương trình có sự tham gia của hai diễn giả, đại diện hai phương diện tiếp cận tác phẩm. Con trai của nhà thơ Hải Như, kiến trúc sư Vũ Kỳ Hạnh chia sẻ về bối cảnh sáng tác, quá trình hình thành tập thơ cũng như tình cảm và sự trăn trở của tác giả khi viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh từ không gian gia đình.

Bên cạnh đó, Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Lài, Giảng viên Trường đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, trao đổi dưới góc nhìn nghiên cứu và giảng dạy cũng như ý nghĩa của việc tiếp cận di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với thế hệ trẻ hiện nay.

Buổi giao lưu mở đầu thật lắng đọng khi kiến trúc sư Vũ Kỳ Hạnh trình bày tác phẩm Ngõ hẻm của cha mình. Những câu thơ giản dị nhưng giàu cảm xúc đã cho những người yêu thơ có mặt cảm nhận được sự bình dị nhưng vô cùng vĩ đại của Bác: “Vào ngõ hẻm ô-tô không vào được/Anh muốn đưa em thăm ngõ hẻm này/Ngõ chỉ đủ một người đi lọt/Bác chúng mình, em ạ, mới vào đây…/Chiều buổi ấy, một chiều năm sắp hết/Ngõ mưa lầy-chúng ta ngại lấm chân/Bác nghìn việc không ai ngờ Bác đến/Chợt ngẩng nhìn bỗng thấy Bác trong sân!”.

Khai mạc Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026

15/02/2026 20:11

Diễn giả Nguyễn Thị Thu Lài cho biết, sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh xem đất nước Việt Nam là nhà, là gia đình của mình, con cháu của Người là các thanh niên Việt Nam, nên cứ mỗi người thanh niên hy sinh là Bác thấy mình như mất đi một phần cơ thể. Chính vì vậy, mỗi lần Tết đến xuân về Bác lại tìm đến các gia đình nghèo nhất, khó khăn nhất, những gia đình lao động chân tay để thăm và động viên họ.

“Vì thế, bài thơ Ngõ hẻm được mở đầu chương trình trong thời điểm cả nước bước vào mùa xuân mới để mọi người thấy được tấm lòng, niềm yêu sâu sắc của Bác dành cho đồng bào của mình”, Giảng viên Nguyễn Thị Thu Lài phân tích.

Ngõ hẻm là một trong 39 bài thơ được chọn in trong tập thơ “Hồ Chí Minh - Người tin ở con người” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phát hành vào cuối năm 2024 và vừa mới được tái bản.

Tập thơ được đánh giá là một ấn phẩm có giá trị trong công tác tuyên truyền, giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đối với cán bộ, đảng viên và nhân dân. Tác phẩm góp phần làm phong phú thêm phương thức tiếp cận và học tập di sản tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua hình thức văn học.

Chia sẻ tại buổi giao lưu, kiến trúc sư Vũ Kỳ Hạnh cho biết, khi trả lời trên Báo Nhân Dân, nhà thơ Hải Như cho rằng ông không làm công việc báo chí, không làm nhà chép sử, ông muốn trả lại văn học cho văn học. Viết về Người, nhà thơ Hải Như muốn người đọc rút ra bài học và liên hệ với mình để tự vấn lương tâm, soi vào Người để hoàn thiện chính mình. Với nhà thơ Hải Như, bên cạnh những mảng sáng tác về đất nước, con người, tình yêu, đề tài Hồ Chí Minh với ông là vô tận khi thấy lòng mình còn rung động.

Giảng viên Nguyễn Thị Thu Lài cho biết thêm, nhà thơ Hải Như viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh theo cách riêng của ông, mỗi bài thơ là một trăn trở, và nhân cách về bài học làm người thông qua hình tượng văn học Hồ Chí Minh.

Qua các bài thơ, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện lên với những phẩm chất cao đẹp và tư tưởng lớn lao, nhưng được khắc họa qua những chi tiết giản dị, đời thường-nơi sự vĩ đại được thể hiện bằng chiều sâu nhân cách.

“Cách khóc, cách vui buồn, cách yêu hay trăn trở của Hải Như với Bác Hồ là cách yêu rất phản biện. Vì nhà thơ rất kính yêu Bác Hồ nên nhà thơ luôn tìm được những giá trị của Người bằng việc tự đặt câu hỏi cho chính mình. Và một điểm đặc biệt nữa đó là khi đọc thơ Hải Như, người đọc rất dễ hình dung ra được chính nhà thơ đã làm được điều đó, đã học theo Bác thì mới có thể viết ra những vần thơ như vậy. Chính nhà thơ Hải Như đang nói lên tiếng lòng của mình”, cô Nguyễn Thị Thu Lài phân tích thêm.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật từng cho rằng, bên cạnh việc học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thông qua các công trình nghiên cứu và tác phẩm của Người, việc tiếp cận qua các sáng tác văn học, đặc biệt là thơ ca, mở ra một con đường cảm thụ giàu sức lan tỏa.

Những vần thơ dễ nhớ, dễ cảm có khả năng lưu giữ lâu dài trong tâm trí bạn đọc, tạo nên sự thẩm thấu tự nhiên và bền bỉ. Ông nhận định, tập thơ “Hồ Chí Minh - Người tin ở con người” đã khắc họa hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa giản dị, gần gũi, vừa toát lên chiều sâu tư tưởng và nhân cách lớn lao. Từ những chi tiết nhỏ của đời sống, người đọc có thể cảm nhận rõ nét một con người suốt đời vì dân tộc, vì nhân loại.

Với những giá trị đó, tác phẩm đã đạt Giải B Giải thưởng sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đợt II, giai đoạn 2021-2025.

Việc tổ chức chương trình giao lưu vào dịp Tết cổ truyền tại Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ là hoạt động giới thiệu sách, mà còn là một không gian văn hóa để công chúng lắng lại sau một năm nhiều tất bật. Chương trình góp phần tạo nên một không gian văn hóa có chiều sâu, khơi gợi sự suy ngẫm về niềm tin vào con người - giá trị cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh và cũng là thông điệp xuyên suốt của tập thơ.