Đất nước 60 năm qua một triển lãm

Sau nhiều ngày mở cửa, Triển lãm "Việt Nam 60 năm thành tựu kinh tế - xã hội" đã thu hút hàng nghìn lượt người đến xem, trong đó có khá đông học sinh, sinh viên.

Nguyễn Mai Liên, sinh viên Trường cao đẳng Sư pham Hà Nội, đang miệt mài ghi chép tại gian trưng bày của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết: "Em thấy triển lãm rất hay, hấp dẫn. Qua triển lãm, chúng em có  thể hiểu được những thành tựu phát triển của đất nước trong mọi ngành, mọi lĩnh vực. Tại đây, em cũng thu thập được khá nhiều thông tin, số liệu bổ ích, phục vụ việc học tập của mình".

Có thể nói, đây là triển lãm có quy mô lớn nhất từ trước tới nay, quy tụ tới 27 bộ, ngành trung ương và hai địa phương lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh tham gia. Tại triển lãm, mỗi bộ, ngành, địa phương đều có cách trưng bày khác nhau, nhưng đều chung mục đích nhằm làm nổi bật những thành tựu, tiềm năng và cơ hội phát triển của ngành hoặc đơn vị mình.

Thông qua những hình ảnh, pa-nô, áp-phích, tư liệu, biểu đồ... giới thiệu, trưng bày tại triển lãm, hình ảnh Việt Nam, một nền kinh tế năng động trong khu vực, một đất nước hòa bình, một điểm đến an toàn hấp dẫn khách du lịch cũng như các nhà đầu tư... hiện lên trong con mắt người xem.

Biểu đồ về Thành tựu kinh tế - xã hội qua 20 năm đổi mới (1986 - 2005) phản ánh sinh động sự tăng trưởng vượt bậc về kinh tế của nước ta thời kỳ đổi mới. Nếu như năm 1986, tổng sản phẩm trong nước (GDP) chỉ đạt 24,43 nghìn tỷ đồng thì năm 2005, GDP ước đạt 391,81 nghìn tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch rõ rệt trong những năm qua. Năm 1986, cơ cấu nông - lâm - ngư nghiệp chiếm tới 38,1%, công nghiệp và xây dựng chiếm 28,9%, dịch vụ chiếm 33% thì đến năm 2005, tỷ trọng ngành công nghiệp và xây dựng, dịch vụ tăng lên mạnh mẽ, với tỷ lệ tương ứng là 41% và 38,5%. Trong khi tỷ trọng ngành nông, lâm, ngư nghiệp giảm xuống còn 20,5%. Những con số ấn tượng này cho thấy Việt Nam đang nỗ lực thoát khỏi một nền kinh tế thuần nông, phấn đấu vươn lên trở thành nước công nghiệp.

Khu vực trưng bày, giới thiệu của ngành công nghiệp được bố trí ở vị trí trung tâm của nhà A1. Những thành tựu của ngành công nghiệp trong 20 năm đổi mới, nhất là trong năm năm qua, được thể hiện nổi bật, sinh động qua cách trình bày các pa-nô, áp-phích, bảng biểu, hiện vật và sử dụng thiết bị nghe, nhìn điện tử. Nhiều người, nhất là giới trí thức, sinh viên, doanh nghiệp đến tham quan khu triển lãm với những thông tin tại đây, so sánh, nhìn lại 20 năm trước, thấy rõ ngành công nghiệp có những bước tiến lớn. Nếu nhìn về thời điểm Nhà nước công nông ra đời, cách đây 60 năm, thì ngành công nghiệp đã có những bước tiến dài, vượt bậc.

Ần tượng trưng bày rõ nét, hoành tráng, là thành tựu của các ngành: Dầu khí, điện lực, than, thép, cơ khí, hóa chất, dệt-may. Các chỉ tiêu, con số, so sánh, nói lên sự phát triển mạnh mẽ và vai trò quan trọng của các ngành này trong sự tăng trưởng, phát triển chung của nền kinh tế. Cùng với sự đổi mới của đất nước, ngành công nghiệp đã đổi mới, hội nhập tích cực, từ chỗ chưa có dầu, khí, nay khai thác hàng chục triệu tấn dầu quy đổi/năm, đạt kim ngạch xuất khẩu hàng tỷ USD/năm, góp phần quan trọng trong nguồn thu ngân sách, ổn định tài chính quốc gia.

