Chị Nguyễn Thị Ngoan, 46 tuổi, ở Cầu Giấy cho biết: “Tôi trước đây có từng mua rau an toàn nhưng sau đó thấy giá thành cao và thấy rau ở cửa hàng cũng không khác gì ngoài chợ bán nên vẫn tiếp tục mua rau ngoài chợ”.
Chị Ngô Tú Lan, 40 tuổi, ở Hà Nội cũng chia sẻ: “Khi sản phẩm rau an toàn mới xuất hiện trên thị trường cách đây khoảng năm năm thì tôi có tham khảo và sử dụng thường xuyên vì muốn gia đình luôn được ăn đồ bảo đảm sức khỏe, nhưng sau đó, thấy trên báo và truyền hình có đưa lên tin tức những cửa hàng rau sạch và siêu thị bị bắt tận tay trà trộn các loại rau không rõ nguồn gốc từ các chợ đầu mối vào khiến tôi rất lo lắng về các sản phẩm trong những cửa hàng rau an toàn vì không biết chính xác được có đúng nó bảo đảm về chất lượng hay không”.
Trong khi, người tiêu dùng còn chưa hiểu hoàn toàn về các sản phẩm rau an toàn, thì các phương tiện thông tin đại chúng liên tiếp phát hiện những sự việc mang tính tiêu cực của một số ít “con sâu là rầu nồi canh”, không những gây hoang mang cho người tiêu dùng, mà còn ảnh hưởng không nhỏ đến những nông dân, cơ sở làm ăn chân chính, bởi sản phẩm làm ra mà không tiêu thụ được.
Chị Dương Thúy Quyên, chủ cửa hàng rau an toàn Lusy, Hà Nội cho biết: “Là một người đầu tư vào thực phẩm sạch từ những ngày đầu, tôi nhận thấy vấn đề khó khăn nhất đối với rau an toàn hiện nay không hoàn toàn là giá thành, mà đó là về lòng tin của khách hàng”.
Theo ghi nhận của phóng viên, rau an toàn tiêu chuẩn Vietgap và rau hữu cơ có giá cao gấp rưỡi đến gấp đôi so với thị trường. Nhưng để bảo đảm sức khỏe của bản thân và gia đình thì rất nhiều người sẵn sàng mua các sản phẩm rau an toàn đủ tiêu chuẩn.
Chị Quyên cũng cho biết: “Trước đây, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội có hỗ trợ cho các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng rau an toàn mỗi cửa hàng một khoản chi phí nhất định khoảng hai triệu đồng mỗi cửa hàng. Tuy nhiên, dự án đó cũng chỉ kéo dài ba năm và đến thời điểm hiện tại đã dừng lại hoàn toàn”. Đó cũng là một trong những khó khăn mà các doanh nghiệp đang phải đối mặt là thiếu sự hỗ trợ từ phía Nhà nước. Người tiêu dùng hiện tại đang cần được củng cố lòng tin và nhà nước cũng đang khuyến khích các sản phẩm sạch trên thị trường, thế nhưng dự án hỗ trợ lại không được trường kỳ mà chỉ gói gọn ở hỗ trợ ban đầu.
Trong hoàn cảnh doanh nghiệp còn đang loay hoay trong việc đầu ra của sản phẩm thì cùng với đó người nông dân cũng phải chịu sự tổn thất, khi mà trồng các sản phẩm rau an toàn cần rất nhiều tiêu chuẩn thì sản lượng tiêu thụ lại không cao.
Người tiêu dùng hiện nay đang cần hiểu rõ hơn về rau an toàn. Ông Nguyễn Xuân Hồng – Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật cho biết: “Đối với rau quả chỉ cần không vượt quá dư lượng tối đa cho phép là an toàn. Mức dư lượng tối đa cho phép là lượng tối đa một loại thuốc bảo vệ thực vật được chấp nhận cho phép tồn tại trong nông sản, thực phẩm mà không gây độc hại cho người, vì vậy có thể nói là tuyệt đối an toàn”
Rau tiêu chuẩn Vietgap được các Chi cục bảo vệ thực vật khuyến khích bởi quy trình đạt đủ tiêu chuẩn, không chỉ kiểm tra về đầu cuối mà còn được kiểm tra nghiêm ngặt về quá trình. Để được cấp chứng nhân là rau Vietgap thì người sản xuất phải tham gia quá trình đào tạo và có sự hỗ trợ từ Sở nông nghiệp địa phương, có chuyên gia kỹ thuật về thực hành cùng. Từ khi chọn đất trồng rau cho đến khi rau được xuất ra cửa hàng để bán đều được giám sát. Sau đó những cửa hàng bán thực phẩm an toàn sẽ được cấp giấy chứng nhận và trên mỗi sản phẩm đều có dán tem nơi sản xuất.
Bàn về hướng xây dựng lòng tin đối với rau an toàn, ông Nguyễn Xuân Hồng cho biết thêm: “Chúng tôi đang đề xuất là sắp tới sẽ tập trung vào đầu tư hỗ trợ cho vấn đề tiêu thụ, tức là đầu tư vào các doanh nghiệp. Nếu như có những chính sách đầu tư hỗ trợ cho họ để họ cung ứng và sản xuất các sản phẩm an toàn thì sẽ tạo ra được thị trường và tạo ra động lực để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư sản xuất rau quả theo tiêu chuẩn cao Vietgap”. Ông Hồng cũng cho biết, hiện nay chúng ta rất khuyến khích Vietgap thậm chí là có hẳn nghị định chính phủ để khuyến khích thực hành nông nghiệp tốt.
Cục bảo vệ thực vật hiện nay cũng đã đưa ra danh sách những cửa hàng đạt tiêu chuẩn rau an toàn. Vì vậy, khách hàng hoàn toàn có thể tin tưởng và sử dụng các sản phẩm rau quả sạch. Đối với thị trường thực phẩm an toàn hiện nay có thể nói là giá thành cao hơn so với ngoài chợ nhưng so với việc bảo đảm sức khỏe cho bản thân và gia đình thì đó lại không phải cái giá quá đắt. Nếu như khách hàng sử dụng nhiều và coi thực phẩm sạch như điều thiết yếu cho bữa ăn hàng ngày thì giá cả thị trường sẽ giảm xuống bởi lúc này rau quả sạch không còn là sản phẩm xa xỉ.
Thực tế năm 2015, xuất khẩu rau quả của Việt Nam đã đạt xấp xỉ hai tỷ USD, nhiều loại rau quả đã vượt qua những quy chuẩn khắt khe nhất để thâm nhập những thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên đối với thị trường trong nước, ngành rau quả cần nỗ lực nhiều hơn mới mong chiếm được lòng tin của người tiêu dùng.
Ông Nguyễn Xuân Hồng cho rằng, các cơ quan chức năng có thẩm quyền cũng cần đẩy mạnh xử lý vi phạm triệt để những cửa hàng bán rau không rõ nguồn gốc mà lại gắn mác rau quả thực phẩm sạch, tránh những “con sâu làm rầu nồi canh” trên thị trường rau an toàn.
Vị chuyên gia về thực vật này cũng không quên đưa ra những lời khuyên đối với người tiêu dùng nên sử dụng rau quả đúng mùa, chọn mua đúng những cửa xác định rõ nguồn gốc xuất xứ, bởi những cửa hàng này thường xuyên được các cơ quan chức năng kiểm tra.
