Doanh nghiệp “đội lốt” hợp tác xã sẽ phải giải thể hoặc chuyển đổi

Tại cuộc tọa đàm về dự thảo Luật HTX sửa đổi do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức chiều 5-6 tại Hà Nội, Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho rằng, HTX hoạt động mang bản chất DN chính là một trong những nguyên nhân bóp méo chính sách ưu đãi của Chính phủ dành cho các HTX, làm cho những chính sách này không đến được với người nông dân, những đối tượng yếu thế trong xã hội.

Dự thảo Luật HTX sửa đổi khẳng định, HTX có bản chất khác với DN. HTX hoạt động không phải lấy lợi nhuận làm mục tiêu chủ yếu mà nhằm mục tiêu cao nhất là đem lại phần lớn lợi ích cho thành viên, từ đó giúp thành viên tối đa hoá lợi nhuận, nâng cao sức cạnh tranh đối với hoạt động kinh tế hoặc tăng thu nhập, tạo việc làm, cải thiện đời sống cho chính mình…

Theo Thứ trưởng Đăng Huy Đông, với những HTX “trá hình”, khi Luật HTX sửa đổi được ban hành sẽ phải đối mặt với nguy cơ giải thể hoặc chuyển đổi hình thức thành DN, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Điều này không đáng lo ngại bởi đây cũng là cách thức làm lành mạnh hoá nền kinh tế, để những chính sách hỗ trợ của Nhà nước đến đúng đối tượng, đúng địa chỉ.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên đó là do Luật HTX năm 2003 quy định khá lỏng lẻo, không có quy định ràng buộc giao dịch kinh tế giữa HTX và các xã viên. Phó Vụ trưởng Họp tác xã (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Phạm Thị Thanh Hà cho biết, để định hướng HTX hoạt động đúng bản chất, tránh lách luật để thụ hưởng chính sách của Nhà nước dành cho HTX như tình trạng hiện nay, dự thảo Luật HTX lần này sửa đổi, bổ sung quy định về phân phối thu nhập của HTX theo hướng: sau khi thực hiện nghĩa vụ thuế, trích lập các quỹ, phần thu nhập còn lại theo nguyên tắc chung được phân phối cho thành viên chủ yếu theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vu của HTX; mức và hình thức phân phối cụ thể do điều lệ HTX quy định.

Kết quả khảo sát thực tế các HTX cho thấy, phần lớn lợi nhuận sau thuế của HTX đều được chia cho xã viên theo vốn góp, ít chia lãi theo mức độ sử dụng dịch vụ của HTX. Vì vậy, việc phân phối thu nhập theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của HTX nhằm bảo đảm việc phân phối thu nhập đúng theo bản chất tổ chức HTX, tránh trường hợp lợi dụng luật, thành lập HTX nhưng thực chất là DN để thu hưởng chính sách dành riêng cho HTX.