Triển lãm cho thấy ngành công nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ trong vận hội, thách thức, tiến trình đổi mới; hình thành mô hình, cơ chế thích hợp; phát huy lợi thế, nội lực, tăng tốc, rút ngắn khoảng cách chênh lệch với các nước, trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển của đất nước. 

Những thành tựu nổi bật của ngành xây dựng tại triển lãm luôn gắn liền với những sự kiện trong lịch sử giải phóng dân tộc và xây dựng CNXH của đất nước 60 năm qua. Đặc biệt, trong giai đoạn CNH, HĐH đất nước, ngành xây dựng đã có những bước tiến đáng kể theo hướng hiện đại, cả trong lĩnh vực xây dựng công trình, vật liệu xây dựng, kiến trúc và quy hoạch, phát triển đô thị  và nhà ở... Nhiều dây chuyền công nghệ có quy mô sản xuất lớn, hiện đại đạt trình độ cao trong khu vực và trên thế giới, như xi-măng, gạch ceramic, granit nhân tạo, kính xây dựng, sứ vệ sinh,.. đã được đầu tư đồng bộ, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu. Nhiều thương hiệu đã có chỗ đứng và tạo được uy tín trên thị trường quốc tế.

Hoạt động xây dựng của các doanh nghiệp thuộc Bộ Xây dựng đã có sự thay đổi về chất. Từ chỗ làm "thuê" là chính, các doanh nghiệp đã tiếp cận nhanh công nghệ xây dựng mới, trang bị thêm nhiều thiết bị hiện đại, từng bước đáp ứng được việc quản lý, tư vấn, thiết kế, thi công nhiều công trình quy mô lớn, hiện đại.

"Giao thông vận tải là mạch máu của tổ chức. Giao thông tốt thì mọi việc đều dễ dàng. Giao thông xấu thì các việc đình trệ". Đó là Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với  ngành giao thông vận tải trong những ngày đầu thành lập. Nhớ lời Bác dạy, trong suốt 60 năm qua, trong chiến tranh cũng như trong hòa bình, giao thông vận tải luôn đi trước một bước để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế quốc dân.

Tại triển lãm, người xem một lần nữa được thấy những cố gắng vượt bậc của những thế hệ cán bộ, công nhân ngành giao thông vận tải trong việc bảo đảm mạch máu giao thông của đất nước luôn thông suốt. Đến nay, về đường bộ, ngành giao thông đã cơ bản hoàn thành việc nâng cấp toàn tuyến trục dọc "xương sống" của đất nước là quốc lộ 1A từ Lạng Sơn đến Cần Thơ. Cùng với trục dọc này, một trục dọc thứ hai cũng đã hình thành, đó là đường Hồ Chí Minh đã hoàn tất giai đoạn 1 (đoạn từ Hòa Lạc đến Ngọc Hồi), kết nối hơn 100 tuyến đường ngang, trong đó có trục hành lang Đông-Tây, nối liền quốc lộ 1A ở phía đông, gắn với hệ thống cảng biển nước sâu dọc bờ biển miền trung, hệ thống các sân bay trên cao nguyên,... hình thành một mạng lưới giao thông hoàn chỉnh từ bắc vào nam và liên thông với các nước láng giềng. Các cảng hàng không trên khắp cả nước đều được nâng cấp. Chất lượng cũng như phương tiện vận tải hàng không ngày càng được cải thiện, đổi mới. Đến nay, hàng không Việt Nam đã có các đường bay trực tiếp đến 22 điểm trong nước và 35 điểm quốc tế, với nhiều máy bay hiện đại như Boeing B767, B777,...

Tại khu triển lãm ngoài trời, người xem còn được thấy những sản phẩm cơ khí giao thông vận tải, đó là những chiếc ô-tô chở khách 80 chỗ, 36 chỗ với nhiều kiểu dáng phong phú mang thương hiệu Việt Nam. Trong đó có nhiều sản phẩm xe buýt của Vinamotor và tàu thủy của Vinashin đã được xuất khẩu, đánh dấu một bước phát triển quan trọng và có ý nghĩa của ngành công nghiệp cơ khí giao thông nói riêng và ngành công nghiệp Việt Nam nói chung.

