"Trăm hoa đua nở" Đến nay, thị trường thức ăn nhanh tại thành phố đã xuất hiện nhiều thương hiệu như KFC, Lotteria, Burger King, Pizza Hut, Coffee Bean-Tea Leaf...; các thương hiệu này đang liên tục mở rộng mạng lưới. Ông Rholl Sik, Tổng Giám đốc Lotteria Đông -Nam Á cho biết, sự ra đời cửa hàng thứ 100 của Lotteria tại Việt Nam cho thấy thị trường còn rất nhiều cơ hội phát triển. Còn Giám đốc Marketing KFC Nguyễn Hải Nam thì cho biết, KFC đã phát triển được 15 cửa hàng ở thành phố, phân bố chủ yếu ở khu vực đông dân cư như các quận 1, 3, 8...
Sự cạnh tranh bắt đầu sôi động hơn khi mới đây thị trường này xuất hiện thêm một số thương hiệu tầm cỡ và "nặng ký" là Starbucks (đã có ba cửa hàng tại thành phố) và đặc biệt là McDonald's (sở hữu hơn 34 nghìn cửa hàng trên thế giới) vừa khai trương cửa hàng đầu tiên tại thành phố vào đầu tháng 2-2014... Sự có mặt của hai thương hiệu lớn này càng chứng tỏ thị trường Việt Nam nói chung và thành phố nói riêng còn rất nhiều tiềm năng để khai thác mà các thương hiệu đi trước chưa tận dụng hết. Với thế mạnh của mình, hai "đại gia" trên có thể "lấn sân", làm giảm thị phần các thương hiệu đã có mặt tại thành phố.
Quả thật, khó có thể xác định được đâu là giới hạn tiềm năng của thị trường Việt Nam nói chung và thành phố nói riêng, nên nhiều thương hiệu thức ăn nhanh khác từ Mỹ như Pollo Tropical, Dennys, Applebees, Which Wich... cũng đang rục rịch tìm đường xâm nhập. Phần lớn các thương hiệu này sẽ có mặt tại Việt Nam qua hình thức nhượng quyền. Phó Chủ tịch Hiệp hội Nhượng quyền quốc tế Mỹ, bà Beth Solomon cho rằng, đây là thời điểm phù hợp để các doanh nghiệp Mỹ tham gia vào thị trường nhượng quyền tại Việt Nam, vì sẽ giúp họ giảm chi phí đầu tư ban đầu, giảm gánh nặng về quản lý khi mở rộng thương hiệu ra nước ngoài. Riêng tại thành phố, sự cạnh tranh trong lĩnh vực thức ăn nhanh đang ngày càng "tăng nhiệt". Khoảng 10 triệu dân của thành phố, trong đó 70% ở độ tuổi lao động và hơn 50% là giới trẻ năng động, đặc biệt tầng lớp trung lưu ngày càng tăng (dự báo sẽ tăng gấp đôi vào năm 2015), sẽ là các đối tượng mà các thương hiệu thức ăn nhanh nhắm tới. McDonald's tại thành phố cũng đã cho biết sẽ nhắm đến các đối tượng có thu nhập từ 10 đến 20 triệu đồng/tháng. Bên cạnh đó, lượng khách du lịch đến thành phố ngày càng tăng cũng là lượng khách hàng tiềm năng cho các nhà kinh doanh thức ăn nhanh. Theo các chuyên gia, khó khăn kinh tế rồi cũng sẽ qua, sức mua theo đó sẽ phục hồi, tiêu thụ thức ăn nhanh cũng sẽ tăng theo. Tổng Giám đốc điều hành Dairy Queen Jean Champagne toàn cầu cho biết, thị trường thức ăn nhanh tại Việt Nam đang bùng nổ và sẽ tăng trưởng nhanh trong vòng 10 năm tới.
Doanh nghiệp trong nước tìm cách "chen chân" Tuy nhiên, không phải các thương hiệu thức ăn nhanh nào trên thế giới đến Việt Nam đều dễ dàng thành công dù họ có nhiều kinh nghiệm và tiềm lực tài chính mạnh. Khó khăn chủ yếu của các nhãn hiệu thức ăn nhanh là giá thuê mặt bằng.
