Nguyên nhân vụ Giám đốc Afiex Bửu Huy bị câu lưu tại Bỉ

Doanh nghiệp Việt Nam đã ghi sai nhãn hàng hóa

Chủ Nhật, ngày 09/07/2006 - 04:30

Ngày 6-7, Cơ quan điều tra, Bộ Công an đã có một số kết quả xác minh ban đầu về vụ việc ông Bửu Huy, Giám đốc Công ty xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm An Giang (Afiex) bị câu lưu tại Bỉ theo lệnh của tòa án quận Bắc Florida, Mỹ.

Nguyên nhân của vụ việc chính là do doanh nghiệp Việt Nam đã ghi sai nhãn hàng hóa. Thực chất, không chỉ có Afiex An Giang mà còn có tới chín công ty khác đã dán nhãn hàng thủy sản xuất khẩu sang Mỹ sai với chủng loại hàng.

Cáo trạng của tòa án quận Bắc Florida, Mỹ

Theo cáo trạng của Tòa án quận Bắc Florida thì Danny D.Nguyen (Việt kiều) là người điều hành hai công ty Panhandle Tranding Inc (PTI) và Panhandle Seafood Inc (PSI) đã liên hệ, sắp xếp với các nhà cung ứng hải sản từ Việt Nam để làm các nhãn mác cá da trơn một cách gian dối.

Cụ thể, từ năm 2002, PSI đã nhập hơn 200 tấn cá tra thì có tới 150 tấn được ghi là cá mú. Năm 2003, PSI và PTI nhập gần 500 tấn cá tra thì có 350 tấn được ghi là cá mú. Năm 2004, PTI nhập 500 tấn cá basa thì 200 tấn được ghi là cá mú và 300 tấn được ghi là cá channa. Năm 2005, PTI nhập 150 tấn cá basa thì 100 tấn được ghi là cá mú và 50 tấn ghi là cá channa.

Bốn công ty ở Việt Nam đã đồng ý làm theo đề nghị của Danny D. Nguyen là Afiex (An Giang) do Bửu Huy làm đại diện, Mekongfish (Cần Thơ), Cafatex (Cần Thơ) và Coseafex (Trà Vinh).

Cáo trạng dẫn chứng 52 bức thư điện tử giữa Nguyễn và các doanh nghiệp Việt Nam bàn bạc làm giả nhãn mác cá tra và cá basa. Cáo trạng nêu: các bị cáo đã chủ tâm buôn lậu, lén lút đưa vào Mỹ các mặt hàng cá da trơn để trốn thuế chống bán phá giá được áp dụng cho loài cá này. Sắc luật thuế chống phá giá cho cá tra và cá basa nhập từ Việt Nam có hiệu lực từ ngày 31-1-2003. Cá channa, cá mú không phải chịu thuế chống phá giá

Quan điểm của Hiệp hội chế biến xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP)

Các lô hàng Afiex xuất sang Mỹ các năm 2002- 2003 đều nhập vào Mỹ trước ngày 27-1-2003 (ngày sắc thuế chống phá áp dụng cho cá tra, cá basa có hiệu lực) nên các lô hàng này không thuộc diện chịu thuế chống phá giá. Vì vậy, kể cả việc ghi nhãn không chính xác thì cũng không vì mục đích trốn đánh thuế. Phía Mỹ đã hình sự hóa các vi phạm về ghi nhãn hàng hóa.

Các doanh nghiệp Việt Nam thừa nhận lỗi

Theo kết quả xác minh từ cơ quan chức năng Việt Nam, từ ngày 4-7-2001 đến 16-12-2002, Công ty Afiex An Giang do ông Bửu Huy là đại diện ký 14 hợp đồng xuất khẩu thủy sản cho Công ty PSI do Bùi Nguyễn và Danny Nguyễn (cháu của Bùi Nguyễn) là các Việt kiều Mỹ làm đại diện. Số hàng Afiex An Giang giao cho PSI gồm 27 container cá tra và cá basa, cá lóc bông fi-lê đông lạnh với số lượng 445 tấn trị giá 1,4 triệu USD, trong đó có 21 container ghi đúng nhãn mác và chủng loại hàng là cá tra hoặc cá basa fi-lê.

Riêng sáu container Afiex An Giang sử dụng tên thương mại là Grouper (cá mú). Trong sáu container sử dụng sai tên này có năm container thực chất là cá tra với số lượng 83 tấn, trị giá 297 nghìn USD. một container thực chất là cá lóc bông với số lượng 14 tấn trị giá 50.000 USD nhưng ngoài bao bì lại ghi là cá mú.

Công ty Afiex An Giang thừa nhận việc làm sai của mình và trình bày: do sợ bị hồi tố áp thuế bán phá giá nên Bùi Nguyễn và Danny Nguyễn đã bàn bạc với Afiex An Giang thay đổi tên chủng loại cá và nhãn mác bao bì.

Ngoài bốn doanh nghiệp Việt Nam là Afiex An Giang, Mekonimex, Cafatex (Cần Thơ), Coseafex (Trà Vinh) bị tòa án Mỹ buộc tội, cơ quan chức năng còn xác minh được chín doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam khác có hành vi khai báo gian dối chủng loại hàng hóa trong việc xuất khẩu cá da trơn như Công ty Afiex An Giang đã làm.

Báo cáo của Tổng cục Cảnh sát cũng nêu ra những vấn đề mà ngành thủy sản cũng như các cơ quan liên quan cần lưu ý: "Việc thay đổi tên chủng loại cá và nhãn mác bao bì từ cá tra, cá basa sang cá mú và các loại cá khác của các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam là hành vi khai báo gian dối, vi phạm pháp luật Việt Nam cũng như pháp luật quốc tế. Vì vậy, trong quá trình hội nhập WTO, nếu các doanh nghiệp Việt Nam chỉ vì lợi ích trước mắt, không tuân thủ pháp luật trong nước cũng như pháp luật quốc tế sẽ xảy ra tình trạng tương tự làm mất uy tín của Việt Nam trên thị trường thế giới.

Đặc biệt, việc làm sai của bốn doanh nghiệp Việt Nam lại được một số cơ quan có thẩm quyền Việt Nam ủng hộ thể hiện ở việc cấp chứng chỉ C/O (xuất xứ hàng hóa), chứng chỉ C/H (vệ sinh an toàn thực phẩm, sức khỏe) cho cả những lô hàng ghi sai tên gọi, nhãn mác, bao bì sẽ dẫn đến các nước nhập khẩu hiểu lầm việc làm ăn gian dối này được sự đồng tình của Nhà nước Việt Nam. Từ đó họ sẽ có biện pháp trừng phạt đối với hàng xuất khẩu thủy sản của nước ta".