Đến với triển lãm, mỗi bộ, ngành, địa phương đều cố gắng thể hiện rõ nét nhất những thành tựu riêng của từng ngành, từng lĩnh vực, đóng góp vào thành tựu chung của đất nước, làm nên hình ảnh một đất nước Việt Nam đang đi lên. Không chỉ phản ánh những bước phát triển về kinh tế của đất nước, triển lãm còn tập trung giới thiệu những thành tựu về chính trị, xã hội.

Hơn 300 ảnh, tư liệu có chọn lọc cùng gần 80 hiện vật liên quan hoạt động của ngành ngoại giao suốt 60 năm qua tại gian trưng bày của Bộ Ngoại giao đã giúp người xem thấy một cách hệ thống và đầy đủ hơn về quá trình phát triển cũng như những đóng góp to lớn của ngành trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những hình ảnh tư liệu về Hội nghị ASEM-5, Hội nghị thượng đỉnh các nước ASEAN IV, các đoàn lãnh đạo cao cấp của các nước tới thăm Việt Nam, tư liệu về những mốc tiêu biểu trong quan hệ của Việt Nam với các nước, trong đó có quá trình tạo dựng khuôn khổ quan hệ hợp tác ổn định lâu dài với Trung Quốc, Nga, Mỹ, EU, Nhật Bản... đã nêu bật tinh thần "Việt Nam sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế".

Phục vụ phát triển kinh tế đất nước, trong những năm qua, hoạt động tích cực của ngành ngoại giao đã góp phần mở rộng thị trường cho hàng hóa và lao động Việt Nam, thu hút đầu tư và viện trợ của các nước, thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế...

Những thành tựu về xã hội được thể hiện rõ nhất tại gian trưng bày của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Những số liệu, biểu đồ... cho thấy giai đoạn năm năm 2001-2005, cả nước đã tạo việc làm mới cho 7,5 triệu người; xuất khẩu lao động hơn 294,8 nghìn người; tỷ trọng lao động ngành nông nghiệp còn 56%; tỷ lệ thất nghiệp thành thị còn khoảng 5,4%... Phát triển kinh tế luôn gắn với mục tiêu thực hiện công bằng xã hội, tạo cơ hội cho mọi người, nhất là người nghèo, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 16% năm 2001 xuống dưới 7% năm 2005. Việt Nam trở thành quốc gia được cộng đồng quốc tế đánh giá là nước có tốc độ giảm nghèo nhanh nhất. Phong trào toàn dân chăm sóc người có công được đẩy mạnh thực hiện trên cả nước. Năm năm qua, ngành đã thực hiện các chính sách ưu đãi đối với hơn tám triệu người có công, 85% số xã, phường được công nhận làm tốt công tác chăm sóc người có công, hơn 90% số hộ gia đình chính sách có mức sống bằng hoặc cao hơn mức trung bình của dân cư nơi cư trú...

Gian trưng bày của Bộ Y tế gồm 10 phần chính, tập trung giới thiệu một số thành tựu, hoạt động trong lĩnh vực y tế dự phòng, khám chữa bệnh, hợp tác quốc tế, trang thiết bị y tế, dược... Năm 2000 nước ta đã thanh toán được bệnh bại liệt và năm 2003, nước ta khống chế thành công dịch SARS. Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân được đẩy mạnh thực hiện. Tỷ lệ tử vong của trẻ em dưới một tuổi năm 1986 giảm từ 53,4% xuống còn 18% năm 2005, số lượng bác sĩ tăng từ 3,2 bác sĩ/một vạn dân năm 1986 lên sáu bác sĩ/một vạn dân năm 2005...

Ngành giáo dục và đào tạo cũng có những bước phát triển rõ nét. Nhiều thiết bị học tập, giảng dạy, mô hình thí nghiệm, đồ chơi giáo dục... tại gian trưng bày của Bộ Giáo dục và Đào tạo thu hút được sự quan tâm của người xem, nhất là đối tượng học sinh, sinh viên. Năm học 2001-2002, cả nước chỉ có 974.119 sinh viên, học sinh chuyên nghiệp thì năm học 2004-2005, con số này đã lên tới 1.319.754 sinh viên, học sinh. Đến nay cả nước có 38 tiến sĩ khoa học, 8.252 tiến sĩ và 40.747 thạc sĩ. Rõ ràng trình độ dân trí trên cả nước đang được nâng lên đáng kể. Việc phổ cập giáo dục, xóa nạn mù chữ đang được toàn ngành tích cực thực hiện.