Hiện giá thuê mặt bằng tại khu vực trung tâm thành phố và trung tâm các quận có đông dân cư là rất cao. Một thương hiệu thức ăn nhanh nước ngoài đã phải đóng cửa một điểm kinh doanh ở quận 1 vì không kham nổi giá thuê mặt bằng tại nơi đây. Được biết, một điểm kinh doanh thức ăn nhanh nổi tiếng ở khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng (quận 7) phải tốn khoảng 10 nghìn USD/tháng chi phí thuê mặt bằng. Còn tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, giá thuê mặt bằng dao động từ 80 đến 90 USD/m 2 và luôn bị giành giật mặt bằng.
Chi phí đầu tư vào một cửa hàng thức ăn nhanh cũng không nhỏ. Theo các thương hiệu thức ăn nhanh, chi phí đầu tư cho một cửa hàng tại thành phố dao động từ sáu tỷ đến chín tỷ đồng. Bên cạnh đó, muốn "hút khách" thì các loại thức ăn nhanh cũng phải được địa phương hóa khẩu vị và thích nghi với văn hóa ẩm thực của người dân bản địa. Không chỉ vậy, thương hiệu nào cũng phải tìm cách gia tăng việc nội địa hóa đầu vào để giảm giá bán sản phẩm. Thực hiện điều này không dễ đối với thương hiệu nước ngoài do khẩu vị luôn gắn liền với văn hóa ẩm thực từng vùng miền và phải sau một thời gian nghiên cứu mới đạt được. Cùng với đó, các thương hiệu còn phải tính toán kỹ mật độ dân cư, lưu lượng giao thông và nhiều yếu tố khác trước khi mở thêm một cửa hàng, nhất là phải "chịu đựng" lâu dài.
Chẳng hạn, KFC hoạt động từ năm 1997, mãi đến năm 2004 mới bắt đầu có lãi.
Từ những điều kiện khó khăn trên, có thể nói, thức ăn nhanh không phải là "mảnh đất màu mỡ" cho doanh nghiệp trong nước. Ông Lý Quý Trung, chủ thương hiệu Phở 24 cho biết, doanh nghiệp trong nước vẫn còn yếu về trình độ quản lý, tài chính và tính chuyên nghiệp.
Khách đến cửa hàng thức ăn nhanh không phải vì thức ăn mà còn phải có không khí và nhất là phong cách của thương hiệu.
Cửa hàng của McDonald's thường có khu nhà ăn rộng, khu vui chơi cho trẻ em, cà-phê thư giãn cho người lớn, có bãi đậu xe... Đây là những tiêu chí rất khó tạo dựng đối với doanh nghiệp trong nước.
Tuy vậy, doanh nghiệp trong nước vẫn có thể "chen chân" vào mạng lưới kinh doanh thức ăn nhanh qua việc tham gia khâu cung ứng đầu vào cho các thương hiệu lớn. Để làm được điều này, nhà cung cấp phải đáp ứng các tiêu chí rất khắt khe về chất lượng, quy cách, số lượng...
theo tiêu chuẩn toàn cầu của từng thương hiệu. Hiện nay, phần lớn các thương hiệu lớn đều phải nhập nguyên liệu, KFC nhập khoảng 70%, Lotteria nhập 100% khoai tây và nước sốt... Ông Kao Siêu Lực, chủ thương hiệu ABC Bakery, một đơn vị cung cấp được bánh burger cho các thương hiệu Burger King, KFC, Lotteria..., cho biết, ABC Bakery đã phải tổ chức các dây chuyền sản xuất riêng cho các thương hiệu, vì mỗi công thức của họ đều khác nhau. Thực tế này cho thấy, doanh nghiệp trong nước vẫn có thể tham gia vào chuỗi cung ứng thức ăn nhanh cho các thương hiệu lớn nếu đáp ứng được các tiêu chí của họ. Với xu thế phát triển mạnh mẽ của thị trường hiện nay, cơ hội cũng mở ra rất lớn cho các nhà cung cấp trong nước.
