Da giày chọn chất lượng để cạnh tranh

Ông Vũ Văn Minh, Tổng giám đốc Vina-Giày cho biết, sẽ có 250-300 doanh nghiệp (DN) tham dự Hội chợ sản phẩm và thời trang da giày (SLS) lần 3 do Hội Da giày TP Hồ Chí Minh phối hợp với Sở Thương mại Thành phố tổ chức từ 29-6 đến 3-7-2005 tại Nhà thi đấu Quân khu 7.

Theo ông Minh, hiện da giày là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 3 của Việt Nam (sau dầu thô và dệt may) với lượng xuất khẩu 450 triệu đôi/năm, đạt kim ngạch 2,7 tỷ USD (năm 2004), đứng thứ tư thế giới. Tuy nhiên, giá trị gia tăng của ngành da giày không cao do đặc thù sản xuất là gia công lại cho các hãng của nước ngoài, mang thương hiệu nước ngoài. Lượng giày dép của Việt Nam sản xuất chỉ chiếm khoảng 20% tổng lượng xuất khẩu.

Hiện nay, 80% doanh nghiệp (DN) da giày xuất khẩu có đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại, nhưng mẫu mã nghèo nàn, ngoại trừ Công ty Giày Thái Bình có xây dựng đội ngũ thiết kế riêng, còn hầu hết các DN Việt Nam đều sử dụng mẫu mã sao chép của nước ngoài hoặc nhận gia công với nguyên phụ liệu nhập ngoại. Đơn giản vì 20% lợi nhuận DN thu được là từ gia công, trong khi nếu đầu tư cho khâu thiết kế, mỗi sản phẩm chỉ thu thêm 2-5% giá gia công trên tổng giá thành, nên nhiều DN chưa "mặn mà" lắm với việc tự đầu tư thiết kế, mà vẫn thích làm gia công thu lợi nhuận nhanh hơn. Về lâu dài, đây là hướng đi không bền vững, vì chỉ cần đối thủ cạnh tranh hạ chi phí gia công (như trường hợp của Trung Quốc) sẽ khiến sức cạnh tranh của da giày của Việt Nam giảm mạnh.

Ngoài ra, đầu tư cho thiết kế không chỉ đơn thuần là sáng tác mẫu mã theo ý thích của DN hay nhà thiết kế, mà nguyên tắc cơ bản là phải thương mại hóa được mẫu thiết kế. Nói cách khác, yếu tố đòi hỏi tiên quyết của thiết kế giày dép là phải nắm được xu hướng của ngành, định hướng trào lưu và hình thành sản phẩm phù hợp với nhu cầu của thị trường và người tiêu dùng. Đây là rào cản lớn đối với đội ngũ thiết kế da giày Việt Nam vốn rất trẻ và trình độ non nớt.

Mặt khác, công tác xúc tiến, quảng bá chưa mang lại hiệu quả, đặc biệt là việc xúc tiến, xây dựng thương hiệu chưa thành công. Đó là nguyên nhân vì sao xuất khẩu đứng thứ tư thế giới, nhưng giày dép Việt Nam hầu như không được thị trường thế giới biết đến. Ngay ở trong nước, giày Việt Nam cũng chưa chiếm lĩnh được thị trường, phải cạnh tranh gay gắt với hàng ngoại nhập, đặc biệt là Trung Quốc.

Theo ông Minh, trong giai đoạn hiện nay, Hiệp hội Da giày TP Hồ Chí Minh quyết định chọn chất lượng làm nhân tố chính trong cạnh tranh, trong đó chú trọng khâu thiết kế nhằm tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm, vì thực tế cho thấy, da giày Việt Nam không thể cạnh tranh nổi về giá với đối thủ Trung Quốc.

Hội chợ thời trang da giày sẽ là hoạt động xúc tiến bền vững được tổ chức hằng năm, là "điểm rơi" các chương trình thiết kế dòng sản phẩm thời trang da giày phù hợp theo xu hướng của thế giới. Do vậy, tiêu chí của Hội chợ năm nay là "Làm cho người Việt hiểu rõ hơn về da giày Việt Nam, làm cho thế giới biết rõ hơn về sản phẩm da giày Việt Nam".

Cũng theo ông Minh, nếu như hai kỳ hội chợ trước, Hội Da giày tự tổ chức và thu hút 40-50 DN tham gia, năm nay được sự tài trợ của UBND TP Hồ Chí Minh với kinh phí ngân sách khoảng 400 triệu đồng, các DN được thuê gian hàng với chi phí khá hấp dẫn (5,4 triệu đồng/gian một mặt tiền và sáu triệu đồng/gian hai mặt tiền).