Gian trưng bày của Bộ Văn hóa - Thông tin hấp dẫn người xem bởi cách thiết kế mạng đậm tính dân tộc. Nhiều di sản văn hóa thế giới, di sản thiên nhiên thế giới của Việt Nam như Cố đô Huế, quần thể di tích Mỹ Sơn, Khu phố cổ Hội An, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vịnh Hạ Long... được giới thiệu tới đông đảo công chúng. Ngoài ra, với một số hình ảnh và hiện vật minh họa, gian trưng bày cũng giới thiệu một cách khái quát các lĩnh vực hoạt động quản lý nhà nước về văn hóa - thông tin như xuất bản, báo chí, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh... Báo Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam là bốn cơ quan báo chí được lựa chọn tham gia triển lãm lần này.

Phát huy thế mạnh tuyên truyền sâu rộng, các cơ quan báo chí đã đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc cũng như công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước. Không ngừng đổi mới về nội dung, hình thức,  làm tốt nhiệm vụ cung cấp thông tin, tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân; làm tốt chức năng giáo dục, nâng cao dân trí; tăng cường thông tin đối ngoại... là những mục tiêu lớn mà các cơ quan báo chí luôn phấn đấu thực hiện.

Bên cạnh những hình ảnh, pa-nô, áp-phích..., nhiều mô hình, hiện vật trưng bày tại triển lãm đã thu hút sự chú ý của không ít người xem. Say sưa ngắm mô hình quy hoạch tổng thể thành phố Hà Nội đến năm 2020 tại gian trưng bày của thành phố Hà Nội, bác Nguyễn Văn Tung, cán bộ hưu trí quận Thanh Xuân, Hà Nội cho biết: với mô hình này, tôi có thể dễ dàng hình dung được diện mạo của thủ đô vào năm 2020. Chắc chắn tới năm đó, Hà Nội sẽ trở thành một trong những thành phố hiện đại ở khu vực.

Ngoài khu vực trưng bày của các bộ, ngành, địa phương, triển lãm bố trí khu trưng bày chính với chủ đề "Việt Nam - 60 năm xây dựng và phát triển" tại chính giữa nhà A1. Được thiết kế thoáng, hoành tráng với không gian mở chung quanh, khu trưng bày đã gây ấn tượng với  khách tham quan khi bước chân vào triển lãm. Những tấm ảnh về Mít-tinh phát động khởi nghĩa giành chính quyền do Mặt trận Việt Minh tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội ngày 19-8-1945, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2-9-1945, rồi hình ảnh Lá cờ quyết chiến quyết thắng của Quân đội Nhân dân Việt Nam tung bay trên nắp hầm tướng De Castrie năm 1954, Xe tăng quân giải phóng đánh chiếm Dinh Độc lập ngày 30-4-1975... đã tái hiện những mốc son lịch sử của đất nước trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Trong con mắt khách tham quan triển lãm, Việt Nam thật sự trở thành quốc gia được cả thế giới khâm phục với lịch sử đấu tranh anh dũng, kiên cường vì độc lập, tự do của dân tộc. Lâm Hoàng Anh (Việt kiều Pháp) không giấu nổi xúc động bày tỏ cảm nghĩ của anh khi tham quan triển lãm này: "Tôi rất vui mừng được về thăm đất nước vào đúng thời gian diễn ra Triển lãm "Việt Nam 60 năm thành tựu kinh tế - xã hội". Có nhiều hình ảnh, tư liệu tại triển lãm này lần đầu  tôi được xem. Tôi chưa có dịp đi nhiều nơi ở Việt Nam, nhưng qua những nội dung trưng bày tại đây, tôi thật sự ấn tượng trước những đổi thay trên quê hương mình trong nhiều năm qua. Tôi nghĩ, những người bạn của tôi ở Pháp nếu sang Việt Nam vào dịp này, chắc chắn sẽ không thể bỏ qua cơ hội tới thăm triển lãm".